Phóng to

Ba gương mặt bí thư chi bộ trẻ tương lai (trái) với các thôn nữ Bắc Ninh trong một đợt lao động tình nguyện

Vậy mà ở lứa tuổi ấy, có những chàng trai miệt mài “vượt vũ môn” để trở thành bí thư chi bộ ngay sau khi chia tay giảng đường đại học: SV Học viện Chính trị - quân sự...

Chính... “chị” là điều tôi yêu thích nhất

Trên chuyến xe về Hà Nội, cô SV trẻ quen một anh bộ đội dễ mến. Chàng tâm sự:

- Chính “chị” là điều tôi yêu thích nhất!

- Là em á? - cô gái ngạc nhiên hỏi lại.

- Không! Tôi nói “chị” là “trị” tê-e-rờ cơ...

Công Hạnh, học viên phân đội 2, viện dẫn câu chuyện tếu táo để chứng minh rằng trước kia mình nói ngọng, giờ đã sửa được. Vì một mai làm bí thư chi bộ, nói trước hàng trăm con người không thể không chuẩn được.

Thảo nào đại úy Đỗ Đình Mạnh, cán bộ quản lý, đã “rào đón” trước với tôi: “Học viên chính trị nói hay hát hay lắm đó. Trong quân đội có câu thành ngữ mệnh danh họ là người “đầu đội chính sách, tay cầm chủ trương, chân đi đôi dép lập trường, tay cầm... Tạp Chí Cộng Sản”.

Nhìn gần 100 gương mặt trẻ măng, “bạch diện thư sinh”, tôi bán tin bán nghi. Nhưng rồi gặp, chứng kiến một buổi thực hành làm bí thư chi bộ, nghe họ “quán triệt, triển khai” nghị quyết vanh vách; gay gắt thảo luận cùng nhau những “phương châm”, “nguyên tắc” kết nạp đảng viên, các thủ tục tổ chức đại hội chi bộ, đánh giá, đề bạt cán bộ, xem xét, kỷ luật những đồng chí vi phạm..., tôi hơi bị “choáng”! Dáng vẻ thư sinh biến mất, thay vào đó là tác phong chững chạc, dứt khoát, vững vàng từ lời nói đến cử chỉ.

Nguyễn Anh Tuấn, quê Tuyên Quang, 22 tuổi, vui vẻ xếp chồng sách Hồ Chí Minh toàn tập vào balô, bảo: “Tôi chuẩn bị mang trả thư viện. 12 tập sách này bọn tôi đọc hết từ năm 3. Giờ chỉ cần CD-ROM Hồ Chí Minh toàn tập gọn nhẹ là đủ cả”. Hàng ngàn tiết “thiền” những triết học, chủ nghĩa xã hội khoa học, kinh tế chính trị, lịch sử Đảng, tâm lý học, giáo dục học, đạo đức học... cộng với hơn 3.000 tiết chuyên sâu về “xây dựng Đảng” là những gì mà Nguyễn Phong Quang kể với tôi về “hành trình đến bí thư chi bộ”.

Trong một buổi giao lưu với SV ĐHQG Hà Nội, có bạn gái đã không ngần ngại hỏi Quang: “Các anh chắc là “khô” lắm nhỉ?”. Quang cười: “Mình thì thấy các bạn gái luôn là “phạm trù” đáng yêu nhất. Bạn thấy “khô” không?”. Cả hội trường vỗ tay rào rào.

Hành trình trở thành bí thư chi bộ

Gần 2.000 và chiếm tỉ lệ 98,51% là con số và tỉ lệ SV được kết nạp vào Đảng ở Học viện Chính trị - quân sự trong 10 năm 1994-2004. Học viện này luôn là trường đại học kết nạp nhiều SV vào Đảng nhất trong toàn quốc. Nghe thì có vẻ “ngon ăn” - quả là con số trong mơ với bất kỳ trường đại học nào, nhưng thật ra con đường vào Đảng với họ không đơn giản.

Chỉ vì một lần quá lo ôn thi, đọc sách trong ca gác mà Vũ Thắng đã bị “trượt” đợt kết nạp Đảng, phải thử thách thêm sáu tháng trời. Lê Hồng Trường thì đành “mong đợi ngậm ngùi” mãi gần cuối khóa mới được vào Đảng vì lực học hơi thấp.

Theo đại tá Trịnh Xuân Lộc, phó chủ nhiệm khoa công tác Đảng, đào tạo cán bộ chính trị - bí thư chi bộ trẻ rất khó: anh em phải biết làm giáo viên dạy chính trị cho bộ đội, biết huấn luyện quân sự, bắn súng, chỉ huy chiến đấu trong chiến tranh (có thể thay thế cán bộ quân sự khi cần thiết), biết làm thủ lĩnh của thanh niên, biết làm cán bộ chỉ huy, lại vừa biết hát, múa và dạy hát múa cho bộ đội, và biết cả “cắt, kẻ, vẽ” khẩu hiệu. Nhưng quan trọng nhất vẫn là cách lãnh đạo, giáo dục, vận động, thuyết phục con người.

Suốt năm năm học, mỗi lớp học là một chi bộ đồng thời là một chi đoàn. Gần đây một số trường đại học bắt đầu có mô hình “chi bộ sinh viên”, nhưng ở Học viện Chính trị - quân sự, chi bộ SV đã có từ hơn 40 năm nay.

“5 không” - không hút thuốc lá, không uống rượu bia say, không la cà hàng quán, không vi phạm tệ nạn xã hội và luật an toàn giao thông. “3 tự” - tự giác, tự quản, tự rèn. “Đối với bộ đội, cán bộ chính trị - bí thư chi bộ trẻ phải thân thiết như một người chị, công bình như một người anh, thân thiết như một người bạn!”... Có khá nhiều thông điệp, khẩu hiệu nói lên mục tiêu phấn đấu của họ.

Khi ta 20, ai cũng nghĩ mình còn non nớt, “ăn chưa no, lo chưa tới”. Nhưng quân đội “trường đại học lớn” cùng những mục tiêu cao cả đã chắp cánh cho những người lính trẻ vào “nghề bí thư”.