Phóng to

Lần thứ nhất, tôi hỏi anh tiếp tân khách sạn giá phòng bao nhiêu, anh nói: “34 đôla, thưa chú”. Tôi nghĩ, Tây tà Mỹ mòng đến đây du lịch nhiều, có lẽ anh quen nói giá tiền bằng đô-la cho nó gọn. Thì thôi, ở một đêm để biết mùi đô-la hóa nó ra làm sao.

Sáng hôm sau, tôi xuống phòng ăn sớm. Tôi có phiếu ăn sáng nhưng anh lái xe mới đến thì không có phiếu. Tôi mời anh ăn sáng. Hỏi cô đứng quầy, thêm một người ăn, trả bao nhiêu, cô nói: “Thưa bác, 2 đôla”. Đô và la vốn là 2 nốt trong thanh nhạc Tây phương. Tôi rành 2 nốt này 6 câu vọng cổ bởi từ lâu tôi đã gắn bó với chúng nó. Đặc biệt là nốt la chấn động 460 chu kỳ trên 1 giây đã được Viện Âm nhạc quốc tế tại Paris gọi là la chuẩn. Cho nên tôi yêu đô và la.

Trong khi đó, khái niệm đô và la trong âm nhạc có lẽ chưa được bà con buôn bán và làm dịch vụ quan tâm lắm. Thế nhưng, họ nói cái gì cũng ra đô-la hết. Đô-la của họ tục gọi là đồng Mỹ kim, chẳng liên hệ gì tới âm nhạc sất! Đất nước ta có đồng bạc riêng của mình gọi là đồng Việt Nam. Đồng này nói theo kiểu ngân hàng là Việt Nam đồng, viết tắt là VNĐ. Đồng bạc do Ngân hàng nhà nước trung ương phát hành, có mãi lực tổng quát nghĩa là có thể mua được mọi thứ từ cây kim tới chiếc xe hơi trên toàn xứ Việt Nam hình chữ S. Nó là niềm tự hào của một quốc gia độc lập về kinh tế, như Nhật Bản tự hào về đồng yen, Ấn Độ tự hào về đồng rupi, Pháp tự hào về đồng franc.

Sống trên đất nước Việt Nam, tôi hưởng lương và nhận nhuận bút của báo Tuổi Trẻ bằng đồng Việt Nam. Vợ tôi đi chợ mua rau mua cá cũng bằng đồng này; cháu tôi đi học đóng học phí cũng bằng đồng này. Không hiểu làm sao và từ bao giờ mà đồng đô-la Mỹ được đem ra làm chuẩn, tính giá mua bán những thứ nho nhỏ và thanh toán những dịch vụ lặt vặt như tiền phòng ngủ, tiền ăn sáng như vậy?

Dù là một anh quê mùa, nói nào ngay tôi cũng thấy đồng đô-la chứ không phải là không thấy. Đó là đồng 2 đô-la của một người bạn cho, nhét trong bóp để lấy hên. Đi về miền Trung, làm chi tôi có đủ đô-la để trả tiền phòng và tiền ăn sáng? Thì thôi, nói đại nó ra đi là tiền phòng 680 ngàn đồng, tiền ăn sáng 40 ngàn đồng cho nó dễ hiểu. Các bạn ở đây nói giá bằng đô-la khiến tôi lại phải làm một bài tính nhẩm, xem 2 nốt đô và la – xin lỗi, tỷ giá đô-la là bao nhiêu. Chừng đó cũng đủ làm hư bộ não thông minh của anh già này rồi.

Trong luật chơi của giang hồ, mua nhà đất thường trị giá bằng cây vàng SJC, mua xe hơi thường được tính bằng đô-la Mỹ. Sở dĩ phải chơi gọn như vậy bởi vì trị giá mấy món trên lớn, ngồi tính ra số tiền chục tỷ, trăm tỷ khiến người ta phê. Cho nên mới có đô-la đi vào đời sống chúng ta.

Tuy nhiên, nói bà con tha lỗi, đồng tiền Việt Nam vẫn rất giá trị. Ta đô-la hóa mọi thứ trên đời làm chi? Thí dụ ai muốn mua tờ báo Tuổi Trẻ Cười mà người bán báo lẻ nói “22 cent” hay mua nửa ký thịt bò mà nói “4 đô-la 25 cent” thì nghe nó phiền quá. Muốn bán mua sòng phẳng, tức là thiết lập một giao ước mà triết học của Aristote gọi là công bằng giao hoán thì người ta ít nhất cần đến một máy tính, gọi một cuộc điện thoại mới hỏi ra 4 đô-la 25 cent là bao nhiêu đồng Việt.

Giở tờ báo ra đọc, thấy trong năm 2010, ta nhập siêu từ Trung Quốc sơ sơ có 12 tỷ đô-la Mỹ. Ngó lên ti-vi, nghe loan tin ngân hàng có vẻ như có khi thiếu đồng đô-la để giao dịch, trao đổi. Trời hỡi, đô-la ở đâu mà nó “chảy” ào ào vậy ta? Phong trào đô-la hóa các giao dịch kinh tế làm sao mà nó vượng vậy ta?

Ông nọ cúng bố, đốt hết 20 ngàn đô-la âm phủ. Nửa khuya, hồn bố về báo mộng, nói: “Mầy cúng thứ tiền gì mà Diêm vương hổng nhận, còn nghi là tao là chơi tiền giả, có liên hệ chi tới bọn ma túy Cali hay không?”. Tay này thưa: “Dạ con cúng bố đô-la đấy”. Người chết bảo: “Đừng bày đặt. Mua cái áo giấy, đốt ít tiền giấy là đủ rồi”. Âm phủ đã vậy, huống chi dương gian!

Thôi bà con à. Mình đừng nói đô-la, cứ nói tiền Việt Nam cho dễ nghe, dễ thở. Tất nhiên, muốn thở tốt, cần hớt bớt lông mũi đi.

ĐINH BA<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

Phóng to Tuổi Trẻ Cười số 425 (ra ngày 1-4-2011) hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này. Chúc bạn đọc có thật nhiều thời gian thư giãn thoải mái!