Phóng to

Nông dân Nguyễn Văn Út (xã Long Chánh, thị xã Gò Công, Tiền Giang) bơm nước cứu lúa - Ảnh: THANH TÚ

Đã có hàng chục ngàn hecta lúa chết trắng, hàng trăm ngàn hecta khác đang bị nước mặn “bao vây”. Nguồn nước ngọt phục vụ sinh hoạt của người dân cũng cạn dần.

Lúa chết

Giữa tháng 2-2011, vụ lúa đông xuân ở tỉnh Trà Vinh chưa đến kỳ thu hoạch nhưng nhiều cánh đồng bạt ngàn ở huyện Trà Cú, Cầu Ngang đã vàng quạch. Ông Kim Ngọc Lêng (ở xã Ngãi Xuyên, huyện Trà Cú) kể: “Mấy hôm trước đám ruộng 1,7ha của tui lúa đang xanh bỗng nhiên ngả sang màu vàng. Tưởng lúa bị rầy, tui phun thuốc và bơm nước vô thêm. Ai ngờ lúa chết còn nhanh hơn. Khi đó nếm thử thì thấy nước mặn chát”. Thống kê mới nhất của Sở NN&PTNT tỉnh Trà Vinh cho biết đã có hơn 1.700ha lúa ở hai huyện này bị chết trắng do nước trong nội đồng nhiễm mặn lên tới 4,9g/lít.

Cũng trong những ngày này nông dân ở hai bên bờ kênh Quản Lộ - Phụng Hiệp qua hai tỉnh Sóc Trăng và Bạc Liêu đứng ngồi không yên vì ruộng hết nước, còn dưới kênh mặn chát. Gần 9.000ha lúa đông xuân chất lượng cao hai tháng tuổi của ba xã Mỹ Quới, Mỹ Bình và Vĩnh Biên (huyện Ngã Năm, Sóc Trăng) đang đối mặt với nguy cơ mất mùa.

Trong khi đó, sông Hậu bị mặn xâm nhập sâu theo hai cửa sông lớn là Trần Đề (Sóc Trăng) và Định An (Trà Vinh). Kỹ sư Ngô Thị Đức Hạnh, dự báo viên Trung tâm Khí tượng thủy văn tỉnh Sóc Trăng, cho biết nước mặn lấn sâu vào đất liền sớm hơn năm ngoái hơn hai tuần. Hiện tại vàm Đại Ngãi trên sông Hậu nước mặn đến 6,3g/lít, trong khi cùng kỳ năm trước chỉ 3g/lít. Nước mặn cũng lấn sâu theo tuyến sông Mỹ Thanh vào Nhu Gia (huyện Mỹ Xuyên, Sóc Trăng) với độ mặn đo được gần 5g/lít, cao hơn năm trước 1g/lít.

Tại Tiền Giang, nước mặn đã “bao vây” toàn huyện cù lao Tân Phú Đông hơn tháng nay. Phòng NN&PTNT huyện cho biết ngay trong nội đồng nước đã mặn tới 2,9g/lít. Toàn bộ diện tích lúa vụ ba đang phải “uống” nước mặn và coi như sắp mất trắng.

Nhọc nhằn chống hạn, mặn

Những ngày này tình trạng thiếu nước sinh hoạt bắt đầu xảy ra ở một số vùng ven biển ĐBSCL. Tại Bình Đại, Ba Tri (Bến Tre), Duyên Hải (Trà Vinh)... đã xuất hiện những xe máy cày chở bồn nước đi đổi cho người dân.

Ông Lê Văn Tốt, trưởng ấp Cả Thu 1 (xã Phú Thạnh, Tân Phú Đông, Tiền Giang), cho biết nước mặn xâm nhập sớm hơn mọi năm cả tháng trời nên ai cũng bị động trong việc ứng phó. “Những hộ sống giữa đồng gần như bị cô lập. Họ phải chắt lọc từ nước phèn dưới kênh, ao để sinh hoạt, nấu nướng” - ông Tốt nói. Gần như không ai tránh khỏi chuyện xách can đi đổi nước ngọt với giá 2.000 đồng/can 20 lít.

Theo ông Đoàn Văn Thơ - chủ tịch UBND huyện Tân Phú Đông, huyện vừa cho đào ao rộng gần 6ha tại xã Tân Thới chứa nước ngọt dùng để cứu khát cho hơn 40.000 dân của huyện trong mùa khô. Hiện vẫn chưa lắp đặt đường ống tại ao này đến trạm cấp nước để xử lý cấp cho dân. “Chắc chắn sẽ có hơn 2.000 hộ dân thiếu nước trong mùa khô này” - ông Thơ lo lắng. Còn theo UBND tỉnh Tiền Giang, sẽ có không dưới 200.000 dân vùng phía đông của tỉnh gặp khó khăn về nước ngọt trong mùa khô này. Tỉnh đã chỉ đạo các địa phương lắp đặt đường ống cấp nước ngọt miễn phí cho dân ở những nơi chưa có nước máy.

Theo ông Khương Văn Thái, trưởng trạm quản lý thủy nông huyện Ngã Năm (Sóc Trăng), trước Tết Tân Mão ngành nông nghiệp hai tỉnh Sóc Trăng và Bạc Liêu có làm việc với nhau để đi đến thống nhất cam kết lấy nước thực hiện mô hình tôm - lúa vào con nước giữa các tháng để không ảnh hưởng đến vùng lúa huyện Ngã Năm. Thế nhưng, do tỉnh Bạc Liêu dẫn nước mặn quá sâu vào đất liền để phục vụ nuôi tôm, làm cho vùng sản xuất lúa của Sóc Trăng khốn đốn.