26/12/2006 05:20 GMT+7

"Khi đã thành đống tro tàn thì mọi chuyện đều quá muộn…"

HOÀNG KHƯƠNG thực hiện

TT - Thượng tá Nguyễn Mạnh Hùng - phó giám đốc Sở Cảnh sát phòng cháy chữa cháy (PCCC) TP.HCM - nói như vậy với Tuổi Trẻ khi đề cập tới công tác PCCC. Ông Hùng nêu rõ:

Bình Định: Đình chỉ ban quản lý chợ Lớn, Qui Nhơn BQL chợ Lớn, Qui Nhơn lộng hành Giám đốc Công an tỉnh nổi giận Chợ Lớn Quy bị cháy rụi: Vì sao lực lượng chữa cháy bất lực?

Phóng to

Chợ vải Soái Kình Lâm, Q.5 (TP.HCM) bày hàng hóa chắn cả lối đi (ảnh chụp sáng 25-12) - Ảnh:Tự Trung.

TT - Thượng tá Nguyễn Mạnh Hùng- phó giám đốc Sở Cảnh sát phòng cháy chữa cháy (PCCC) TP.HCM - nói như vậy với Tuổi Trẻ khi đề cập tới công tác PCCC. Ông Hùng nêu rõ:

- Qua kiểm tra đột xuất ba khu chợ lớn Tân Bình (Q.Tân Bình), Soái Kình Lâm (Q.5), Bình Tây (Q.6) và kiểm tra định kỳ tại các khu chợ từ cấp quận trở lên, chúng tôi nhận thấy hầu hết hệ thống chữa cháy tại chỗ ở các chợ hoạt động không hiệu quả.

Phổ biến nhất là tình trạng tại các quầy, sạp hàng không có bình chữa cháy hoặc có nhưng kém chất lượng.

Phóng to

Thượng tá Nguyễn Mạnh Hùng

Theo qui định, cứ sáu tháng phải nạp khí một lần nhưng hầu hết bình chữa cháy ở các chợ có “tuổi thọ” trên ba năm, khi có sự cố không sử dụng được. Nhiều chợ có hệ thống các họng nước bố trí không hợp lý, thậm chí có nơi không có nước.

Có chợ có máy bơm nước nhưng khởi động năm lần bảy lượt không hoạt động. Đặc biệt, ở những khu vực nguy hiểm dễ xảy ra cháy nổ không có hệ thống báo cháy tự động. Hệ thống điện cũng không đảm bảo an toàn, hàng hóa chất chồng lên đường dây điện hoặc che kín lối đi. Lực lượng PCCC tại chỗ, ban quản lý (BQL) chợ, bảo vệ... rất mỏng. Nguy hiểm hơn, qua kiểm tra chúng tôi thấy ý thức, trách nhiệm phòng cháy của tiểu thương và BQL chợ còn rất kém.

Phóng to

Quần áo tại các sạp chợ toàn ở bên ngoài, chiếm gần hết lối đi (ảnh chụp tại chợ Tân Bình chiều 25-12) - Ảnh: P.P.H.

* Không phải đến bây giờ chúng ta mới thấy được những mặt yếu kém “chết người” này...

- Theo tôi, công tác PCCC tại cơ sở là rất quan trọng mà người chịu trách nhiệm trực tiếp chính là BQL chợ, lực lượng PCCC tại chỗ và trên nữa là lãnh đạo địa phương. Hơn ai hết, BQL chợ là người biết rõ tại chợ có những khu vực nào dễ xảy ra cháy nổ để tăng cường kiểm tra và xây dựng phương án PCCC khi có sự cố xảy ra.

Qua thực tế kiểm tra, chúng tôi thấy vai trò trách nhiệm của BQL chợ trong công tác PCCC tại chỗ còn rất hạn chế, mất cảnh giác, nếu không muốn nói là thiếu trách nhiệm. Cách đây không lâu, xảy ra vụ cháy ở chợ Thủ Đức, khi chợ cháy gần hết thì BQL chợ mới biết. Vụ cháy chợ Lớn, Qui Nhơn mới đây cũng là một minh chứng rõ nhất về sự vô trách nhiệm của BQL chợ và lực lượng PCCC tại chỗ.

