“Liên minh độc quyền yaourt” này có bốn tên tuổi lớn làm nòng cốt và bảy doanh nghiệp vừa và nhỏ ít được biết tiếng khác.

Cơ quan Cạnh tranh Pháp khẳng định nhóm này đã thỏa hiệp chia nhau các hợp đồng gọi thầu đặt hàng của các nhà phân phối lớn (muốn đặt làm sản phẩm theo thương hiệu của mình).

Thỏa hiệp bóp cổ khách hàng

Theo AFP, thông báo công bố ngày 12-3 của Cơ quan Cạnh tranh Pháp giải thích: “Mức tiền phạt ít hay nhiều là dựa trên giá trị số hàng của mỗi đơn vị đã bán ra và thời gian tham gia liên minh trên”.

Việc thỏa hiệp nâng giá đã kéo dài từ năm 2006-2012 và ước tính doanh thu trong giai đoạn đó vào khoảng 5 tỉ euro (5,3 tỉ USD).

Cơ quan chức năng phát hiện các nhà phân phối ở Pháp đã chịu thiệt với mức tăng giá vào khoảng 2-7%. Cơ quan Cạnh tranh cho rằng liên minh trên đã hoạt động “rất có tổ chức” và có đến 18 đợt gọi thầu bị làm giá do liên minh trên bắt tay nhau.

Vì lý do đó 11 doanh nghiệp này đã bị phạt tổng cộng 192,7 triệu euro (204,5 triệu USD). Ông Thierry Dahan, phó chủ tịch Cơ quan Cạnh tranh, xác nhận: “Đây là một trong những quyết định quan trọng của cơ quan chúng tôi xét theo mức tiền phạt”.

Bị phạt nặng nhất là Lactalis Nestlé với mức 56,1 triệu euro và hãng này lập tức tuyên bố sẽ kháng cáo vì cho rằng mức phạt như thế là “quá nghiêm khắc”.

Phía Lactalis Nestlé cho rằng Cơ quan Cạnh tranh đã “thổi phồng mức độ nghiêm trọng của vấn đề và ảnh hưởng của nó đối với nền kinh tế”.

Hãng Yoplait đã được miễn phạt nhờ đứng ra tố cáo chuyện bắt tay giữa các ông lớn từ năm 2011.

Hãng Senagral (Senoble) cũng được “giảm trừ mức phạt” đến 35% nhờ chủ động cung cấp chứng cứ giúp cuộc điều tra của cơ quan chức năng tiến triển thuận lợi.

Tuy nhiên hãng này cũng phải móc túi ra đến 46 triệu euro. Riêng Hãng La Laiterie de Saint-Malo một mực cho rằng mình vô tội dù chỉ bị nêu mức phạt 300.000 euro.

Công ty Novandie được giảm phạt với một lý do rất hi hữu. Công ty này đã gây xáo trộn cho liên minh trong suốt một năm do từ bỏ liên minh sau những bất đồng mang tính cá nhân.

Các thành viên trong “băng đảng yaourt” này có một tháng để kháng cáo lên tòa phúc thẩm Paris kể từ khi phía Cơ quan Cạnh tranh công bố mức phạt hôm 12-3.

Tổ chức quy củ

Bốn thành viên nòng cốt trong liên minh (Yoplait, Senagral, Novandie, Lactalis) thường xuyên gặp gỡ trong một căn hộ ở Paris thuộc về tổng giám đốc của Novandie, theo trang 20 Minutes. 

Mỗi lần họp mặt, các đại diện công ty bàn bạc để thỏa thuận về các bước đi khi có đơn gọi thầu từ các nhà phân phối lớn (ví dụ siêu thị muốn đặt hàng theo nhãn hiệu của mình).

Họ sẽ chốt giá và thống nhất lập luận để trả lời cho khách hàng. Họ cũng phân chia thị trường và thị phần theo kiểu khoanh vùng để không giẫm chân lên nhau.

Họ đã thực hiện tổng cộng 18 thương vụ theo kiểu đó. Cơ quan Cạnh tranh cũng xác định được nhóm này có sổ ghi chép tỉ mỉ các thỏa thuận để tránh các bên “lật kèo” và sổ do đại diện của Yoplait cất giữ. Chính cuốn sổ tay này đã giúp các nhà điều tra rất nhiều.

Họ liên lạc qua điện thoại với nhau bằng các điện thoại có số chỉ dùng cho việc này và thuê bao dưới tên không phải của họ. Chẳng hạn đại diện của Senoble dùng điện thoại dưới tên vợ để tên của doanh nghiệp này không xuất hiện trong các thứ giấy tờ thu phí.

Theo AFP, Cơ quan Cạnh tranh đã thực hiện cuộc điều tra trong ba năm, từ 2012-2015. Cũng chính yếu tố tổ chức bí mật và tinh vi của nhóm này đã được cơ quan điều tra xem là “tình tiết tăng nặng”.

Theo báo Le Figaro, hồi tháng 11-2014 các công ty dính líu trong vụ này đã phải ra giải thích trước Cơ quan Cạnh tranh về cáo buộc làm ăn phi cạnh tranh của mình và họ đã không thuyết phục được các quan chức chuyên nghề chống làm ăn độc quyền, phi pháp.