Phóng to

Đủ các loại lịch bloc bày bán tại nhà sách Hà Nội, TP.HCM - Ảnh: T.T.D.

Thị trường lịch bloc năm nay hứa hẹn sẽ có sự cạnh tranh quyết liệt do áp dụng cơ chế mới: cho tư nhân liên kết với các nhà xuất bản để in lịch.

Chiết khấu đến... 50%

Hiện nay nhà xuất bản (NXB), các công ty tư nhân liên kết làm lịch được tự định giá bìa cho các cỡ lịch bloc. So sánh một cỡ lịch đại tại thị trường lịch phía Nam thì giá bìa lịch bloc của Công ty Á Châu, NXB ĐH Quốc Gia TP.HCM và Công ty cổ phần Phát hành sách TP.HCM có chênh lệch từ 2.000-3.000 đồng.

Đó là giá bìa, nhưng thực tế người tiêu dùng có thể mua rẻ hơn do tỉ lệ chiết khấu từ người sản xuất đến các đại lý rất cao, nên giá thực bán được giảm so với giá bìa. Hiện nay chỉ mới chớm đầu mùa lịch, nhưng tại TP.HCM đã có công ty tư nhân bán lịch cho các đại lý với giá chiết khấu 50%. Điều này dự báo mùa lịch năm nay sẽ có nhiều biến động về giá.

Nhìn chung toàn cảnh thị trường lịch bloc dễ nhận thấy chất lượng giấy, mẫu mã, kỹ thuật in năm nay cao hơn các năm trước. Nhưng thị trường cũng có các loại lịch “hàng chợ”, giá rẻ để bán về nhiều vùng nông thôn. Một số công ty đầu tư in lịch chất lượng cao nên tính ra người tiêu dùng mua lịch chất lượng cao được lợi nhiều hơn mua lịch “hàng chợ”, và ngược lại người kinh doanh “hàng chợ” có khi lãi nhiều hơn bán hàng chất lượng cao.

Cung - cầu ra sao?

Lịch ngoại khác lịch nội! Phóng to Một số mẫu lịch bloc của Công ty Á Châu - Ảnh: L.Điền Một bộ phận người dân VN vẫn quen sử dụng các loại lịch ngoại in từ Trung Quốc, Đài Loan, năm nay sẽ không sử dụng được do ngày mồng một Tết Nguyên đán của VN đến trước một ngày. Điều này được Ban lịch nhà nước lý giải do có sự khác biệt về múi giờ của VN và Trung Quốc. Ngược lại, một số Việt kiều lâm vào tình trạng khó xử vì lịch Trung Quốc, Đài Loan lâu nay vẫn được cộng đồng Việt kiều sử dụng chung với lịch VN trong nước. Một đơn vị làm lịch bloc tại TP.HCM cho biết đã phải chỉnh sửa một số bloc lịch khi xuất bán cho Việt kiều vì đại lý yêu cầu “giống lịch của Trung Quốc” mới được.

Cục Xuất bản đưa ra con số 116 triệu bloc lịch do các nơi đăng ký trong mùa này nhưng có bao nhiêu lịch được in thì cục không nắm được. Trao đổi về nội dung này, ông Lý Bá Toàn - phó cục trưởng Cục Xuất bản (Bộ VHTT) - cho biết: hiện cục đang yêu cầu 40 NXB có làm lịch bloc năm nay báo cáo cụ thể về số lượng lịch bloc đã in.

Dự tính khoảng cuối tháng chín sẽ có con số cụ thể. Tuy nhiên, giới làm lịch đều biết rằng con số của các NXB cũng không chính xác vì các NXB còn liên kết với rất nhiều tư nhân. Và “có khi chính các NXB cũng không biết chính xác số lượng lịch năm nay được làm với giấy phép của mình là bao nhiêu”, một người trong nghề xuất bản cho biết.

Mùa lịch năm nay với cơ chế tự do cho các đơn vị tư nhân liên kết cùng các NXB làm lịch, khả năng lịch bloc bị luộc, in lậu được dự đoán là “không còn đất sống”. Tuy nhiên, vì Nhà nước chưa có biện pháp kiểm soát số lượng in của các nơi sản xuất lịch bloc, nên dự kiến tình trạng in nối bản, in dôi số lượng so với giấy phép (như trong xuất bản sách lâu nay) sẽ tái diễn.

Chất lượng có bị thả nổi?

Cơ chế mới đã tạo điều kiện cho một số đơn vị tham gia làm lịch. Tuy nhiên, không ít trường hợp nội dung lịch có vấn đề, như bộ lịch của NXB Thể Dục Thể Thao có tên “VN và bè bạn năm châu”. Đây là bộ lịch treo tường nhưng thiết kế theo kiểu lịch để bàn với mỗi trang lịch chia ba phần (hai ngày).

Điểm đặc biệt của bộ lịch là mỗi tờ đều ghi thông tin cơ bản về các quốc gia trên thế giới (VN và bè bạn năm châu), nhưng tất cả thông tin đều rất lạc hậu. Các thông số cơ bản từ dân số, GDP, GDP/ người đều lấy từ các năm trước, hầu hết là năm 2002. Không chỉ các thông tin của các nước lạc hậu, ngay cả thông tin dân số của VN, năm 2007, bộ lịch này vẫn xác định VN có 78.349.503 người, theo số liệu từ năm... 2002.