* Thường thì việc kiểm tra PCCC ở các chợ được thực hiện như thế nào?

- Công tác PCCC tại cơ sở yếu hay mạnh đều có trách nhiệm của lực lượng PCCC chuyên nghiệp (11 trung tâm và một phòng PCCC trên sông trực thuộc Sở Cảnh sát PCCC). Theo qui định hằng năm, lực lượng PCCC chuyên nghiệp kiểm tra định kỳ bốn lần tại các khu chợ.

* Ông đánh giá thế nào về năng lực của Sở Cảnh sát PCCC TP.HCM hiện nay?

- Có thể nói đây là vấn đề nhức nhối của lực lượng PCCC hiện nay. Hiện phương tiện để đáp ứng phục vụ công tác PCCC chỉ 40%, 60% còn lại là hoạt động cầm chừng. Phần lớn các loại xe chữa cháy sản xuất trên 20 năm (Liên Xô cũ, Đức) nên đã quá cũ, không có phụ tùng thay thế.

Lực lượng lính cứu hỏa chuyên nghiệp còn thiếu. Đặc biệt, đội ngũ trực tiếp chữa cháy tại hiện trường là lính tình nguyện, sau hai năm công tác, tay nghề cứng một chút là về, do đó không có lính tinh nhuệ.

Sau mỗi đợt kiểm tra, chúng tôi lên danh sách những “điểm đen” và hướng dẫn, yêu cầu BQL chợ nhanh chóng khắc phục, chấn chỉnh. Sau đó chúng tôi sẽ cho cán bộ chuyên trách đi phúc tra lại.

Nếu tình hình không cải thiện, chúng tôi sẽ xử phạt hành chính hoặc tạm đình chỉ hoạt động những khu vực có khả năng xảy ra cháy nổ. Ngoài công tác kiểm tra tại chỗ, chúng tôi có một bộ phận chuyên trách gọi điện thoại đến từng BQL chợ nhắc nhở thường xuyên việc kiểm tra, thực hiện những qui trình về PCCC...

Theo tôi, mỗi cá nhân và đơn vị liên quan cần phải thẳng thắn nhìn nhận những thiếu sót, yếu kém của mình về công tác PCCC để có cơ hội khắc phục, ngăn ngừa. Đừng để khi tất cả chỉ còn là đống tro tàn thì mọi chuyện đều quá muộn, có ngồi mổ xẻ và qui trách nhiệm cho người này người nọ thì cũng không còn ý nghĩa gì cả.

* Hình như lâu nay Sở Cảnh sát PCCC và các cơ sở không chú trọng lắm đến việc xây dựng phương án PCCC tại những nơi trọng điểm?

- Theo qui định thì tất cả các khu chợ từ cấp quận trở lên đều phải xây dựng phương án PCCC. Cụ thể, BQL chợ có phương án PCCC tại chỗ và một phương án phối hợp với lực lượng PCCC chuyên nghiệp. Hai phương án này được xây dựng trên các tình huống giả định từ thấp đến cao, có sự tham gia, tư vấn, góp ý của cán bộ chuyên trách và có sự phê duyệt của lãnh đạo Sở Cảnh sát PCCC.

Phương án thì có nhưng vấn đề quan trọng ở đây là lực lượng PCCC tại chỗ có thường xuyên áp dụng, thực tập hay không. Nếu xây dựng phương án rồi để đó, không ngó ngàng tới thì khi hữu sự chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn.

TP.HCM: nỗi lo cháy chợ

Là trung tâm đầu mối lớn của cả nước, TP.HCM có đến hàng trăm chợ lớn nhỏ. Nhưng thực tế mức độ an toàn về cháy nổ tại các chợ là rất đáng lo ngại.

