Ứng viên đại biểu Quốc hội phải qua “sát hạch”Năng lực và trí tuệ nghị sĩ quốc gia Học Hồ Chí Minh bài học về dân tộc và Quốc HộiTăng đại biểu chuyên tráchDiễn đàn bầu cử Không nên đưa ra cơ cấu định sẵnKhông khống chế số lượng người tự ứng cử Không nên đưa cơ cấu đại biểu định sẵn

Phóng to

Ảnh: K.H.

TT - Đó là ý kiến của ông Lê Truyền (ảnh) - phó chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc VN - khi trao đổi với Tuổi Trẻ về cơ cấu, thành phần, số lượng người ứng cử đại biểu (ĐB) Quốc hội khóa XII mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) vừa công bố. Ông Truyền nói: "Nếu UBTVQH làm thật kỹ, đồng thời tiếp thu những ý kiến hợp lý của Mặt trận thì tại hội nghị hiệp thương lần thứ nhất vừa qua chắc chắn sẽ tạo được sự thống nhất cao hơn".

* Một trong những điểm không đồng tình đó là việc có quá ít chỗ cho ĐB Quốc hội là người ngoài Đảng?

- Tôi muốn tỉ lệ ĐB là người ngoài Đảng phải được tăng lên (tỉ lệ theo dự kiến là 10% - PV). Điều này luật không cấm. Chúng ta hoàn toàn có thể điều chỉnh để có người ngoài Đảng tham gia trong Quốc hội cao hơn. Ngoài Đảng cũng có nhiều người tâm huyết, nhiều người tài. Nói không tìm được người ngoài Đảng để tham gia Quốc hội là không đúng. Nói thế là không đánh giá đúng khả năng của các tầng lớp nhân dân, là ngại khó khăn, không đi sâu phát hiện nguồn từ trong nhân dân.

Quốc hội và ĐB Quốc hội phải là người đại diện cho dân chúng một cách đúng nghĩa và bắt buộc phải chuyên nghiệp, không thể một chân trong - chân ngoài như ĐB Quốc hội của chúng ta hiện nay. “Ông nghị” phải được xem là một “nghề”, sống bằng thu nhập từ nghề của họ chứ không phải nghề “tay trái” như ĐB Quốc hội của ta. Vì thế phải làm thế nào để dân bầu họ, nếu họ kém, dân bãi nhiệm, thất nghiệp như một viên chức trong các ngành nghề khác. VIỆT TRANG

* Nhiều người cũng bày tỏ sự thất vọng khi cơ cấu dự kiến không có chỗ cho ĐB Quốc hội là người ứng cử tự do. Theo ông, vì sao cơ cấu dự kiến lại “bỏ quên” đối tượng này?

- Như tôi đã nói, do UBTVQH chưa tiếp thu đầy đủ ý kiến đóng góp của Mặt trận trước đó nên cơ cấu đưa ra hiệp thương đã gặp phải những ý kiến không đồng tình. Đây là giai đoạn đầu nên nếu chúng ta không mở ra cho người tự ứng cử thì sẽ không có chỗ cho họ ở các giai đoạn lập danh sách sơ bộ, danh sách chính thức. Thái độ của chúng ta là phải hết sức tôn trọng những người tự ứng cử.

* Nhiều người sợ rằng ngay cả khi họ được tự ứng cử thì cũng chỉ là “quân xanh, quân đỏ” nên sẽ không trúng cử?

- Điều quan trọng là phải tạo điều kiện khuyến khích, động viên những người đủ tiêu chuẩn ra ứng cử, còn có trúng cử hay không là do sự nhận xét của nhân dân ở nơi cư trú, nơi công tác và qua các lần hiệp thương trước khi lập thành danh sách chính thức. Vì thế, người tự ứng cử sẽ được bình đẳng cọ xát như các ĐB khác.

Mặt trận Tổ quốc VN mong muốn tăng thêm ĐB là người ngoài Đảng và ĐB là người tự do ứng cử. Đây là điểm đổi mới phải cố gắng thực hiện. Tất nhiên điều này sẽ tùy thuộc vào sự tiếp thu của UBTVQH trong việc điều chỉnh cơ cấu đưa ra hiệp thương lần thứ hai.

* Thưa ông, một trong những đổi mới đáng kể đối với Quốc hội khóa tới sẽ là sự tăng thêm số lượng ĐB chuyên trách...

- Tăng ĐB chuyên trách là hợp lý nhưng tăng đến bao nhiêu cũng phải tính theo nhu cầu đặt ra, theo khả năng chuẩn bị, tăng thêm tương xứng chứ không phải tăng lên rồi mới kiếm người thì sẽ không đáp ứng được yêu cầu.

* Quan điểm của ông thế nào về việc giảm ĐB Quốc hội là thành viên Chính phủ?

- Đúng là nhiều người còn muốn giảm nữa vì nhiều lý do. Thứ nhất, hành pháp chỉ nên làm nhiệm vụ hành pháp, lập pháp làm nhiệm vụ của lập pháp, tránh tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi”. Thứ hai, bản thân những người trong cơ quan hành pháp bình thường đã nhiều công việc, giờ đảm nhiệm thêm nhiệm vụ ĐB Quốc hội sẽ không đủ sức làm được tất cả các việc của Quốc hội đặt ra. Trong các kỳ họp Quốc hội chúng ta thấy có những ghế trống là do có những người vì lý do công việc nên không thể tham gia Quốc hội được. Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất vừa qua đã kiến nghị phải tiếp tục giảm thêm ĐB thuộc các cơ quan hành pháp.

* Ông có tin rằng cơ cấu đưa ra hiệp thương lần thứ hai sẽ được sửa đổi theo hướng tăng thêm ĐB là người ngoài Đảng, ĐB là người ứng cử tự do?

- Tôi tin rằng các ý kiến tại hội nghị hiệp thương lần thứ nhất sẽ được UBTVQH tiếp nhận, có sự điều chỉnh về cơ cấu khi đưa ra hiệp thương lần thứ hai. Chúng ta đang trong bối cảnh đổi mới toàn diện, hội nhập với thế giới nên một sự kiện quan trọng như bầu cử Quốc hội không chỉ trong nước mà bên ngoài người ta cũng nhìn vào. Vấn đề bây giờ là làm thế nào UBTVQH có tiếp nhận được mong muốn của nhân dân không, các tổ chức có phối hợp thật chặt chẽ với nhau và tìm cách làm tốt, đáp ứng yêu cầu của nhân dân không? Nhiều cái có thể không phải tại luật mà tại mình làm chưa tốt nên nói tại luật là không đúng.

* Thưa ông, vì sao vấn đề Việt kiều tham gia vào Quốc hội chưa được đặt ra lần này?

- Mặt trận Tổ quốc VN đã mời kiều bào về tham gia ủy ban trung ương, đến giờ Mặt trận đã có 14 người VN ở nước ngoài tham gia. Người VN ở nước ngoài là một nguồn lực của đất nước về sức người, sức của, tài năng, lực lượng tại chỗ để làm công tác đối ngoại. Nếu nhìn nhận Việt kiều như vậy thì cũng phải gắn với trách nhiệm công dân của người VN ở nước ngoài đối với dân tộc mình. Tất nhiên việc tham gia vào Quốc hội liên quan đến những vấn đề cụ thể về quản lý nhà nước, luật pháp. Nhưng rõ ràng dần dần chúng ta phải nhìn nhận, có cách làm phù hợp.