Phóng to

Cơ quan quản lý thị trường TP.HCM kiểm tra hàng trang sức xi mạ, inox tại chợ An Đông - Ảnh: B.H.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, nguyên nhân của tình trạng trên là do mức chế tài còn quá nhẹ, trong khi đây là những món hàng mang lại lợi nhuận lớn.

“Một vốn bốn lời”

Chợ An Đông, chợ Hòa Bình (Q.5), chợ Bình Tây (Q.6)... là những nơi bày bán hàng trang sức với số lượng lớn. Mỗi chợ có hàng chục sạp kinh doanh hàng trang sức, xi mạ. Các mặt hàng gồm: dây chuyền, vòng đeo tay, lắc tay, nhẫn, bông tai... bán lẻ và bán sỉ.

Theo một số chủ sạp kinh doanh ở chợ Hòa Bình (Q.5), có những thời điểm hàng về nhiều, chỉ riêng lượng hàng bày bán trong sạp đã lên tới hàng trăm ngàn sản phẩm. Đa số đều là hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Một chiếc vòng tay có giá bán lẻ 50.000 đồng thì giá đầu vào chỉ 20.000-25.000 đồng, một bộ vòng đeo cổ giá bán lẻ 450.000 đồng thì giá đầu vào chỉ 230.000 đồng, vòng cổ giá 250.000 đồng/sản phẩm nhưng giá hàng về là 80.000 đồng/sản phẩm.

“Hàng xi mạ, inox của Trung Quốc thiết kế rất đẹp. Đặc biệt là các kiểu vòng tay và dây đeo cổ. Người mua chuộng trong khi đầu vào lại mềm nên hầu như tất cả quầy nữ trang, xi mạ đều có bán hàng Trung Quốc” - chị Thủy, bán hàng nữ trang tại chợ An Đông, cho hay.

Chị Thủy thừa nhận nguồn hàng nhập vào sạp đều là nhập lậu, không có hóa đơn chứng từ: “Nếu có hóa đơn chứng từ đầy đủ thì giá đầu vào sẽ đội lên nhiều, lấy đâu ra mức lời như hiện nay”.

Chị N.P. (một đầu mối nhập hàng nữ trang ở TP.HCM) - người đưa ra các mức giá chào hàng trên - cho hay nếu giao một lô vòng đeo tay mà có hóa đơn chứng từ đầy đủ giá sẽ nhảy lên 40.000 đồng/sản phẩm (giá bán lẻ 50.000 đồng/sản phẩm). Tuy nhiên, dù chấp nhận lời ít cũng rất ít hàng về có giấy tờ đầy đủ.

Tại các chợ bán lẻ như chợ Tân Định, chợ Bến Thành... mặt hàng nữ trang xi mạ nhập khẩu từ Trung Quốc cũng được bày bán tràn lan.

Theo ban quản lý một chợ khá lớn ở Q.1, hầu hết mặt hàng này đều nhập lậu. Nhưng trước thông tin hàng nữ trang của Trung Quốc có nhiễm hóa chất độc hại, ban quản lý chợ chỉ có thể tuyên truyền với tiểu thương là không nên tiếp tục bán những mặt hàng này. Trong khi lợi nhuận quá lớn (gấp đôi, gấp ba so với giá nhập) nên tiểu thương vẫn tiếp tục bày bán.

Tương tự, với mặt hàng vải may mặc, quần áo... hàng nhập lậu cũng khá phổ biến.

Theo chân một người chuyên lấy các mặt hàng quần áo về bán lẻ tại các đầu mối ở chợ An Đông (Q.5), chợ Tân Bình (Q.Tân Bình), chúng tôi ghi nhận hầu hết đều là hàng nhập lậu với giá cực rẻ. Cụ thể: giá đầu vào chỉ 30.000 đồng/áo thun Trung Quốc (giá bán lẻ 100.000-120.000 đồng/áo); 150.000 đồng/chiếc váy (bán lẻ 400.000-450.000 đồng/chiếc)...

Sự chênh lệch giữa hai mức giá trên đã hấp dẫn mạnh mẽ những người kinh doanh bán lẻ. Trên thực tế, nhiều shop kinh doanh hàng thời trang ở đường Trần Huy Liệu, Lê Văn Sĩ (Q.Phú Nhuận)... đều sử dụng các nguồn hàng nhập lậu với lợi nhuận cực lớn này.

