Xứ của muỗi, vắt, lá cây

Khu căn cứ này toạ lạc trên một quả đồi um tùm cây cối, bao quanh bởi vườn cam do người dân xã Trà Tân trồng lại mấy năm trước. Di tích còn lại là 2 căn nhà chỉ huy bằng gỗ của các đồng chí Võ Chí Công, Chu Huy Mân, Võ Thứ.

Phóng to

Khu di tích Nước Oa

Nhà trưng bày truyền thống tối mò, không một ngọn đèn nào chỉ dẫn du khách muốn xem di vật còn lại là những gì. Chỉ có những bức ảnh tranh sáng tranh tối treo trên bốn bức vách ẩm mốc. Lá cây phủ đầy lối đi và bụi bẩn dọc theo hàng ghế đá lưu niệm.

Khu di tích Nước Oa nằm trong tuyến tham quan du lịch miền núi của Quảng Nam. Thế nhưng, đến được với khu du lịch này đối với du khách là cả một vấn đề (!). Anh Ngô Quốc Đ. (sinh viên trường ĐH Đà Nẵng) kể: "Tôi đến khu căn cứ Nước Oa, Quảng Nam cùng với đoàn thanh niên trong chuyến tham quan "Về nguồn" đợt 26-3 và trở thành "nạn nhân" của vắt. Một rừng vắt hàng ngàn con lúc nào cũng sẵn sàng bám vào người chúng tôi. Chưa kể rung cây là muỗi bay ngợp trời".

Phóng to

Lá rụng vàng và rêu phong kín những chiếc ghế đá

Căn hầm bí mật dài 3km năm xưa giờ chỉ còn một đoạn ngắn thông ra ao cá nằm sau khu căn cứ. Chưa một ai dám chui xuống hầm với mùi tanh của rắn, rết và của cả mùi hun khói khi vừa mở nắp hầm. "Đến thăm Nước Oa phải "vũ trang" kỹ khắp người từ chân tới trán đề phòng vắt và muỗi tấn công" được xem là cẩm nang của dân du lịch bụi khi về khu căn cứ cách mạng Nước Oa.

Con đường đau khổ...

Con đường dẫn vào khu di tích lịch sử Nước Oa chỉ dài chưa tới 3km nhưng đối với người dân xã Trà Tân con đường này dài từ... năm này qua năm khác. Năm 2000 dự án làm lại Khu di tích được phê duyệt với kinh phí hàng tỷ đồng cho việc xây dựng, tôn tạo, trong đó có hạng mục làm lại con đường dẫn vào khu di tích đồng thời để phục vụ dân sinh.

Phóng to

Học sinh đến trường trên con đường này đây...

Từ nguồn kinh phí của Bộ, Sở Văn hoá thông tin Quảng Nam làm chủ đầu tư tiến hành đổ đá, san lấp mặt bằng được nửa chừng thì bỏ dở với lý do "hết kinh phí". Hiện trạng con đường nham nhở đá nhọn là nỗi ám ảnh của người dân xã Trà Tân.

Năm 1973 tại khu căn cứ đã diễn ra nhiều cuộc họp bí mật quan trọng và tập huấn cán bộ, lãnh đạo các tỉnh khu V sau khi ký hiệp định Paris để lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống Mỹ - Ngụy giải phóng miền Nam. Ngày 4-8-1992, khu căn cứ này được Bộ Văn hoá Thông tin công nhận là Di tích văn hoá lịch sử Quốc Gia. Khu di tích này có đến 4 tiểu khu di tích tập trung. Gồm khu tưởng niệm An ninh khu V, Bia tưởng niệm Dân y khu V, Khu tưởng niệm Nông dân khu V và khu di tích lịch sử Nước Oa.

Ông Lê Văn Tiến (Thôn 1, xã Trà Tân) bức xúc: "Không biết bao nhiêu dân ở đây bị té xe. Mùa mưa lũ vừa đất, vừa đá trôi hết xuống ruộng của nông dân, còn mùa nắng thì bao nhiêu lốp xe bể hết. Thử hỏi khu di tích như thế có ai dám vào. Dân chúng tôi kiến nghị cũng gần chục năm ni rồi mà chẳng thấy ở trên nói gì, toàn là hứa hết đợt này đến đợt kia. Nếu không thể làm cho tốt hơn thì cũng để lại con đường đất như cũ coi ra còn dễ đi hơn".

Học sinh ở khu V Trà Tân muốn đến trường phải cuốc bộ. Ba cô học sinh lớp 8 Mai, Phượng, Diễm của trường Phan Bội Châu, Bắc Trà My cho biết không thể đi xe đạp trên con đường lởm chởm đá này. Trước những bức xúc của người dân, ông Nguyễn Duy Khánh - Bí thư Đảng uỷ xã Trà Tân - cho biết: đã nhiều lần xã làm đơn và mấy kỳ đại biểu quốc hội, các cử tri kiến nghị nguyện vọng của dân về con đường này nhưng mấy năm trôi qua vẫn chưa có câu trả lời.

Ngay cả cơ quan chủ quản hiện tại là Phòng văn hoá thông tin huyện Bắc Trà My cũng chờ câu trả lời từ cấp trên. Huyện trông Sở, Sở chờ vào kinh phí của Tỉnh, chỉ có dân ở xã Trà Tân khốn đốn từ mùa mưa đến mùa nắng bởi con đường hành dân chỉ dài 2,8 km.