Mỗi khi ngắm gánh hàng của chị, không hiểu sao tôi hay nhớ tới câu thơ của Nguyễn Xuân Sanh: Đáy đĩa mùa đi nhịp hải hà...

Sáng nào chị cũng hạ gánh chỗ quán trà vỉa hè tôi hay ngồi để chào mời các bà các mợ trong khu chung cư. Và sáng nay gánh hồng của chị chín rực trong cái lạnh se se buổi sớm.

- Hồng bán mấy?

- Mười lăm đồng bác ạ!

- Mười hai!

- Ối, thế thì em lỗ vốn.

- Lỗ thì lượn chỗ khác!

- Dạ... Bác trả cho em thêm một tiếng, đúng giá là em xin vâng!

- Đúng mười hai!

- Bác cho em xin thêm, mười hai rưỡi!?

Cũng một cân hồng nhưng ở quầy hoa quả đầu phố chỉ cách chỗ chúng tôi ngồi mấy bước chân đã có giá 20.000 đồng. Vậy mà ở đây người mua ở thế thượng phong được quyền ép giá, người bán phận con sâu cái kiến len lỏi được vào ngõ hẹp đã vã mồ hôi, giờ lại phải xuống nước kỳ kèo.

Bà chủ quán trà là người phúc hậu, thấy cảnh ấy liền nói với bà khách hàng:

- Mười hai rưỡi là rẻ lắm rồi, mua giúp nó đi!

Bà khách hàng tuổi khoảng 50 phốp pháp với những ngấn mỡ nổi ngầu trên cổ nghe thế thì hơi ngượng, liền quay lưng quăng lại một câu gọn lỏn:

- Một cân, mang lên tầng 5, phòng 508 lấy tiền!

- Vâng, để em mang lên cho bác lấy may.

Chị gửi gánh hàng cho bà chủ quán trà rồi te tái xách túi hồng theo chân bà khách hàng lên chung cư.

Những vị khách uống trà nhìn cảnh ấy mà lộn ruột. Một cân hồng nào nặng nhọc gì, sao bà không trả tiền rồi cầm về luôn mà lại nỡ hành hạ người yếu thế.

Bà chủ quán nhìn theo buông một câu cám cảnh:

- Đúng là trò “cóc bắt nạt nhái”. Con mẹ ấy ngày xưa theo chồng ra đây đói như ngan ấp, có mỗi cái quần xatanh xoắn lò xo chó đớp bảy ngày không tới gấu, sáng nào cũng đi bòn thịt bạc nhạc về kho đậu phụ. Chồng nó là lái xe cho sếp, thi thoảng bán được can xăng thừa mới dám mua tí thịt nạc làm ruốc cho con. Ngày ấy sao mà nó ngoan thế. Giờ mới giàu một tí đã lên giọng “mợ”...

- Bà ấy làm nghề gì thế ạ? - tôi hỏi.

Bà chủ quán quệt nước trầu thủng thẳng:

- Nghề đẻ! Dân quê chỉ biết làm ruộng, lên đây không nghề ngỗng gì, chỉ biết đẻ thôi. May khi cấp đất làm nhà, các ông tướng tá chọn khu trong ở cho yên tĩnh, còn lái xe, cần vụ thì phải lấy lô mặt đường. Thời thế đổi thay, giờ cái nhà ở mặt phố nó dành cho thuê một tháng 20 triệu, còn thuê lại tầng 5 chung cư giá 3 triệu để ở...

Vừa lúc đó thì chị bán hàng rong đã tất tả chạy xuống với cặp mắt đỏ hoe. Chị giơ tay áo lau vội giọt nước mắt. Bà chủ quán trà hỏi vội:

- Làm sao mà mày khóc?

Chị hàng rong cất giọng tức tưởi:

- Dạ... cháu... cháu mang lên tận nhà cho bà ấy là để lấy với giá mười - hai - lăm... Nhưng bà ấy chỉ trả mười hai... Cháu không chịu, thế là bà ấy bảo không bán thì mang xuống...

Cả mấy vị khách cùng bà chủ quán nước trà đều thở dài. Hóa ra bà khách kia “gài” chị hàng rong vào thế bí để quyết ép giá. Đắt rẻ hơn thì cũng chỉ 500 đồng. Dù không phải chuyện của mình nhưng tất thảy những người chứng kiến đều tỏ ra bức xúc. Nhưng lạ là chị hàng rong, nạn nhân của trò hiếp đáp nơi phố phường, lại bỏ qua rất nhanh. Mặt chị thoắt sáng bừng trở lại. Chị tươi cười nhấc gánh và chào mọi người để đi bán tiếp.

Chị đi khuất rồi nhưng tôi vẫn bị ám ảnh bởi những tia sáng ánh lên trong mắt chị. Tại sao lại thế được nhỉ?

Bà chủ quán trà cất giọng thương cảm:

- Nó bỏ quê lên đây thuê nhà ở ngoài đê sông Hồng. Hai mẹ con ở với nhau. Con trai nó đỗ đại học bách khoa. Nó lên đây bán hàng để nuôi con. Sáng nào nó cũng dậy từ 3 giờ, chạy lên chợ hoa quả gầm cầu Long Biên chọn hàng rồi gánh đi...

Giờ thì tôi đã hiểu vì sao trong vất vả tủi cực mà ánh mắt chị vẫn ngời lên như thế.

Con trai chị mới học được một năm. Như vậy gánh hàng rong của chị sẽ còn tiếp tục trẩy ở khu phố sầm uất nhất thủ đô này bốn năm nữa.