Phóng to

Phụ nữ Iran chỉ mới có mặt trong Quốc hội

TTO - Tin vui đầu năm cho phụ nữ xứ Ngàn Lẻ Một Đêm: đài Truyền hình trung ương Iran ngày 22/1 loan tin, ông Gholamhossein Elham, Phát ngôn vịên của Hội Đồng Bảo Vệ, cơ quan giám sát việc thực thi Hiến Pháp Iran, cho biết “những phụ nữ hội đủ những tiêu chuẩn đề ra được phép ra tranh cử Tổng thống” trong kỳ bầu cử sắp tới, sẽ tổ chức vào ngày 17/6/2005.

Nếu đúng như thế thì tuyên bố này đã chấm dứt sự tranh cãi từ mấy năm nay giữa những chính trị gia bảo thủ và những ngừơi tranh đấu cho bình đẳng nam nữ tại đây.

Cũng nên nhắc lại là vào tháng Mười vừa qua, nhân khi Majlis (Quốc Hội) khóa VII thảo luận chuyện sửa đổi một số điểm trong luật bầu cử, một số nhà họat động xã hội đặt lại vấn đề liệu nữ giới có quyền ứng cử vào chức vụ Tổng Thống Cộng hòa Hồi Giáo Iran hay không.

Sự kiện Bà Massoola Jalal ra tranh cử Tổng Thống Afghanistan đã gây được tiếng vang lớn trong các nước Trung Cận Đông dù bà chỉ dành được có 1.1% tổng số phíếu. Khi đó ông Gholam Hossein Elham khẳng định ứng cử viên Tổng thống phải là nam giới, vì trong Hiến Pháp nước này đã quy định “Tổng thống nước Cộng hòa Hồi Giáo Iran phải được bầu ra từ một “rejal” tôn giáo và chính trị”, và từ rejal có nghĩa là đàn ông.

Tuy nhiên từ “Rejal”, có nguồn gốc từ tiếng Ả rập, khi được chuyển sang tiếng Farsi là ngôn ngữ của ngừơi Iran, có thể được hiểu theo hai nghĩa là “đàn ông” và “phẩm cách”. Ngay một số bản dịch tíêng Anh của Hiến Pháp Iran cũng dịch “rejal” là “personalities”. Do vậy, câu này có thể được hiểu là “một người có phẩm cách tôn giáo và chính trị”. Giáo sĩ Karroubi, cựu Chủ Tịch Quốc Hội và Phu nhânTổng thống Mohammad Khatami, cũng là cháu ngọai của Ayatollah Khomeinei, nhà sáng lập Nứơc Cộng Hòa Hồi Giáo Iran, cũng ủng hộ lập luận này. Rốt cuộc đôi bên phải nhờ tới Viện Ngôn Ngữ Ba Tư giải thích từ “rejal”.

Theo nhật báo bảo thủ Siasate Rooz thì đảng viên một đảng chính trị (không nêu tên) đã đề nghị 3 phụ nữ ra ứng cử Tổng thống, một trong số đó là nữ Thẩm Phán Shirin Ebadi, giải Nobel Hòa Bình 2003. Khi được hỏi về việc này bà Ebadi khẳng định bà không có tham vọng chính trị.