Một cuộc họp khẩn đã được tổ chức với sự có mặt đầy đủ các tinh hoa của công ty. Sau nhiều giờ mổ xẻ phân tích, họ đã rút ra được kết luận mang tính đột phá: Lâu nay, tất cả các loại phí giao thông chỉ trút vào một đối tượng duy nhất là người đi xe, thành thử phí nọ na ná phí kia, ai cũng có cảm tưởng phí chồng lên phí. Từ đấy họ đã đề ra hướng đi cho giải pháp là: Để tăng thu, phải tìm cách tăng đối tượng thu ngoài người. Để giảm bức xúc, sẽ “đánh” vào những vật vô tri, không biết cảm xúc (!).

Sau nhiều ngày miệt mài nghiên cứu, các nhóm đã trình lên giám đốc ba phương án thu phí khác nhau. Trong ngày bảo vệ luận án, nhóm 1 được mời lên trình bày trước tiên:

- Phương án của chúng tôi có tên là Phí Đế giày. Chắc quí vị đã biết, hễ hai vật cứng cứ va đập mãi vào nhau thì cuối cùng phải có một vật bị hỏng. Đế giày, đế guốc cứng cứ gõ xuống đường, tất cuối cùng đường phải hỏng! Mà trong điều kiện thi công ẩu hiện nay thì đường càng hỏng lẹ. Vậy xin đề xuất: Tất cả những ai đi giày, đi guốc có đế cứng đều phải chịu sự điều chỉnh của phí Đế giày. Chúng tôi có đính kèm theo đây bản chi tiết các mức phí tính theo giờ thấp điểm và giờ cao điểm. Tuy nhiên, để thể hiện tính nhân văn, phí Đế giày miễn hoàn toàn cho các thương binh đang dùng... nạng.

Ban phản biện lên tiếng:

- Giày guốc đúng là vật vô tri, không biết bức xúc thật, nhưng về mặt tiềm năng thu, chúng tôi vẫn chưa nhận thấy.

- Tiềm năng ư? Vô cùng lớn! Mức sống bây giờ cao, đa số dân ta đi giày, đi guốc, còn đi đất thì bói cũng không ra. Riêng trong đám cưới thì tỉ lệ đi giày guốc cứ gọi là 100%! Có ai thấy cô dâu chú rể đi dép Lào bao giờ chưa? Cái hay nhất là lúc ấy hai họ đang vui, ta thu tiền cực dễ!

Thế rồi phương án này được thông qua một cách nhanh chóng để nhóm 2 vào cuộc:

- Có một hiện tượng thực tế là vừa qua tình trạng trâu, bò, chó, ngựa lưu thông trong đô thị khá phổ biến. Đáng ngại là móng guốc của chúng có sức phá còn ghê gớm hơn cả đế giày. Vậy, không thể chần chừ được nữa, đã đến lúc phải ban hành Phí Móng Guốc! Để đảm bảo tính công bằng xã hội, ta đề xuất: Chó có mức thu bằng loại xe dưới 175 phân khối, trâu bò có mức trên 175 phân khối. Riêng ngựa là loại có móng bịt sắt, nhất định phải ngang với phí ô-tô.

- Này, ở đây các anh có sự nhầm lẫn rồi, chó đâu có thuộc bộ móng guốc để cùng bị thu phí?

- Đúng là chó không có móng guốc thật nhưng nó hay dùng móng chân cào bới lắm. Ai đã từng quan sát chó tè đều công nhận điều này là đúng. Xếp chung chó vào cùng nhóm kia mục đích cho nó gọn, chứ tách riêng thành một loại phí mới thì dân la chết. Hiện đường bộ mới có 8 loại phí mà thiên hạ đã kêu như cháy đồi đấy ạ!

Cả Ban chỉ biết gật đầu đồng ý mà không biết nói gì thêm. Nhóm 3 bắt đầu việc trình bày bằng câu hỏi ngược đặt ra cho người phản biện:

- Bây giờ ra đường quí vị có thấy hiện tượng nhổ nước bọt lung tung không?

Cả Ban đồng thanh:

- Thấy, nhiều là đằng khác!

- Đấy, chính vì vậy mà chúng tôi phải dụng công xây dựng Phí Nước bọt. Xin tất cả đừng ngạc nhiên. Theo các nhà khoa học, trong nước bọt có tới 18 loại axit khác nhau, mà axit có tính ăn mòn như thế nào thì ai cũng rõ. Bởi thế, ngoài yếu tố mòn đường do đế giày, do trâu bò, tất yếu phải kể đến yếu tố mòn bởi nước bọt. Để đảm bảo tính khả thi, phí Nước bọt sẽ loại trừ các trường hợp nhổ nước bọt trên sân cỏ, dưới hồ bơi và trong toa-lét. Phí có nhã ý ưu tiên cho trẻ em dưới 10 tuổi với mức thu chỉ bằng nửa người lớn. Ngược lại, phí cũng có tình tiết tăng nặng đối với những ai cố tình nhổ đúp hai bãi một lúc...

Cuối cùng, tổng kết lại thì phí Đế giày, phí Móng guốc cùng phí Nước bọt đều có số điểm bằng nhau, giám đốc rất bối rối không biết chọn phương án nào cho đối tác. Rốt cuộc ông đành đưa tất để họ tùy ý lựa chọn, không ngờ người ta đồng ý mua hết, đã thế còn cám ơn rối rít. Nhưng điều bất ngờ nhất không tưởng tượng nổi cùng đến với hai phía, đó là cuối năm ấy cả ba phương án đều đoạt giải Ig Nobel.

Tuổi Trẻ Cười số 497 ra ngày 15/4/2014 hiện đã có mặt tại các sạp báo Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.