Trong khi đó, theo tính toán, với một bộ váy giá đầu vào 150.000 đồng thì bán ra chỉ cần 200.000-220.000 đồng là đã có đủ cả chi phí kinh doanh, thuê mặt bằng và lợi nhuận.

Chế tài nhẹ nhàng

Sau thông tin hàng nữ trang Trung Quốc có chứa chì và chất cadmium, đã có hàng chục ngàn sản phẩm nữ trang nhập lậu từ Trung Quốc bị bắt giữ thời gian gần đây.

Mới đây, đội quản lý thị trường 5B (Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM) đã bắt giữ 1.200 sản phẩm dây chuyền, bông tai, vòng cổ... nhập lậu bán tại chợ An Đông và đang lấy mẫu đem kiểm nghiệm hóa chất độc hại.

Trước đó, đội 5B cũng đã bắt giữ khoảng 8.700 sản phẩm tại chợ Hòa Bình và chợ An Đông. Qua đó phát hiện không chỉ hàng nhập lậu mà có tới 93% trong số đó bị nhiễm chất độc hại là chì và cadmium.

Mới đây, đội 2A cũng kiểm tra ba cửa hàng nữ trang, xi mạ tại khu vực chợ Bình Tây và bắt giữ tới 21.600 sản phẩm, đội 6B cũng bắt giữ hơn 20.000 sản phẩm nữ trang Trung Quốc không hóa đơn chứng từ...

Lý giải vì sao đã bắt giữ một số lượng lớn hàng nữ trang nhưng các tiểu thương vẫn bày bán hàng lậu công khai, một cán bộ Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM cho hay nguyên nhân là do mặt hàng này đem lại lợi nhuận lớn, nhưng chế tài theo quy định còn nhẹ nhàng.

Hầu hết lô hàng chỉ bị xử phạt đối với hành vi buôn bán hàng hóa không có hóa đơn chứng từ. Trong khi đó, với các lô hàng có chứa hóa chất cực độc cũng chỉ có thể xử phạt hành chính, theo quy định tại nghị định 06/2008/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại.

Ngoài việc buộc phải tiêu hủy vì hàng chứa chất cực độc là chì và cadmium (là chất có thể gây ngộ độc với người sử dụng, có khả năng gây ung thư), các lô hàng đã kiểm nghiệm mà đội 5B bắt giữ tại chợ An Đông và chợ Hòa Bình, mức phạt chỉ 750.000-2.500.000 đồng (theo giá trị lô hàng vi phạm).

Ông Ngô Văn Tùng, đội trưởng đội 5B, cho biết qua các đợt kiểm tra xử phạt, dù nhận thấy mức phạt chưa đủ răn đe nhưng chỉ có thể xử phạt đúng quy định của pháp luật.

Một cán bộ trực tiếp tham gia các đợt kiểm tra mặt hàng trang sức, xi mạ của Trung Quốc cũng cho biết chỉ có thể phạt như vậy vì hiện vẫn chưa có quy định nào chế tài đối với hành vi bán hàng nữ trang chứa chất độc hại.

Hơn nữa, đa số chủ hàng thường khai mua hàng trôi nổi nên chỉ có thể chế tài hành vi này, không thể chế tài thêm hành vi bán hàng không ghi nhãn, xuất xứ.

Liên tiếp bắt giữ vải và áo quần nhập lậu từ Trung Quốc Theo lực lượng quản lý thị trường TP.HCM, quần áo và vải may mặc của Trung Quốc là những mặt hàng “nóng”, đang được nhập lậu vào thị trường TP.HCM với số lượng lớn. Chỉ trong một tuần trở lại đây, có tới hơn 7.000m vải nhập lậu và gần 2,4 tấn vải không hóa đơn chứng từ bị bắt giữ tại các điểm kinh doanh ở Q.5, Tân Bình, Tân Phú. Trước đó, đội 2A bắt giữ hơn 5.500m, đội 5B bắt giữ 1.500m vải thun, voan... Toàn bộ đều là hàng nhập lậu từ Trung Quốc. Chưa kể hàng chục ngàn sản phẩm áo quần Trung Quốc không có hóa đơn chứng từ cũng bị bắt giữ trong cùng thời điểm.