Một người phụ trách 300-800 sạp chợ

Với trên 2.890 hộ, hơn 2.900 sạp kinh doanh, chợ Tân Bình (quận Tân Bình) là một trong các chợ buôn bán sầm uất tại TP.HCM. Theo ban quản lý chợ, hơn phân nửa số hộ tại chợ kinh doanh mặt hàng vải, quần áo may sẵn, rất dễ bắt lửa và cháy.

Ông Thái Bình Sơn - đội phó PCCC chợ Tân Bình - cho biết lực lượng PCCC tại chợ hiện có 36 người, nếu huy động thêm các bộ phận khác được 60 người. Chợ có bốn hồ chứa 294m3 nước và 12 trụ nước cứu hỏa bố trí đều tại các khu vực của chợ (rộng khoảng 22.000m2). Ông Sơn khẳng định nếu cháy vào ban ngày thì lực lượng, thiết bị tại chợ có khả năng đáp ứng, nhưng cháy chợ lại thường xảy ra vào ban đêm...

Một cán bộ ban quản lý chợ nói hiện mỗi nhân viên chợ phải phụ trách các mặt kinh doanh, PCCC... một khu vực với 300-800 sạp chợ, vì vậy công việc rất nặng. Riêng bình chữa cháy chỉ có 147 bình, như vậy bình quân khoảng 20 sạp chợ mới có một bình chữa cháy. Một hộ kinh doanh nói: khi xảy ra cháy, chỉ việc đi tìm bình chữa cháy thôi thì sạp đã cháy rụi. Cán bộ ban quản lý chợ giải thích việc bố trí bình chữa cháy còn phụ thuộc vào kinh phí, với số lượng 147 bình chữa cháy thì mỗi năm phải mất 5 triệu đồng để nạp khí CO2.

Chứng kiến thực tế tại chợ vào chiều 25-12, chúng tôi thấy nhiều hộ kinh doanh còn nghỉ lễ Giáng sinh nhưng vẫn có không ít lối đi trong chợ không còn khoảng trống. Các sạp chợ tại đây được bố trí dày đặc, phổ biến là 1,5x1,5m. Riêng khu 4E có nhiều sạp khoảng 1x1m. Do sạp quá nhỏ, các hộ kinh doanh bày quần áo ra bên ngoài, phía dưới chiếm gần hết lối đi, còn không gian bên trên cũng treo lủng lẳng đầy quần áo.

Lối đi chỉ đủ cho một người

Dọc theo lối đi các sạp hàng túi xách tại chợ Bình Tây (quận 6) hầu như bị các chủ sạp cơi nới lấn chiếm khiến khách hàng phải chen lấn, luồn lách khá vất vả. Đi sâu vào những gian hàng bán giày dép, tình trạng càng tệ hơn. Không chỉ cơi nới thêm diện tích để treo hàng, các chủ sạp còn tận dụng lối đi nhỏ hẹp còn lại để xuống hàng cho khách, từng bao nilông loại lớn chứa đầy dép được xổ tung ra cho khách hàng ngồi lựa...

Dọc các cổng số 6, 7, 8 có trang bị bình chữa cháy (hai bình mỗi cổng) nhưng nhiều tem dán trên bình đã quá hạn kiểm định gần sáu tháng. Trên tầng 1, dọc theo hành lang của cầu thang, những bình chữa cháy khác cũng trong tình trạng tương tự. Ông Huỳnh Quốc Bảo, cán bộ tổng hợp của ban quản lý chợ Bình Tây, cho biết: “Mặc dù các bình này đã hết thời gian bảo hành kiểm định nhưng đều được nạp khí CO2 mỗi quí một lần nên vẫn còn sử dụng được” (?!).

Chợ Bình Tây có khoảng 2.350 sạp kinh doanh tại chợ, trong đó có nhiều mặt hàng có nguy cơ cháy nổ cao như: giày dép, vải sợi, nhang đèn, nhựa, bách hóa. Thực trạng hiện nay là rất lộn xộn, nhiều hộ buôn bán còn thiếu ý thức về PCCC.