Nhà nghiên cứu Đặng Quí Địch với bộ từ điển viết tay dài hơn 4.000 trang - Ảnh: Trường Đăng

Bộ từ điển gồm bốn tập, viết theo thứ tự ABC, dẫn các ngữ liệu trong văn thơ, chủ yếu các điển cố, điển tích, thành ngữ, từ ngữ thường được dẫn dụng trong văn thơ của các tác giả văn chương Việt Nam, Trung Hoa và trong một số lĩnh vực lịch sử, văn hóa, tôn giáo, phong tục, tập quán, địa danh, nhân danh...

Khác với cách viết của các từ điển trước chỉ dẫn ra nghĩa thuần minh của từ ngữ, trong công trình này với mỗi từ ngữ tác giả còn truy nguyên xuất xứ, đưa ra cách sử dụng, dẫn chứng tác phẩm đã sử dụng kèm theo những câu chuyện liên quan được ông dày công sưu tầm, biên soạn, trích dẫn lại. Có từ được chú giải vài dòng, nhưng có từ lại được biên soạn đến vài trang. Đây là nguồn tư liệu quý giá phục vụ khảo cứu, nghiên cứu, biên soạn.

Với tính chất đồ sộ và công phu, bộ từ điển có thể coi là bách khoa thư về văn thi liệu. Tác giả bộ từ điển đồ sộ này cho biết năm 1994 ông có dịp đọc cuốn từ điển Điển cố tầm nguyên trích yếu của cụ cử Hà Trì Trần Đình Tân (Bình Định) có hơn 1.000 từ viết bằng chữ Hán. Trong khi dịch, cuốn từ điển này đã mang lại cho ông nguồn cảm hứng nên ông chấp bút viết cho đến nay.

Miệt mài hơn 21 năm, ông lặng lẽ làm việc, sưu tầm từ những cổ thư, ghi chép lại cho đời. Người ta hay gọi ông với cái tên thân mật là ông bàn - bếp vì hằng ngày ông ít ra ngoài, một mình tự nấu nướng rồi viết lách.

Sinh năm 1939, nhà nghiên cứu 76 tuổi này đã có 18 đầu sách được xuất bản, còn lại 12 đầu sách đã viết xong nhưng chưa có kinh phí nên vẫn còn nằm trong thư phòng của ông ở dạng bản thảo.

Ông cho biết: “Viết xong bộ sách này tôi rất vui, nhưng tôi không dám nghĩ là được in và được phát hành rộng rãi do không có kinh phí. Tôi tặng bản thảo này cho thư viện tỉnh và hội văn học nghệ thuật để họ tham khảo, hi vọng họ có đủ điều kiện để quảng bá rộng rãi hơn”.

Ông được đánh giá là một soạn giả, một nhà nghiên cứu có những đóng góp giá trị cho việc bảo tồn, gìn giữ văn hóa, lịch sử của địa phương.