Điều lạ lùng lớn nhất nằm ở chỗ: đây không phải là một clip ca nhạc lung linh, hình ảnh bắt mắt, sinh động, cũng không có ca sĩ nổi tiếng, thần tượng điển trai, mà lại là một clip làm về lịch sử Việt Nam - hay nói chính xác hơn là một clip đồ họa phác thảo lại quá trình hình thành nên lãnh thổ Việt qua hơn 4.000 ngàn năm, từ khi mở cõi đến lúc thành hình chữ S duyên dáng trên bản đồ thế giới như ngày nay!

“Với 331.698km2 nên nếu Trái đất là một trái cam tròn cỡ này thì Việt Nam chỉ là một hạt cam nhỏ xíu như vầy trong trái cam đó”, kèm theo lời bình này là hình ảnh một... trái cam xanh mướt có cuống lá ngộ nghĩnh và vui mắt hiện ra! Đại đa số cư dân mạng thích thú với clip nói trên đều là người trẻ, thậm chí rất trẻ, những người đang ngày ngày phải đến trường, đi học, và tất nhiên phải học môn lịch sử.

“Trời ơi, ngày xưa mà được học lịch sử như thế này thì có phải tuyệt vời không?”, hay “15 năm đi học không bằng 10 phút xem clip... Cảm ơn tác giả nhiều!”, hay chỉ một câu ngắn gọn nhưng ẩn chứa niềm tự hào khôn xiết: “Tôi yêu đất nước tôi!” của độc giả Trang Phương. Clip kết thúc với một so sánh khiến nhiều người phải giật mình: Với số năm chiến tranh gấp nhiều lần so với số năm hòa bình, ngày nay dù chiến tranh đã đi qua nhưng người ta vẫn nhắc đến Việt Nam với hình ảnh một đất nước bị chiến tranh tàn phá. Thiết nghĩ để có được hình ảnh về một Việt nam ngày mai mới mẻ và tốt đẹp, điều đó chỉ được tạo nên bởi chính cố gắng của chúng ta hôm nay! Bởi Việt Nam không chỉ có chiến tranh!

Đây là đồ án tốt nghiệp cá nhân của sinh viên Dương Tố Đào, hiện đang theo học năm cuối ngành thiết kế đồ họa của Trường ĐH Công nghệ Sài Gòn. Cũng như bao sinh viên khác, thực hiện đồ án là trăn trở trước hai lựa chọn: một là làm đại khái qua loa, kiếm điểm bình bình bằng một đề tài thông dụng nào đó cho “bằng chị bằng em” và chấm hết! Hai là đầu tư công sức cho một đề tài chỉn chu, có giá trị và đòi hỏi sự kiên trì của người thực hiện. Đào đã chọn cách thứ nhất khi mới bắt đầu làm đồ án. “Đề tài đó là một đề tài dễ dàng hơn, nộp sản phẩm, tốn kém về in ấn...

Tuy nhiên, giảng viên hướng dẫn cho mình là cô Đỗ Thị Trà My, một giảng viên còn rất trẻ của ĐH Công nghệ, lại hỏi: Tại sao em có ý tưởng về việc này mà lại không phát triển nó lên thành đồ án? Lúc đó mình như được tiếp thêm quyết tâm và nghĩ: chỉ còn cách thực hiện thôi!” - Tố Đào chia sẻ.

Vậy là chỉ trong vòng ba tháng từ tháng 10 đến hết tháng 12-2012, cô sinh viên trẻ (sinh năm 1988) quê gốc Cà Mau đã lụi cụi gom hết sách giáo khoa lịch sử từ lớp 4 đến lớp 12, đọc hết cả bộ Việt Nam sử lược và rất nhiều bộ sử khác để tổng hợp dữ liệu, kiến thức, vạch ra “cây lịch sử” để những ý tưởng đầu tiên cho việc hình thành kịch bản Việt Nam - dải đất hình chữ S chào đời!

