Phóng to

Ông Nguyễn Văn Ngọc (xóm Đùng, thị trấn Phú Mỹ, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) buồn rầu bên ao tôm bị mất trắng do nước sông Thị Vải ô nhiễm -Ảnh: QUỐC VIỆT

Có 100 công ty “Vedan” thì sao?

* Nghe bộ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) trả lời chất vấn về hình thức xử phạt Vedan, tôi thấy rất lo lắng. Công ty Vedan vi phạm đã rõ thế mà Bộ TN-MT nói không xử được, đẩy xuống cho chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai.

Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai đến giờ cũng chưa xử lý được gì và tiếp tục đẩy lên Thủ tướng để né trách nhiệm. Vậy nếu có khoảng 100 công ty “Vedan” thì sao?

* Trong bài “Hỏi trách nhiệm, trả lời thành tích” (Tuổi Trẻ ngày 12-11-2008), Bộ trưởng Bộ TN-MT Phạm Khôi Nguyên đã trả lời chất vấn như sau: “Báo cáo với Quốc hội, chúng tôi đã cố gắng tối đa trong việc theo dõi, kiểm tra và xử lý những vi phạm của Vedan...”. Cách trả lời này khiến tôi nhớ đến một chuyện khi tôi làm phiên dịch cho giám đốc một công ty sản xuất đồ gỗ. Đó là khi một khách hàng nước ngoài tỏ ra không hài lòng khi kiểm tra chất lượng sản phẩm, vị giám đốc nhiệt thành trần tình: “Chúng tôi sẽ cố gắng tối đa để sản phẩm được tốt hơn”.

Nghe vị giám đốc nói thế, người khách hàng lạnh lùng buông lời: “Phải tốt chứ không cố gắng tốt” (You have to, not trying). Thái độ của vị khách thể hiện rất rõ quan điểm phân minh trong thương mại. Bên bán đã đặt bút ký xác nhận chất lượng hàng hóa thì phải thực hiện đúng như vậy, chứ không còn là sẽ (hoặc đã) cố gắng tối đa để đạt được chất lượng (đâu còn trong quá trình làm hàng thử nghiệm).

Trở lại phần trả lời chất vấn của bộ trưởng Bộ TN-MT. Ông đã được bổ nhiệm (và đã nhậm chức) thì phải hoàn tất công việc chứ không thể biện minh với bất cứ lý do gì. Bộ trưởng lĩnh lương của dân là phải phục vụ tốt. Cũng như doanh nghiệp sẽ mất, thậm chí phải bồi thường đơn hàng nếu không hoàn tất hàng hóa đúng như chất lượng đã ký kết.

* Tôi là công chức của một tỉnh thuộc đồng bằng sông Cửu Long. Tôi cảm phục sự dũng cảm nhận trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát. Ngược lại, tôi rất bức xúc cách trả lời vòng vo né tránh trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng. Đã là con người thì ai tránh khỏi sai lầm, vấn đề là có dám đối mặt với sự thật để rút kinh nghiệm hay không. Tôi xem trả lời chất vấn của Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cùng một số bà con nông dân, mấy ông lão nông này tức anh ách.

Đá trách nhiệm qua lại, ai lo cho dân?

Những ai xem buổi truyền hình trực tiếp phiên chất vấn tại nghị trường Quốc hội chiều 12-11 chắc đều nhìn thấy đại biểu tham dự cười ngả cười nghiêng khi nghe câu trả lời của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu.

Sức khỏe là một trong những vấn đề dân sinh người dân quan tâm nhất hiện nay. Nhưng có thể nói đây cũng là lĩnh vực mà người dân bị “làm khó” nhiều nhất. Đi bệnh viện thì 2-3 người/giường bệnh! Thực phẩm ô nhiễm hết hàn the, formol đến melamine, thuốc bảo quản trái cây, thuốc tăng trọng... Vì thế, những người dân đóng thuế như chúng tôi đều bực mình khi nghe vị bộ trưởng cầm trịch lĩnh vực này trả lời nhầm lẫn, hỏi dư lượng thuốc bảo quản trái cây lại trả lời thuốc trừ sâu! Cả phiên chất vấn 65 phút, nhưng hai vấn đề người dân quan tâm là chất thải y tế và dư lượng hóa chất bảo quản đều chưa trả lời được.

Theo ba bộ trưởng Công thương, Y tế, Nông nghiệp và phát triển nông thôn trả lời tại phiên họp, cái ăn của dân là do cả ba bộ này quản lý. Nhưng người dân có nên ăn trái cây không, trái cây nào có dư lượng thuốc bảo quản và Tổ chức Y tế thế giới có cảnh báo hay chưa như đề nghị của đại biểu Nguyễn Thị Bạch Mai (Tây Ninh) thì cả ba bộ trưởng đều không trả lời được. Đá quả bóng trách nhiệm qua lại, ai sẽ lo cho dân? Chả trách vệ sinh thực phẩm luôn là vấn đề bức xúc nhất của đời sống, nóng nhất trong đời sống nhưng chưa hề có cách giải quyết rốt ráo.

Mới đây, có nhà khoa học đã cảnh báo tỉ lệ mắc ung thư ở trẻ em VN và người trẻ tuổi ở VN đều cao hơn đáng kể so với mức trung bình thế giới. Vị này cho rằng một phần do chúng ta tiếp xúc với những yếu tố gây ung thư ngoài môi trường sớm hơn. Điều này có liên quan gì đến thực phẩm bẩn mà chúng ta vô tình ăn vào lâu nay không, có liên quan gì đến 30% tổng lượng nước thải y tế được xả thẳng ra môi trường?

Ngay tại phiên chất vấn chiều 12-11, đã có đại biểu Quốc hội băn khoăn tỉ lệ ung thư tăng cao có phải do các hóa chất chúng ta ăn vào đã bắt đầu “ngấm”? Bộ Y tế là “nhạc trưởng” quản lý thực phẩm, nhưng việc quản lý mới dừng ở việc hô hào thanh tra, kiểm tra khi sự việc đã rồi, thực phẩm bẩn đã sử dụng hết rồi. Vì thế hình như năm nào bộ trưởng y tế cũng phải trả lời chất vấn về vệ sinh thực phẩm (bên cạnh những chuyện năm nào cũng phải nói như chi trả bảo hiểm y tế, quá tải bệnh viện...), nhưng vệ sinh thực phẩm thì vẫn thế và bệnh viện vẫn quá tải!