Phóng to

Bên ngoại ngày cuối năm - Ảnh: Pham Hoai An (ảnh dự thi Sắc xuân 2012)

Ngày đó ba tôi là “tá điền”, đổ mồ hôi xót con mắt để phá cỏ hoang khai khẩn năm mười công ruộng canh tác lúa mùa một vụ. Lúa ít năm nào trúng đủ ăn thế mà vẫn phải đóng “lúa ruộng” cho “địa chủ” nên cả nhà, thậm chí cả làng tôi thường chịu cảnh thiếu gạo ăn, mọi người phải bươn chải tìm chốn làm thuê kiếm thêm gạo.

Hằng năm vào đầu tháng chạp âm lịch, ba tôi cùng một số bà con mỗi người lên vùng tứ giác Long Xuyên gặt lúa mướn kiếm tiền, gạo về ăn tết. Cùng chung khu vực đồng bằng Cửu Long, cùng nhận phù sa từ mạch nước sông Hậu nhưng lúa mùa trên ấy chín sớm hơn ở miệt Cần Thơ trên dưới một tháng.

Có năm đến gần giao thừa ba tôi mới về tới nhà mang theo gạo, tiền, bánh mứt… Cả nhà trông đợi ba như cá bị cạn chờ nước, ba về mới có mùa xuân sum vầy ấm áp. Mừng nhất là ba mang về bao gạo lúa mùa trắng thơm ngon. Gạo lúa mùa đã ngon mà lại là gạo mới, được ăn trong lúc đói nên một bao gạo ăn chưa tới ngày hạ nêu là đã hết, phải xách thúng đi mượn đầu làng cuối ngõ.

Tình làng nghĩa xóm ngày xưa được coi trọng nên chuyện mượn gạo qua lại là thông thường. Nay người này, mai người kia, ra giêng có lúa trả lại cho nhau.

Anh em chúng tôi người đi làm thuê, người đi học... tết tất cả đều về nhà sum vầy cùng cha mẹ, người thân. Tôi nhớ da diết những mùng một tết có nồi cơm gạo mới ba mang về, giữa tiết trời se lạnh, gió heo may thổi, hoa nở khắp vườn, én liệng đầy trời… Đưa những hạt cơm trắng trong vào miệng như đưa cả tình xuân ấm vào lòng.

Đã bao mùa xuân trôi qua, bao lần tết đến, các ông bà, ba má và những người thân “bần nông” xưa không còn ai nữa. Cuộc sống đổi thay theo dòng thời gian, gạo thóc không còn thiếu hụt, nhưng mỗi khi tết về tôi lại nhớ quay quắt những bao gạo thơm mùi lúa mới của ba tôi.

THÀNH NAM (Cần Thơ)