Phóng to

Quá tải việc làm thủ tục tại phòng đăng ký kinh doanh của Sở Kế hoạch - đầu tư TP.HCM (ảnh chụp chiều 5-4) - Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Văn Tuấn, trong 10 năm qua thể chế hành chính đã từng bước được hoàn thiện, mối quan hệ giữa Nhà nước với dân tiếp tục được hoàn thiện theo hướng mở rộng dân chủ. Đặc biệt, thủ tục trên những lĩnh vực nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp như đất đai, xây dựng, hộ tịch, hộ khẩu, đầu tư, hải quan... đã được sửa đổi nhiều.

Phải “cởi trói thủ tục”

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên cho rằng tinh thần “nhà nước pháp quyền” chưa thấm đẫm nhiều trong các quy định pháp luật hiện hành. “Tinh thần của nhà nước pháp quyền là người dân được phép làm những gì pháp luật không cấm. Chúng ta muốn quản lý chặt nên chúng ta đặt ra quá nhiều quy định, không đảm bảo đủ không gian thông thoáng cho người dân” - ông Liên nói. Trong khi đó theo ông Liên, cái đang thiếu hiện nay là tính kỷ luật và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, công chức trong thực thi pháp luật, bởi pháp luật phải được thực thi đầy đủ, nghiêm minh thì mới thể hiện được nền pháp quyền trên thực tế.

Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cho rằng việc CCHC phải nhất quán tinh thần “cởi trói thủ tục”, tạo thuận lợi tối đa cho người dân. “Cải cách hành chính không thể cứ dành thuận lợi cho cơ quan quản lý, còn khó khăn thì đẩy cho người dân” - ông Phúc nói.

Theo ông Lê Minh Trí - phó chủ tịch UBND TP.HCM, cái được lớn nhất trong công tác CCHC của TP thời gian qua là đã làm chuyển biến được nhận thức của hệ thống chính trị, của bộ máy chính quyền các cấp, phấn đấu từng bước chuyển nền hành chính quan liêu, bao cấp sang nền hành chính lấy việc phục vụ tốt các yêu cầu của người dân làm trọng tâm. Tuy nhiên, điều bức xúc nhất hiện nay là thiếu một cơ chế đặc thù để phát huy các tiềm năng, thế mạnh của TP.

Ông Trí kiến nghị Chính phủ cho phép địa phương thí điểm một số cơ chế chính sách trong điều hành theo hướng tăng thẩm quyền, tăng trách nhiệm, rõ địa chỉ nhằm tạo đòn bẩy phát triển toàn diện. Lãnh đạo các tỉnh Đồng Nai, Khánh Hòa, Vĩnh Phúc, Ninh Thuận... cũng đồng tình cho rằng để thực hiện CCHC hiệu quả không chỉ có nỗ lực tự thân của các địa phương mà cần phải có sự phối hợp, hỗ trợ kịp thời từ các bộ, ngành trung ương.

Cải cách “con người hành chính”

Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Chiến Thắng đề nghị cần xác định mục tiêu chương trình CCHC trong 10 năm tới là tạo chuyển biến mạnh mẽ từ một nền hành chính cai trị sang nền hành chính phục vụ. Ông Thắng phân tích: “Hiện nay còn nhiều cán bộ, công chức mang tư duy rằng cơ quan nhà nước là cai trị, còn người dân, doanh nghiệp là bị trị nên dẫn tới hành xử quan liêu, hách dịch gây bức xúc cho người dân”.

Ông Trần Văn Minh - chủ tịch UBND TP Đà Nẵng - cho rằng cải cách “con người hành chính” phải xuất phát từ sự nhất quán trong việc xây dựng và phát triển đội ngũ bằng hệ thống giải pháp đồng bộ về cơ chế quản lý và nâng cao chất lượng, tính chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức viên chức, trong đó tập trung vào công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng cũng như chính sách thu hút và phát triển nguồn nhân lực.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn Cao Đức Phát cho rằng việc nâng cao chất lượng cán bộ phải đi kèm với đảm bảo thu nhập tương ứng. Theo ông Phát, mong ước nhỏ nhoi là mỗi xã có một cán bộ thú y đến nay cũng chưa thực hiện được, hiện có hơn 3.000 cán bộ thú y cấp xã chưa qua đào tạo chuyên môn. “Muốn tuyển người qua đào tạo cũng có thể làm được nhưng với phụ cấp cán bộ thú y xã 300.000 đồng/tháng thì làm sao vợ cho đi làm, ở nhà đi cấy thuê mỗi ngày cũng được 120.000 đồng rồi” - ông Phát nói.

Tập trung khai thông các điểm nghẽn

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói: “Chúng ta phải nghiêm túc nhìn nhận là so với mục tiêu của chương trình tổng thể CCHC nhà nước giai đoạn 2001-2010 thì chúng ta vẫn thấy chưa đạt yêu cầu, còn nhiều hạn chế phải khắc phục và nhiều mặt phải phấn đấu”.

Thủ tướng cho rằng công việc nặng nề của 10 năm tới là phải tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong hệ thống thể chế, bộ máy, thủ tục hành chính nhằm giải phóng các nguồn lực hiện có, huy động thêm nhiều nguồn lực từ xã hội để thực hiện phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, củng cố an ninh quốc phòng. Đồng tình với lãnh đạo các bộ ngành, địa phương về “cởi trói thủ tục”, Thủ tướng lưu ý phải tập trung sửa đổi các văn bản luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản như lĩnh vực đất đai, đấu thầu vì đây là những cánh cửa để thu hút đầu tư, huy động nguồn lực từ xã hội, cả trong và ngoài nước.

Song song đó sẽ tập trung cải cách đội ngũ cán bộ, công chức để tạo động lực, sinh khí mới cho nền hành chính. “Chúng ta đòi hỏi đội ngũ phải vừa hồng vừa chuyên, phải giỏi chuyên môn nhưng cũng phải có tinh thần phục vụ. Anh giỏi mà nay dân tới hỏi thì nói thiếu thủ tục này, mai nói thiếu dấu phẩy kia là không chấp nhận được” - Thủ tướng khẳng định.