Phóng to

Bao cát được móc lên ở công trình cống thoát nước đường Tân Kỳ - Tân Quí - Ảnh: T.T

Trong hai năm trời, những công trình thoát nước mới tinh này không phát huy được hiệu quả. Đến khi kiểm tra tìm hiểu nguyên nhân thì mới “tá hỏa” bởi hàng trăm bao bố chứa đầy cát nằm chắn ngang trong lòng cống. Đó không chỉ là cá biệt...

Thi công tắc trách

Dự án cống hộp trên tuyến đường Hoa Phượng (Phú Nhuận) là một dự án lớn với ba đường cống chạy song song nhau, dài 500m, mặt cắt 2x2,5m. Tiền thân của hệ thống cống này là con rạch Thầy Tiêu thu gom toàn bộ nguồn nước khổng lồ từ các khu vực Miếu Nổi Bình Thạnh, Gò Vấp và một phần Tân Bình để đưa ra kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè. Thế nhưng đến nay mỗi khi trời mưa, nước thải trên thượng nguồn đổ xuống thì hệ thống cống hộp Hoa Phượng lại bị quá tải, nước vẫn tràn bờ gây ngập khắp nơi. Vì sao vậy?

Theo chân lực lượng nạo vét cống thoát nước trên đường Hoa Phượng, chúng tôi thật ngạc nhiên khi thấy ba đường cống có chiều cao 2,5m đã bị xà bần, bêtông, gạch, cát xây dựng tù đọng dày đến 2m. Chưa hết, với hệ thống cống hộp này, người ta không thiết kế đường xuống nạo vét. Chính vì vậy mà lực lượng công nhân thoát nước lại phải đào đường, đục cống để mở hố lên xuống.

Một cán bộ thoát nước cho biết: “Chúng tôi vừa nhận bàn giao để nạo vét hệ thống cống hộp Hoa Phượng từ Khu Quản lý giao thông đô thị (QLGTĐT), nhưng lượng cát, đá, xà bần trong lòng cống quá nhiều. Do vậy phải xin thêm kinh phí để nạo vét”.

Phóng to

Bao cát được móc lên ở công trình cống thoát nước đường Tân Kỳ - Tân Quí - Ảnh: T.TRUNG

Tình trạng hệ thống thoát nước trên đường Tân Kỳ - Tân Quí (Bình Tân) còn thê thảm hơn nhiều. Công trình do Công ty Công trình giao thông công chánh TP.HCM thực hiện. Dự án này dài gần 3,5km với hai cửa xả vào kênh 19-5 và kênh Nước Đen, hoàn thành từ cuối năm 2003, kinh phí trên 27 tỉ đồng. Vậy mà sau khi có đường cống hộp thoát nước, mỗi khi mưa nhiều đoạn đường vẫn còn bị ngập. Qua nạo vét tuyến cống mới biết đơn vị thi công rất vô trách nhiệm. Tại đoạn cống ngay nghĩa trang Bình Hưng Hòa, lực lượng công nhân đã đưa từ dưới cống lên hàng trăm bao bố chứa cát xây dựng, có đoạn bao cát chất như lô cốt đã chặn toàn bộ tuyến cống. Chính vì vậy mà có cống cũng như không, ngập vẫn hoàn ngập. Một người dân than trách: “Xây dựng cống hộp như thế này khác nào ném tiền qua cửa sổ”.

Còn công trình trị giá 40 tỉ đồng xây dựng hệ thống thoát nước chống ngập cư xá Phú Lâm A (Q.6) cũng tệ hại chẳng kém. Công trình này do Công ty Xây dựng thanh niên xung phong thi công. Mới cơn mưa đầu mùa “thử sức” đã bộc lộ nhiều yếu kém về chất lượng công trình. Ngay cả khi trời không mưa nhưng nước vẫn cứ tù đọng trên nhiều tuyến đường trong cư xá. Vào những lúc mưa thì khỏi nói, đường ngập khắp nơi, vì những hố ga thu nước mưa trên mặt đường quá nhỏ. Để giải quyết tình trạng nước tù đọng trên mặt đường, người ta đưa ra “sáng kiến” đục những lỗ nhỏ có đường kính khoảng 6cm nằm sát triền lề vỉa hè, sau đó thả ống nhựa nối vào đường cống hộp nằm âm giữa đường. “Sáng kiến” này khiến nhiều người phải “bái phục” bởi cách làm ăn chắp vá kiểu “cò con”.

