Quả thật câu chuyện nix thải luôn nóng bỏng trong suốt nhiều năm qua bởi chính loại chất thải này có những thời điểm gây ra hệ quả làm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, bụi nix đen xì phát tán khắp nơi, dân cư ta thán vì cuộc sống bị đảo lộn.

Cũng bởi thế nên HVS bị liệt vào danh sách các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng buộc phải xử lý triệt để, trong đó có nix thải, với “tối hậu thư” là hoàn thành cuối năm 2006 theo quyết định của Thủ tướng. Song có lẽ vì được nuông chiều, chiếu cố... nên HVS được gia hạn nhiều lần việc thực hiện trách nhiệm đảm bảo an toàn cho môi trường của mình. Đáng buồn hơn là sau nhiều lần gia hạn ấy, đống nix thải hàng triệu tấn kia vẫn chưa được xử lý, dây dưa cho đến nay.

Giở lại “hồ sơ HVS” cho thấy sau mỗi lần dư luận, cộng đồng lên tiếng việc sử dụng hạt nix cũng như vi phạm về môi trường của HVS là có những tuyên bố mới được đưa ra, tưởng chừng như hết sức quyết liệt để giữ gìn môi trường cho con cháu mai sau.

Đơn cử như có lúc UBND tỉnh Khánh Hòa ra điều kiện bằng văn bản hẳn hoi: HVS chỉ được nhập nix mới với khối lượng tương ứng lượng nix thải được xử lý an toàn. Rồi tháng 12-2008, Bộ Tài nguyên - môi trường kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND tỉnh Khánh Hòa tạm dừng việc xem xét cho HVS nhập khẩu hạt nix đến khi có biện pháp xử lý xong nix thải. HVS được yêu cầu phải đảm bảo đến cuối năm 2010 xử lý hết số nix thải đang tồn đọng tại kho chứa...

Giá như lời nói đi đôi với việc làm như điều kiện của UBND tỉnh Khánh Hòa đặt ra cho HVS trong việc nhập nix (xử lý nix thải được bao nhiêu cho nhập bấy nhiêu), hay kiến nghị của Bộ Tài nguyên - môi trường được thực hiện thì sẽ không có chuyện cuối năm 2009 có 20.000 tấn nix mới cập cảng HVS và nix thải tiếp tục ra bãi thải gây bất bình trong dư luận như những ngày qua, nhất là khi trách nhiệm xử lý nix thải của công ty này chưa được thực hiện.

Lần nào cũng vậy, HVS được chiều chuộng và được bảo vệ việc sử dụng hạt nix bằng lý do nếu cứng rắn không cho sử dụng loại nguyên liệu này để sửa chữa tàu biển sẽ ảnh hưởng đến công ăn việc làm của nhiều lao động, kể cả ảnh hưởng đến nguồn thu... Cũng chính vì thế nên bãi thải công nghiệp của HVS cứ ngày một cao to hơn trên mảnh đất Khánh Hòa vốn trong lành.

Thực tế công ăn việc làm cho người lao động hay tăng thu ngân sách rất cần, “trải thảm đỏ” mời gọi đầu tư cũng cần, nhưng không thể chấp nhận nuông chiều họ bằng mọi giá. Và càng không thể để họ thiếu trách nhiệm, hủy hoại môi trường trong quá trình tìm kiếm lợi nhuận cho mình, còn hậu quả hay những thiệt hại môi trường về lâu dài thì có thể nhiều thế hệ con cháu phải gánh chịu.

Và chừng nào trên đất nước này vẫn còn tình trạng nuông chiều nhà đầu tư, chấp nhận sự dây dưa xử lý chất thải công nghiệp như nix thải của HVS thì mục tiêu phát triển bền vững, bảo vệ được môi trường vẫn xa vời vợi...