Phóng to

Hai ông Alain Dussarps (trái) và Francis Gendreau thăm Huỳnh Thị Đượm, 17 tuổi, một nạn nhân da cam ở huyện Long Mỹ, Hậu Giang

TT -Nắng như giội lửa một ngày hạ tuần tháng sáu. Trên ghe máy không biết tránh vào đâu. Có lúc mưa lại kéo ngang. Cứ thế mà đi suốt hai ngày ròng trên nhiều đoạn kênh rạch ngang dọc Sóc Trăng, Hậu Giang. Độ 30 phút ghe cập bến một lần. Rồi sau khoảng 30 phút ghe lại ra đi.

Giữa hai lần ấy, hai người Pháp lên bờ cùng những người "đồng chí VN" của mình. Họ lom khom bước qua cánh cửa dẫn vào một căn nhà, một cái chòi.

Ở đó những nạn nhân chất độc da cam với hình thù gây bất nhẫn đưa mắt ngờ nghệch nhìn họ ngạc nhiên, mừng rỡ hoặc lo âu. Rời một nhà, ông Alain lắc đầu: "Không phải lần đầu tiên tôi gặp họ nhưng lần nào tôi cũng thấy quá đỗi nặng nề!".

Nhưng dù có xúc động đến đâu, họ vẫn phải cố gắng xoay xở thật nhanh phận sự đặt ra trong chuyến đi: đặt các câu hỏi về bối cảnh bị nhiễm chất độc da cam của nạn nhân, tình hình sức khỏe của từng người, ghi chép, chụp ảnh nạn nhân, gia đình... để trình bày với các nhà tài trợ ở Pháp và chuẩn bị "hồ sơ" phục vụ cuộc đấu tranh.

"Chúng tôi đã liên hệ với một nhà báo của chương trình Thalassa trên kênh TV 5. Hi vọng cô ấy sẽ sớm thu xếp để sang đây thực hiện một phóng sự liên quan những nạn nhân chất độc da cam. TV 5 là một kênh phát sóng toàn cầu..." - ông Francis giải thích.

Những bức ảnh và trang giấy ghi chép của hai ông nhằm chuẩn bị trước cho chuyến làm việc của nhà báo Pháp. Ở Pháp, liên hệ một nhà báo nào đó để "viết bài cho mình" hoàn toàn không phải việc dễ, ông Francis thổ lộ.

Francis Gendreau nhậm chức chủ tịch Hội Hữu nghị Pháp - Việt (AAFV) khoảng ba năm nay, nhưng ông đã có hơn mười năm gắn bó với VN trong nhiều chương trình đào tạo và nghiên cứu về lĩnh vực dân số học.

Một ngày cách đây gần ba năm, khi ông Alain Dussarps - chủ tịch Tổ chức Hợp tác về kỹ thuật và văn hóa trực thuộc AAFV - từ VN về báo cáo rằng có rất nhiều người VN mắc các chứng bệnh lạ lúc chào đời do hậu quả của chất độc khai quang, ban lãnh đạo AAFV cảm nhận ngay rằng VN vẫn đang hứng chịu nhiều vấn đề trong thời kỳ hậu chiến.

Tháng 11-2002, AAFV triệu tập đại hội và quyết định phải hành động vì các nạn nhân chất độc da cam ở VN, "cũng là hành động vì tiếng nói lương tri của nhân loại".

Đại hội xác định nhiệm vụ đánh động dư luận quần chúng thông qua hội nghị, viết sách, làm đặc san... Ba năm qua, AAFV đã đưa sang VN hàng trăm xe lăn, thuốc men, heo, bò giống để giúp các gia đình nạn nhân cải thiện cuộc sống... Thầm lặng mà hiệu quả.

Tháng ba vừa rồi, sau khi đơn kiện đòi công lý cho những nạn nhân chất độc da cam ở VN bị bác, AAFV nhân đó triệu tập tại Paris một hội nghị quốc tế với mục đích "liên tiếp đánh động dư luận"; rồi hội lại ra mắt một quyển sách do các nhà khoa học Pháp - Việt biên soạn (tựa đề Chất độc da cam tại VN - tội ác hôm qua, thảm kịch hôm nay).

"Chúng tôi đang liên lạc với cộng đồng các nhà khoa học Mỹ, những hiệp hội nước ngoài, đặc biệt là hiệp hội ở Mỹ, các hiệp hội châu Âu có cảm tình với VN.

Hi vọng sẽ sớm có một cuộc họp để điều phối hoạt động các nơi" - Francis cho hay về những công việc đang được tiến hành. Họ không còn ở độ tuổi sung mãn như cái hồi bắt đầu hoạt động vì VN 20 năm trước, nhưng họ vẫn dư nhiệt tâm, niềm tin và sự bền chí.