Trước đó tối 23-5, kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn đã đăng tải bài viết dài hơn 1.300 chữ trên tài khoản Facebook cá nhân, qua đó thẳng thắng chỉ ra những vấn đề tồn tại trong làng cờ vua đỉnh cao Việt Nam.

Cũng trong bài đăng này, Trường Sơn cho biết anh sẽ ngừng tham gia các giải cờ tiêu chuẩn cho tuyển Việt Nam. Một quyết định khiến toàn bộ người hâm mộ cờ vua Việt Nam phải tiếc nuối.

Bài đăng của Trường Sơn nhận được chia sẻ, quan tâm từ đông đảo người hâm mộ. Dù đang ở Mỹ, Lê Quang Liêm cũng đã chia sẻ bài viết này, đồng thời gửi lời ủng hộ đến người đồng đội thân thiết.

Để tìm hiểu rõ hơn nguyện vọng và dự định của Trường Sơn cùng vợ - kỳ thủ Phạm Lê Thảo Nguyên, báo Tuổi Trẻ đã có cuộc phỏng vấn riêng với đôi kỳ thủ này.

Dưới đây là chi tiết buổi phỏng vấn giữa Trường Sơn - Thảo Nguyên với Tuổi Trẻ:

Trường Sơn chia sẻ nhiều hơn về bức "tâm thư" 

* Làng cờ Việt Nam khá bàng hoàng khi đọc bài post của Trường Sơn trên Facebook đã viết vào tối 23-5. Là một kỳ thủ rất nổi tiếng và giàu kinh nghiệm của làng cờ Việt Nam, đồng thời cũng là một người sống khá kín tiếng xưa nay, điều gì đã thôi thúc anh viết ra những dòng "tâm thư" như vậy?

- Trường Sơn: Sơn nghĩ có vài nguyên nhân dẫn đến quyết định này:

Đầu tiên, Sơn cần nói rõ việc vì sao mình vắng mặt ở kỳ Olympiad lần này. Ngoài ra, Sơn muốn thông báo quyết định không thi đấu tiêu chuẩn cho đội tuyển nữa để tránh những vấn đề không đáng có về sau.

Đồng thời, là một người đã theo nghiệp cờ hơn 30 năm qua, Sơn thấy mình có trách nhiệm lên tiếng về những bất cập đã tồn tại quá lâu. Sơn chỉ mong sao cờ vua Việt Nam có một môi trường cạnh tranh công bằng và điều kiện tốt nhất cho các VĐV phát triển.

* Những bức xúc của anh, bao gồm cả quyết định ngừng thi đấu nội dung cờ tiêu chuẩn cho tuyển quốc gia chỉ là mới đây hay đã dồn nén qua nhiều năm? 

- Những vấn đề như trong bài đăng của Sơn đã có nhiều năm, nhưng trong khoảng 10 năm trở lại đây thì mọi thứ dần theo xu hướng ngày càng xấu hơn. 

Suy nghĩ ngừng thi đấu nội dung tiêu chuẩn của Sơn bắt đầu có từ khoảng đầu năm 2024, và Sơn cũng đã nói với các đồng đội tại Olympiad 2024 rằng đây có thể sẽ là kỳ Olympiad cuối cùng của Sơn (mặc dù lúc đó chưa quyết định).

* Phía lãnh đạo ngành, bộ môn đã có trao đổi gì với anh hay chưa? Liệu anh có để ngỏ khả năng sẽ thay đổi quyết định của mình? Nếu lãnh đạo ngành tiếp thu những ý kiến của Trường Sơn và chấp nhận thay đổi - cách tân, liệu anh có thay đổi quyết định?

- Sơn chỉ trao đổi và thông báo trực tiếp với ban huấn luyện ở SEA Games 2025 về quyết định của mình, còn việc ban huấn luyện có báo cáo lên lãnh đạo cấp cao hơn về quyết định này hay không thì Sơn không rõ. 

