NGUYỄN TRÚC THẢO (Long An)

- Theo từ điển tiếng Việt, vãi là những người phụ nữ theo đạo Phật, ở giúp việc cho nhà chùa. Nhà Lý (1009-1225) vốn sùng đạo Phật, nên viết “trong nước chỗ (địa phương) nào cũng có chùa” chắc là không sai, nhưng bảo rằng “nhân dân quá nửa làm vãi”, e rằng có phần phóng đại!

“Sạn” trong điển tích

● Sách Đi tìm điển tích thành ngữ NXB Thông tấn - 2007, trang 54 có đoạn viết: “Đời nhà Tấn có ông Liêu Linh (…) tính tình phóng khoáng, có tài uống rượu…”. Còn ở trang 395 viết về lịch sử Việt Nam như sau: “Vào năm 1522, Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê. Vua Lê Chiêu Tông bị Mạc Đăng Dung bắt giam vào ngục tối…”. Nhờ cô Tú “nhặt sạn” giùm.

PHAN THỊ MỴ (Khánh Hòa)

- Hạt sạn đầu là do tật nói (viết) ngọng mà ra. Lưu Linh (210-270) sống vào thời Tam quốc (220-280), là một trong “Trúc lâm thất hiền”, được coi là “sư tổ” của các “bợm nhậu”, tác giả bài “Tửu đức tụng” (tuyên ngôn của dân uống rượu) rất nổi tiếng. Còn Mạc Đăng Dung (1483-1541) vào năm 1522 đã truất phế Lê Chiêu Tông (Lê Y), lập Lê Cung Hoàng (Lê Xuân; em của Chiêu Tông) lên thay. Đến năm 1527, Mạc Đăng Dung mới chính thức cướp ngôi nhà Lê, giết Lê Cung Hoàng, lập ra nhà Mạc (1527-1592). Sau đó, vào đầu năm 1531 (tháng Chạp năm Canh Dần), bắt giết nốt Lê Chiêu Tông (không phải “giam vào ngục tối”).

Tiên học sử hậu học địa trước khi viết báo

● Báo PL&CS tháng 2-2014, bài Chuyện ông vua trán dô… có đoạn: “Lý Thường Kiệt đã cho quân đánh tan quân giặc ở sông Như Nguyệt rồi tiến quân sang cả bên kia biên giới đánh vào châu Khâm, châu Ung, châu Liêm… quân Tống thất bại thê thảm phải rút quân về nước”.

● Tạp chí KTNN - 10-3-2014, bài Nguồn gốc tên những dòng sông viết: “Bắt nguồn từ một sông băng ở cao nguyên Tây Tạng, sông Dương Tử chảy 3914 dặm trước khi đổ ra biển Đông…”. Nhờ cô Tú góp ý.

VŨ QUỐC TUẤN (Bà Rịa - Vũng Tàu)

- Lý Thường Kiệt tiến quân vào 3 châu Khâm, Liêm và Ung vào cuối năm 1075.Quân Tống sang phục thù, rơi vào thế trận của Lý Thường Kiệt ở phòng tuyến sông Như Nguyệt vào giữa năm 1076. Những sự kiện lớn như thế mà tác giả kể lộn xuôi lộn ngược chẳng ra làm sao.

+ Sông Dương Tử (còn gọi là Trường Giang) không chảy ra biển Đông mà ra biển Hoa Đông.

Lộn tiệm!

● Tạp chí NA số 309 (3-2014), bài viết về Cuba (trang 37) có đoạn: “Nằm ở Địa Trung Hải, thuộc vùng biển Caribe huyền thoại, án ngữ lối vào vịnh Mexico…”. Chẳng lẽ biển Địa Trung Hải cũng đã tự di chuyển đến vùng Trung Mỹ rồi sao cô Tú?

ĐÌNH HY (Ninh Thuận)

- Theo bản đồ thế giới thì quần đảo Cuba nằm ở phía Bắc vùng biển Caribe (Caribbean), ngay cửa vịnh Mexico và tiếp giáp với Đại Tây Dương ở châu Mỹ. Còn Địa Trung Hải nằm gọn lỏn giữa ba châu lục Âu - Á - Phi cách Cuba hàng ngàn cây số. Lộn tiệm rồi!

Lộn cả hai ông vua

● Báo CSTC - số 114, tháng 3-2014, bài Độc đáo vùng đất có hàng loạt tảng đá điện thờ… viết:

“Biết ở vồ Thiên Tuế này là một địa điểm lạ lùng và an toàn, ngay cả vua Hàm Nghi cũng chọn làm nơi nghiên cứu trận mạc khi lưu lạc về vùng đất này… Sau này trên đường chạy khỏi sự truy đuổi của quân Tây Sơn, vua Gia Long cũng chọn vồ Thiên Tuế này làm chỗ trú ngụ”.

(Xin mách thêm với cô Tú, vùng đất gọi là vồ Thiên Tuế trong bài báo trên là vùng Thiên Cấm Sơn - Tịnh Biên, An Giang).

N.H. (Hà Nội)

- Sau khi xuất bôn để khởi xướng công cuộc Cần Vương kháng Pháp, vua Hàm Nghi ( 1871-1943) và đoàn tùy tùng chỉ hoạt động trong phạm vi các tỉnh Thừa Thiên, Quảng Trị, Quảng Bình và Hà Tĩnh chứ không hề đến vùng Tịnh Biên, An Giang. Người có thể đặt chân đến vùng đất này là Nguyễn Ánh tức vua Gia Long (1762-1820). Và vua Gia Long là vị hoàng đế đầu tiên còn vua Hàm Nghi là vị hoàng đế đời thứ 8 của triều Nguyễn. CÔ TÚ

Tuổi Trẻ Cười số 499 ra ngày 15/5/2014 hiện đã có mặt tại các sạp báo Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.