Phóng to

Nhà ở khu tái định cư xây kiên cố nhưng cũng bị gió làm tốc mái - Ảnh: Q.Nam

Phóng to

Gia đình ông Hồ Văn Hạ phải sống dưới gầm nhà sàn để tránh gió - Ảnh: Q.Nam

Men theo con đường độc đạo bám dọc mép những dãy núi cao dần uốn lượn đi vào xã Hướng Linh chừng 5km, chúng tôi đã “nếm mùi” cuồng phong đặc trưng nổi tiếng của vùng đất này. Một cơn mưa bất chợt đến và chúng tôi đi trong mưa trên quãng đường chưa đầy 1km thì chiếc áo mưa mặc trên người đã bị gió xé toang. Một nhóm bốn em nhỏ đi ngược chiều với chúng tôi phải khép người tựa sát vào nhau nhưng vẫn xiêu vẹo trước những trận gió.

Gặp chúng tôi, ông Hồ Văn Ba, đang cặm cụi vun gốc cho vườn chuối nhà mình, than: “Gió quật suốt ngày đêm. Trận nào cũng như bão cấp 6, cấp 7 trở lên. Không cây gì lên nổi. Chuối tôi trồng đã mấy tháng rồi mà mới lên được nửa mét. Lá rách tả tơi”.

Cạnh vườn ông Ba, những vườn tràm mấy năm tuổi trồng để chắn gió cũng thấp lè tè, có cây còn bật cả gốc vì gió. Cây chuối, cây tràm vốn được xác định là cây trồng chủ lực giúp bà con khu tái định cư cải thiện đời sống nhưng khi bị gió quật, chuối, tràm không lên nổi. Cây cà phê được bà con chọn thay thế cây chuối, cây tràm nhưng những rẫy cà phê hàng chục hecta được trồng trên triền núi cũng không chống chọi nổi với cuồng phong. “Cà phê trồng ở đây nếu gió không bẻ gãy cây thì cũng làm rụng hết hoa, không thể đậu trái. Giờ không biết trồng cây chi để cải thiện cuộc sống” - ông Hồ Văn Hạ, một người dân ở khu tái định cư, cho biết.

Việc làm ăn đã khó khăn, việc ở càng chật vật hơn. Nhà ở khu tái định cư được xây kiên cố nhưng hầu hết xây theo kiểu nhà sàn. Ở trên đỉnh gió, lại ở nhà sàn nên gió càng dữ. Không chịu nổi gió, hầu hết hộ dân ở đây đều chuyển xuống sống dưới gầm nhà sàn! Bà con dùng gỗ hoặc bạt nilông che tạm quanh mấy chiếc cột dưới gầm nhà sàn để làm nơi ở tránh gió. Chị Hồ Thị Thuận, ngồi ôm con dưới gầm nhà, than thở: “Mở cửa ra là gió thốc vào nhà như chực giật tung mái tôn nên vợ chồng tôi chuyển xuống dựng tạm cái lều phía dưới gầm để ở. Nhà ximăng phía trên gần như bỏ không. Trước đây ở làng cũ, nhà cửa sơ sài nhưng nằm dưới thung lũng có núi che gió. Giờ lên đây có nhà ximăng nhưng lại ở trên đỉnh núi, gió quăng quật chịu không thấu”.

Ông Hồ Văn Thắng, chủ tịch UBND xã Hướng Linh, xác nhận: “Gió gây rất nhiều khó khăn cho người dân nơi đây. Xã đã có chủ trương cho bà con chuyển qua trồng lúa nước, nhưng không có nước tưới nên cũng chịu. Khoai mì chỉ trồng được ở một số nơi kín gió nhưng hiệu quả không cao”.

Ông Nguyễn Ngọc Sắc, chủ tịch UBND huyện Hướng Hóa, cho biết chủ trương xây dựng khu tái định cư ở khu vực này do Ban quản lý dự án thủy lợi - thủy điện Quảng Trị đề ra, huyện không quyết định. UBND huyện đã yêu cầu người dân thay đổi cơ cấu cây trồng để hạn chế tác động của gió nhưng vẫn chưa thay đổi được nhiều. “Đây là khu vực được xem là “máng gió” của cả tỉnh, được Công ty cổ phần phong thủy nhiệt điện SVA đánh giá là khe gió tốt nhất Việt Nam hiện nay và chọn xây dựng nhà máy điện gió có công suất 210MW. Trong tương lai sẽ có cách tận dụng cuồng phong ở vùng này” - ông Sắc nói.