Dù có sự thay đổi nào hay không thì Sơn cũng sẽ không tiếp tục thi đấu nội dung tiêu chuẩn cho đội tuyển nữa, đây là quyết định thuần túy về mặt chuyên môn.

* Anh chia sẻ khá nhiều về việc VĐV không được hỗ trợ, và phải "tự bơi trong việc chuẩn bị chuyên môn lẫn hậu cần". Anh có thể chia sẻ cụ thể hơn một chút về vấn đề này không? Ví dụ như khi dự một số giải đấu lớn? Theo anh trách nhiệm này là về bộ môn (của Cục Thể dục thể thao) hay của Liên đoàn Cờ Việt Nam?

- Như Sơn đã nói thì 10 năm qua trừ các đại hội khu vực như SEA Games, ASIAD, đa số các giải đấu quan trọng khác như vô địch cá nhân châu Á, đồng đội châu Á, World Cup cờ tiêu chuẩn, giải vô địch cờ nhanh - chớp thế giới..., các VĐV đều tự xoay xở gần như toàn bộ về chi phí (có thể là xin hỗ trợ từ địa phương hoặc tự bỏ tiền túi) và công tác hậu cần để tham gia. 

Về chuyên môn thì các VĐV cũng chủ yếu tự tập luyện. Vấn đề trách nhiệm cụ thể ở khâu nào, Sơn xin phép để các cơ quan quản lý tự rà soát và xem xét theo đúng thẩm quyền. 

Sơn chia sẻ vấn đề bất cập không nhằm mục đích quy trách nhiệm cụ thể cho ai, mà chỉ muốn phản ánh thực tế khó khăn về kinh phí và chuyên môn của các VĐV trong một thời gian quá dài, với hy vọng cơ chế quản lý trong tương lai sẽ có sự thay đổi linh hoạt hơn để hỗ trợ VĐV.

* Trước khi viết những dòng tâm thư này, anh có trao đổi với các đồng đội không? 

- Một vài đồng nghiệp có thể biết Sơn có ý định dừng thi đấu cho đội tuyển ở kỳ Olympiad này. Tuy nhiên nội dung bài đăng trên Facebook của Sơn thì không ai biết, đó hoàn toàn là trách nhiệm của Sơn. 

Sau khi đăng bài, Sơn cũng không có liên lạc trực tiếp với ai, tuy nhiên Sơn có biết là Liêm (Lê Quang Liêm) và một vài VĐV đã chia sẻ bài đăng của Sơn về trang Facebook cá nhân của họ theo hướng tích cực. 

Dự định tương lai

* Trong thời đại ngày nay, việc xây dựng thương hiệu cá nhân kết hợp với mô hình học viện phát triển rất mạnh mẽ. Trường Sơn - Thảo Nguyên có bao giờ nghĩ đến việc sẽ làm thương hiệu cá nhân rõ nét hơn, hoặc xa hơn là thành lập một trung tâm cờ vua mang tên 'Trường Sơn Thảo Nguyên' để trực tiếp đào tạo và truyền lửa cho các thế hệ kỳ thủ tương lai hay không?

- Trong khoảng 1-2 năm tới, Sơn vẫn sẽ tập trung vào việc tập luyện và thi đấu các giải cờ nhanh/chớp và online. 

Về tương lai xa hơn thì chưa có gì rõ ràng, và Sơn cũng chưa có dự định quá cụ thể. Việc mở lớp/trung tâm cờ cũng là một khả năng. Tuy nhiên trước đó Sơn và Nguyên cần học thêm những kiến thức cần thiết, vì việc thi đấu và giảng dạy, quản lý trung tâm là các công việc có tính chất khác nhau.

