Nghiên cứu khoa học tại các trường ĐH: phải gắn kết với doanh nghiệp

Phóng to

Nghiên cứu khoa học gắn với thị trường

Nghiệm thu ngon lành, ứng dụng không nổi!

Chúng tôi đã ghi nhận một số ý kiến của các nhà quản lý, giảng viên, nhà nghiên cứu khoa học của các trường ĐH đóng góp nhằm tìm giải pháp thúc đẩy nghiên cứu khoa học phục vụ thiết thực cho xã hội.

PGS-TS Bùi Cách Tuyến - Hiệu trưởng Trường ĐH Nông lâm TP.HCM:

NCKH gắn với thị trường

Thường các nhà nghiên cứu ở đại học ít rời trường hơn vì họ làm một lúc hai nhiệm vụ, nếu không đủ điều kiện để nghiên cứu thì họ vẫn có thể sống dựa vào giảng dạy. Vậy thì tạo cơ chế để đưa những người nghiên cứu có trình độ tham gia vào giảng dạy như là một nhiệm vụ bắt buộc cũng là một biện pháp cần thiết để giúp các nhà nghiên cứu chuyên nghiệp gắn bó với nghề.

Mặt khác, cần tạo điều kiện để gia tăng nhiệm vụ nghiên cứu ở các ĐH bằng cách khuyến khích sự thành lập các viện, trung tâm nghiên cứu và tăng cường sự hỗ trợ từ nhà nước. Điểm thứ hai rất quan trọng là nghiên cứu nhu cầu thị trường - các nhà khoa học thường không giỏi về mặt này. Sản phẩm nghiên cứu có thể hiệu quả về mặt kỹ thuật, nhưng thị trường không chấp nhận vì không hiệu quả kinh tế.

Nhiều công trình nghiên cứu ứng dụng bị thất bại về thị trường đành phải dừng lại sau khi nghiệm thu xong. Có thể đây là căn cứ của các đánh giá trong xã hội cho là các nghiên cứu sau khi nghiệm thu xong bị cất vào ngăn kéo.

Vì vậy, trước khi phê duyệt một đề tài nghiên cứu ứng dụng, cơ quan cấp kinh phí cần đòi hỏi một tư liệu đánh giá về nhu cầu thị trường của công nghệ sắp được nghiên cứu do chính tác giả thực hiện hoặc tốt hơn hết là đặt hàng cho một cơ quan nghiên cứu thị trường độc lập đính kèm vào hồ sơ đăng ký đề tài.

PGS-TS Đinh Văn Nhã - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kỹ thuật tự động hóa, ĐH Bách khoa Hà Nội:

Nhà nghiên cứu phải liên kết với doanh nghiệp

Trong NCKH thì nghiên cứu ứng dụng hay nghiên cứu lý thuyết cơ bản đều được đề cao. Tuy nhiên, nếu những người chuyên nghiên cứu về lý thuyết kết hợp được với nghiên cứu ứng dụng thì có tính thực tế hơn.

Ví dụ, chỉ nói riêng trong lĩnh vực tự động hóa, việc đầu tư dây chuyền công nghệ tự động hóa rất thiết thực đối với doanh nghiệp để đủ sức cạnh tranh với thị trường. Nếu các nhà nghiên cứu không cập nhật được yêu cầu đó của xã hội, không đi vào thực tế thì không làm lợi được cho thị trường trong nước. Triển khai những nghiên cứu về ứng dụng là mục tiêu của các công trình NCKH hiện nay.

Bên cạnh đó, mối liên hệ giữa nhà nghiên cứu và doanh nghiệp phải có sự gắn kết, hỗ trợ nhau. Không chỉ có doanh nghiệp tìm đến nhà khoa học mà nhà khoa học không chủ động tìm đến doanh nghiệp đôi khi sẽ không có những sản phẩm nghiên cứu cho mình.

PGS-TS Trần Hoàng Ngân - Trưởng khoa Ngân hàng Trường ĐH Kinh tế TP.HCM:

Đó là mối quan hệ cộng sinh

Các trường ĐH cần có mối quan hệ chặt chẽ với doanh nghiệp bởi đây là mối quan hệ cộng sinh: các doanh nghiệp thì được giải pháp, còn các trường ĐH thì có thêm nguồn thu để đầu tư cho hoạt động đào tạo và nghiên cứu của mình. Từng trường nên làm việc với các sở, ban ngành, tổng công ty để thực hiện việc nghiên cứu đóng góp cụ thể cho xã hội.

Riêng về phía trường, muốn các công trình nghiên cứu có hiệu quả ứng dụng, trước hết cần phải nhân rộng hơn phong trào nghiên cứu khoa học theo chiều sâu, làm sao để số đề tài tốt nhiều hơn. Muốn vậy, vừa phải tạo động cơ, vừa bắt buộc giảng viên nghiên cứu khoa học và phải có cơ chế khuyến khích, ví dụ như đánh giá một bài báo khoa học, một đề tài tương đương với 100 tiết giảng chẳng hạn. Ngược lại, cũng phải có biện pháp cụ thể đối với những người không nghiên cứu…

TS Trần Thu Hà - Trưởng phòng QHQT-QLKH-SĐH Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM:

Cập nhật nhu cầu của xã hội

Một sản phẩm từ NCKH muốn bán ra ngoài thị trường phải hội đủ được: giá cả, độ tin cậy, tính thích ứng đối với nhu cầu xã hội. Những điều này các nhà khoa học trong trường ít được trang bị. Những thông tin đại chúng về những sản phẩm mới và đáp ứng nhu cầu xã hội phải được cập nhật.

Các đề tài manh mún, trùng lặp… (ví dụ như ĐH Bách khoa Hà Nội và Bách khoa TP.HCM đều nghiên cứu về robot) cũng là một trong những nguyên nhân khiến các công trình ít được chuyển giao.

Bên cạnh đó, các đề tài muốn được chuyển giao thì người nghiên cứu phải gắn liền với đơn vị sản xuất. có như vậy mới thấy được nhu cầu của lĩnh vực sản xuất đó và đề tài mới được chuyển giao nhanh, giải quyết được vấn đề kinh phí cũng như nhiều vấn đề về nghiên cứu trong trường ĐH.