Cứ giao là nhận

Phóng to Cống đặt nổi lên mặt đường hay chìm xuống lòng đất... tùy thích?! - Ảnh: TỰ TRUNG Công trình thoát nước giải quyết cho hơn 300 hộ dân với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm” mà lại làm “như đùa” tại hẻm 245 Nơ Trang Long (Bình Thạnh, TP.HCM). Tại đây, đường ống lúc thì được đặt nổi lên mặt đường, lúc chìm xuống lòng đất. Nguyên nhân: khi người dân phản ứng dữ dội về việc đặt đường ống chìm dưới đất thấp hơn mực nước rạch thì đơn vị thi công lại đào lên đặt nổi trên đường. Sau đó còn phán: “không chịu trách nhiệm”. Người dân hỏi thiết kế, đơn vị thi công bảo: “Không có"

Người dân khu vực cho biết công trình thoát nước đường Tân Kỳ - Tân Quí được thi công rất cẩu thả, thậm chí những mối nối ráp cống cũng có cái trồi sụt. Chỉ riêng việc nạo vét các loại xà bần, bao cát trong lòng cống đã mất cả tỉ đồng. Công trình Tân Kỳ Tân Quí mới bàn giao cho Khu QLGTĐT từ cuối năm 2003, sau đó được phân về cho Công ty Thoát nước. Đến cuối tháng 10-2004 là lần đầu tiên nạo vét thì phát hiện được trong lòng cống có quá nhiều xà bần, cát đóng dày hơn 60cm. Vậy mà công trình này vẫn được bàn giao trót lọt.

Không riêng gì những công trình như Tân Kỳ - Tân Quí mà còn nhiều công trình thi công hệ thống thoát nước không đấu nối được với hệ thống cống chính, cống đặt dưới mực nước kênh rạch nên hoạt động không hiệu quả... Tuy nhiên, hầu như các công trình vẫn được bàn giao cho các cấp quản lý ngành thoát nước.

Ông Lê Toàn - giám đốc Khu QLGTĐT - cho biết hiện nay những công trình xây dựng hệ thống thoát nước nằm trên trục đường chính chảy ra cửa xả đều giao về cho Khu QLGTĐT quản lý. Theo nguyên tắc là phải bàn giao tất cả hồ sơ, thiết kế và có kiểm tra. Nếu công trình không đúng thiết kế thì không nhận. Còn những đường cống có chướng ngại vật thì phải nạo vét trước khi bàn giao. Tuy nhiên, thực tế hiện nay nhiều công trình đã hoàn thành và đưa vào sử dụng vài năm sau mới bàn giao. Đây là “lỗ hở” tạo điều kiện cho các đơn vị thi công làm ăn bừa bãi, tắc trách.

Theo Công ty Thoát nước đô thị, những công trình lớn, thời gian bảo hành từ một năm trở lên. Trong thời gian này các đơn vị thi công gần như không duy tu bảo dưỡng hệ thống thoát nước. Chỉ khi phát sinh sự cố hay ngập mới yêu cầu khắc phục. Khi bàn giao công trình cho ngành chuyên môn quản lý thì hệ thống thoát nước bắt đầu xuống cấp.

Trường hợp công trình thi công kéo dài thì thời gian xuống cấp càng nhanh. Tuy nhiên, Công ty Thoát nước đô thị không thể không nhận bàn giao vì đơn vị kiểm tra, tiếp nhận công trình không ai khác là Khu QLGTĐT, cũng thuộc Sở GTCC. Hậu quả là những dự án loại này làm phát sinh khoản kinh phí khá lớn để duy tu hằng năm.