* Trường Sơn là một kỷ lục gia về cột mốc đạt danh hiệu Đại kiện tướng, người hâm mộ vì vậy nuối tiếc cho anh. Giá như Trường Sơn có thêm được sự đầu tư, có thể anh sẽ còn tỏa sáng hơn nữa, vươn đến đẳng cấp World Class - đây là chủ đề được nói đến rất nhiều trong giới cờ. Anh suy nghĩ như thế nào về điều này?

- Nếu được đầu tư thì có thể vươn đến trình độ cao hơn chỉ là vấn đề giả định, Sơn cũng không thể chứng minh được điều đó. Theo Sơn thì cái mà mình thiếu là cơ hội. Một ví dụ để minh họa: từ năm 2018 - 2024 diễn ra 6 giải vô địch cờ nhanh chớp thế giới với tổng cộng 12 nội dung, vì Sơn không có điều kiện tham gia nên cơ hội đoạt giải của Sơn là bằng 0. 

Đương nhiên nếu Sơn được tham gia thì cũng không có gì bảo đảm là sẽ đoạt giải, nhưng ít nhất là còn có cơ hội.

* Làng cờ vua đang có những bước chuyển động lớn, thay đổi theo xu thế thời đại. Ví dụ sự bùng nổ của thể loại Random Chess, hay cả xu hướng chơi cờ qua Esport. Trường Sơn có nghĩ rằng bản thân cũng cần đi theo những thay đổi theo xu thế thời đại không? Và anh sẽ thay đổi như thế nào?

- Cờ 960 (hay Freestyle/Fischer Random Chess) là một thể loại cờ hấp dẫn với nhiều VĐV, và Sơn cũng thích nó hơn cờ tiêu chuẩn. 

Xu hướng tổ chức thi đấu theo hướng Esport cũng rất tốt, nó khiến cờ vua trở nên thu hút hơn với khán giả và cũng tạo thêm cơ hội cho các VĐV về mặt nghề nghiệp. Việc thi đấu online nhiều hơn của Sơn cũng một phần là để tận dụng các cơ hội này, và nó cũng phù hợp với điều kiện về kinh phí thi đấu của Sơn.

* Là người bạn đời, Thảo Nguyên có chia sẻ gì về quyết định này của ông xã? (Câu hỏi cho Thảo Nguyên)

- Thảo Nguyên: Chúng mình đã cùng nhau thi đấu 20 năm, những vấn đề Sơn nêu ra cũng là những vấn đề mình gặp phải. Đây có lẽ là một quyết định khá khó khăn, nhưng dù gì thì mình luôn tôn trọng sự lựa chọn và ủng hộ quyết định của Sơn.

* Những chia sẻ thẳng thắn của Thảo Nguyên trên trang cá nhân vào tuần trước (vụ đăng ký thi đấu qua Zalo) đã tạo nên một làn sóng quan tâm lớn cho người hâm mộ. Cho đến hiện tại, Liên đoàn Cờ Việt Nam đã có động thái tích cực nào để thay đổi tình hình chưa?

- Như mình có chia sẻ trong bài đăng cập nhật tình hình trên trang cá nhân ngày 20-5-2026, tại thời điểm đó, chúng mình ghi nhận phản hồi tích cực từ phía liên đoàn về việc đang xây dựng một quy trình tuyển chọn mới với các tiêu chí cụ thể, rõ ràng và hợp lý hơn. 

Sau khi được phê duyệt, đội tuyển tham gia Olympiad sẽ được xây dựng theo tiêu chí này. Ngoài ra liên đoàn cũng đang xây dựng một quy trình áp dụng cho các giải đấu tương lai được đăng công khai trước giải, hy vọng sẽ là nguồn động lực lớn cho các VĐV an tâm phấn đấu. 

Sóng gió bủa vây cờ vua Việt Nam

Chỉ trong vòng nửa tháng, cờ vua Việt Nam liên tiếp đối mặt những vấn đề gây tranh cãi - từ việc lập đội tuyển dự giải Olympiad, cho đến việc nhận email chất vấn từ FIDE.