Khi xem clip, một trong những câu hỏi được nhiều người thắc mắc nhất là làm thế nào tác giả có thể liên kết, tóm gọn chuỗi sự kiện lịch sử vốn rất phức tạp và rắc rối của Việt Nam vào 10 phút đồng hồ? Tác giả cho biết, cô đã tham khảo rất nhiều cách để làm đồ họa, trong đó có việc xem lại hai clip của hai tác giả: một người Mỹ, một người Nhật để học hỏi hình thức info graphic - hình thức đồ họa kèm thông tin, hạn chế tối đa lời dẫn (như trong clip này là khoảng hơn 1.000 từ cho 10 phút), chủ yếu dùng trực quan sinh động thông qua hình ảnh và cột mốc năm để minh họa cho các sự kiện lịch sử.

Dương Tố Đào nhớ lại: “12 năm đi học, học lịch sử nhưng trong đầu tôi không vương vấn một chữ sử nào. Thậm chí tôi còn không có chút tình cảm gì với môn học khô khan ấy. Nhưng thật kỳ lạ là sau khi hoàn thành đồ án này, điều đầu tiên tôi muốn làm là được xách balô đi khắp đất nước để thăm thú lại từng di tích, đặt chân lên từng mảnh đất trong dải đất chữ S Việt Nam. Tự nhiên thấy vùng đất nào cũng chan chứa cảm tình! Dù từ bé đến giờ, nơi tôi đi xa nhất là... Đà Lạt, nhưng tôi đã vạch sẵn hành trình cho mình rồi. Nơi tiếp theo sẽ là Côn Đảo!”.

Dĩ nhiên, lịch sử là một phạm trù không tuyệt đối, clip đồ họa của Tú Đào cũng không tránh khỏi điều này khi một số dữ liệu đưa ra vẫn còn chưa chính xác. Độc giả Nguyễn Hữu Quang chia sẻ sau khi xem xong clip đồ họa “Lai Châu và Điện Biên thuộc trấn Hưng Hóa, trấn này có từ đời Lý, Trần theo nhiều tên khác nhau, đến đời Hậu Lê thì chính thức mang tên là trấn Hưng Hóa năm 1463 và là một khu tự trị do các thủ lĩnh người dân tộc làm chủ, dưới sự cai quản của vua Lê.

Như vậy ít nhất hai tỉnh đó thuộc về Đại Việt từ thế kỷ 15 (hay có thể từ thời Lý thế kỷ 11) chứ không phải sau Công ước Pháp - Thanh 1887”. Chính bản thân tác giả cũng nói thêm: “Tôi thực hiện clip này chỉ trong vòng ba tháng nên chắc chắn sẽ còn rất nhiều thiếu sót phải chỉnh sửa. Tôi rất vui nếu được mọi người tham gia và đóng góp ý kiến để clip ngày một hoàn thiện hơn”.

Nhẹ nhàng, tươi tắn với ca khúc Sài Gòn, Sài Gòn của Châu Đăng Khoa chứ không phải Việt Nam - quê hương tôi, một ca khúc mà theo Đào: “Rất hay và hợp với clip, cũng rất nhiều người khuyên tôi nên sử dụng nó trong clip này nhưng tôi lại thấy nó quá cũ kỹ! Tôi thích âm nhạc phải trẻ trung hơn”, clip Việt Nam - dải đất hình chữ S đã khép lại khá trọn vẹn. Clip cũng đã được đầu tư phụ đề tiếng Anh để không chỉ người Việt Nam cảm thấy tự hào về quê hương mình mà bạn bè thế giới cũng có thể tham khảo, biết đến sử Việt nhiều hơn thông qua các công cụ trực tuyến phổ biến như hiện nay.

Sự kiện một clip đồ họa Lịch sử dù chưa thật hoàn thiện đã tạo được sự quan tâm, hứng khởi từ phía cộng đồng trẻ là một dấu hiệu cho thấy lịch sử Việt Nam vẫn có một chỗ đứng nhất định trong lòng người trẻ. Họ vẫn rất tự hào, yêu mến khi nói về lịch sử của nước mình, chỉ có điều học sử như thế nào, “trẻ hóa” sử ra sao để sử không còn mang danh là những kiến thức khô khan, giáo điều mới là việc cần lưu tâm. Và “bằng chứng” này cũng cho thấy đó không phải là việc bất khả thi!

Phóng to Áo Trắng Xuân Qúy Tỵ 2013 hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.