Mặc dầu đã ban hành không ít những quy định để xử lí những vi phạm trong vấn đề đang diễn ra phức tạp và mang bức xúc này những trên thực tế hiệu quả mang lại còn thấp. Nguyên nhân có nhiều nhưng chủ yếu vẫn do sự yếu kém về mặt luật pháp.

Thứ nhất, các quy định chưa rõ ràng. Một điều dễ nhận thấy là mặc dầu số lượng các quy định liên quan đến thực thi quyền SHTT khá nhiều nhưng lại nằm “tản mạn” khắp nơi, thuộc nhiều bộ luật khác nhau, luật Dân sự, luật doanh nghiệp, luật đầu tư đều có, có điều là mỗi chỗ chỉ nêu…một ít, mỗi ngành lại có những quy định dành riêng cho ngành mình.

Một khi có tranh chấp, cán bộ bắt đầu “chạy” tìm xem quy định xử lí nằm ở đâu để áp dụng. Ngoài ra, có khi cùng một vi phạm nhưng nếu đem hai quy định ra đối chiếu thì thấy có hai cách giải quyết rất khác nhau, chẳng biết đâu mà lần. Sự chồng chéo gây khó, gây khổ cho nhiều bên liên quan.

Thứ hai, những quy định “treo” và thiếu tính cập nhật. Có những quy định đã được ban hành nhưng chưa thể áp dụng vì còn phải chờ cấp có thẩm quyền đưa ra văn bản hướng dẫn. Luật thì có nhưng rơi vào tình trạng bị “treo”, trong khi ấy vi phạm vẫn diễn ra hằng ngày. Doanh nghiệp bị người khác vi phạm SHTT rất cần được bảo vệ quyền lợi chính đáng nhưng phải chờ.

Hơn nữa thực tế sản xuất kinh doanh liên tục phát sinh những hình thức vi phạm SHTT mới, biến tướng nhiều kiểu, thế nhưng quy định luật pháp vẫn vậy, chậm thay đổi và cập nhật. Đôi khi đứng trước những sai phạm rõ ràng nhưng vì luật chưa có quy định nhưng cơ quan chức năng đành chịu thua.

Thứ ba, chế tài xử lí còn nhẹ. Biện pháp phổ biến hiện nay là khi phát hiện vi phạm thì lập biên bản phạt tiền. Tuy nhiên số tiền phạt lại chẳng thấm vào đâu so với siêu lợi nhuận mà đối tượng vi phạm thu được, cho nên họ “vui vẻ” nộp phạt rồi chờ cơ hội…vi phạm tiếp.

Tại các nước khác, nếu một doanh nghiệp vi phạm quyền SHTT thì những hình thức phạt có thể dẫn tới phá sản, mất hẳn quyền kinh doanh, đó là một hành động sánh ngang với một tội phạm, có thể truy cứu ra toà. Ở nước ta cho đến nay các biện pháp đưa ra còn thiếu kiên quyết, thiếu tính răng đe.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày cành mạnh, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trở thành một trong những điều kiện quan trọng trong đàm phán, thu hút đầu tư. Để có thể tạo nên một môi trường kinh doanh doanh lành mạnh, ở đó sự sáng tạo được tôn trọng và bảo vệ, đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống luật pháp thống nhất, minh bạch và đầy đủ. Thực thi quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là luật mà còn là một văn hoá.