Phóng to

Người dân Nhật mừng sinh nhật thứ 80 của Nhật hoàng Akihito hôm 23-12 trong niềm vui kinh tế đất nước hồi phục mạnh - Ảnh: Reuters

Kyodo News đưa tin trong ngân sách cho tài khóa 2014, khoảng 72.610 tỉ yen, cao hơn 2.200 tỉ yen so với năm ngoái, sẽ chi cho các dự án công, chương trình an sinh xã hội và các chi tiêu khác. Đáng chú ý là các chương trình an sinh như lương hưu, y tế sẽ được dành khoảng 30.000 tỉ yen, chiếm gần một nửa ngân sách.

Đầu tư vào Đông Nam Á

Bảng ngân sách thứ hai kể từ khi ông Shinzo Abe đắc cử thủ tướng thể hiện sự cân bằng giữa thúc đẩy phát triển kinh tế và cho thấy quyết tâm của chính phủ trong việc cắt giảm món nợ hiện đã lớn gấp đôi nền kinh tế. Phát biểu tại cuộc họp bộ trưởng hôm qua, Thủ tướng Abe cho biết tình hình kinh tế của xứ sở hoa anh đào đang tiến triển tốt và dần thoát khỏi tình trạng giảm phát kéo dài gần hai thập kỷ. Ông Abe tham vọng đưa nền kinh tế số 3 thế giới thoát khỏi thâm hụt vào năm 2015 và đạt thặng dư tài chính vào năm 2020.

Dù vậy, Reuters dẫn lời giới quan sát cho hay Chính phủ Nhật cần tập trung hơn vào việc ổn định tình hình tài chính để tránh làm trật đà phục hồi kinh tế và phá hủy kế hoạch thuế năm 2015. Nhà kinh tế Naoki Iizuka của Citigroup tại Nhật nhấn mạnh: “Chúng ta cần chi nhiều hơn vào các khu vực có tiềm năng phát triển. Không thể cứ phụ thuộc vào các dự án công mãi”. Ngoài ra, một số ý kiến khác cho rằng ngân sách lần này chưa đủ mạnh mẽ để thuyết phục rằng ông Abe đang đi đúng hướng. “Đáng lẽ chính phủ phải cắt giảm chi tiêu để đạt kế hoạch có thặng dư vào năm 2020” - Bloomberg dẫn lời kinh tế trưởng Yoshimasa Maruyama của Tập đoàn Itochu.

Một khảo sát của Nikkei thực hiện trong tháng 12-2013 cho thấy các lãnh đạo cấp cao trong các tập đoàn của Nhật muốn đầu tư nhiều hơn vào Đông Nam Á. Trong số 147 chủ tịch các tập đoàn trọng yếu của Nhật, khoảng 1/3 tin rằng đầu tư vào khu vực này trong tài khóa tới sẽ tăng mạnh hơn năm ngoái. Khoảng 40% khẳng định vẫn có ý định đầu tư ra nước ngoài, bất chấp sự suy yếu của đồng yen thời gian qua. Đặc biệt khi được hỏi về quốc gia sẽ được chọn để xây dựng cơ sở sản xuất thay Trung Quốc, ba quốc gia được ưa chuộng nhất là Thái Lan, Indonesia và Việt Nam.

Tăng chi quốc phòng

Trong bối cảnh cần tăng cường bảo vệ lãnh thổ trong tranh chấp với Trung Quốc, Nhật Bản cũng nâng chi tiêu quốc phòng lên 4.880 tỉ yen, tương đương 5,1% tổng ngân sách. Ngoài việc tăng lương cho binh sĩ, một khoản sẽ được dùng cho việc mua vũ khí. Đây là khoản tăng lớn nhất trong gần hai thập kỷ qua và là năm tăng thứ hai liên tiếp của ngân sách quốc phòng Nhật.

Trước khi ông Abe lên nắm quyền, chi tiêu quốc phòng đã sụt giảm trong mười năm do ảnh hưởng bởi nợ quốc gia. Bộ trưởng Quốc phòng Itsunori Onodera hoan hỉ cho biết: “Bộ Quốc phòng rất thỏa mãn, chúng ta sẽ đảm bảo việc bảo vệ an toàn cho Nhật Bản”. Theo ông Onodera, khoản chi năm sau hoàn toàn đủ để triển khai kế hoạch xây dựng năm năm của lực lượng quốc phòng nhưng cho biết sẽ nỗ lực cắt giảm chi tiêu bất cứ khi nào có thể.

“Trung Quốc đang mưu toan thay đổi hiện trạng bằng vũ lực trên bầu trời và vùng biển ở Hoa Đông, biển Đông và các khu vực khác... đi ngược với các luật lệ quốc tế” - Nhật Bản cho biết trong chiến lược an ninh quốc gia, một trong ba kế hoạch chính được thông qua hôm qua, và nhấn mạnh sự cần thiết phải nhanh chóng giành lại các hòn đảo tranh chấp (nếu bị chiếm).