Phóng to

Nhóm múa Hồ Gươm với ba cô gái còn rất trẻ, chưa tròn 18 tuổi, với tiết mục Huyền bí phương Đông đã nhận được những tràng pháo tay cổ vũ giòn giã

Bất kể giờ giấc sáng chiều, ai thuê là họ làm, từ tiệc tất niên của công ty A đến liên hoan cuối năm của văn phòng B.

Những nghệ sĩ phương Bắc đang hành phương Nam lưu diễn. Họ như những người hát rong thời hiện đại.

Hành phương Nam

Buổi tiệc tất niên của công ty điện tử V năm nay rôm rả hơn bởi ngoài việc ăn uống thường kỳ, bốc thăm trúng thưởng như mọi năm, nhân viên còn được thưởng thức trọn gói chương trình biểu diễn văn nghệ của anh em nghệ sĩ từ miền Bắc vào. Chương trình có gần 10 tiết mục đủ các thể loại: đơn ca, tam ca, tốp ca quan họ Bắc Ninh, dân ca Nghệ Tĩnh, đồng bằng Bắc bộ, múa, xiếc...

Không thật sự đặc sắc nhưng phần biểu diễn của họ đã nhận được những tràng pháo tay giòn giã. Các giọng ca Hải Yến, Hải Lý, Quốc Triệu với những làn điệu dân ca, các ca khúc cách mạng, nhóm múa Hồ Gươm gồm Mỹ Duyên, Băng Tâm, Quỳnh Trang với Huyền bí phương Đông... được thể hiện rất chuyên nghiệp.

Anh Văn Thông, trưởng đoàn, cho biết: “Vào miền Nam biểu diễn là con đường các anh em Nhà hát chèo VN, Nhà hát chèo Hà Nội, Nhà hát Cải lương trung ương đã áp dụng và khá thành công. Nhưng để biểu diễn được trên các sân khấu lớn không dễ, nhiều hành trình nhiêu khê lắm.

Thế mạnh của đoàn là kịch, nhưng ở những hội nghị, tiệc tùng như thế này thì diễn kịch ai xem, chúng tôi phải “tác chiến” đủ đường. Đoàn gần 20 người, chia ra từng nhóm nhỏ 2 - 3 người phụ trách từng tiết mục, phát huy thế mạnh của từng người, cứ thế đảm đương toàn bộ chương trình. Đây là lần đầu tiên đoàn vào phương Nam, ngoài việc biểu diễn phục vụ, chúng tôi còn kết hợp thu thập tài liệu để sáng tác. Việc biểu diễn nhằm kiếm thêm nguồn thu nhập hỗ trợ cuộc sống anh em phần nào trong những ngày gần tết này”.

Nghiệp cầm ca

Các nghệ sĩ hát rong này còn khá trẻ, khoảng 17 - 30 tuổi, được đào tạo bài bản từ trường lớp như Hải Yến, Hải Lý, Quốc Triệu đều tốt nghiệp khoa thanh nhạc Trường cao đẳng Nghệ thuật quân đội; Băng Tâm, Mỹ Duyên, Quỳnh Trang vừa tốt nghiệp Trường cao đẳng Múa VN, nghệ sĩ xiếc quốc gia Ngọc Bích... Họ đến từ nhiều miền quê khác nhau như Hải Lý ở Thái Bình, Mỹ Duyên ở Qui Nhơn, Băng Tâm ở Quảng Trị...

Ăn cơm hộp, ở nhà khách (nhà nghỉ của Nhà nước như nhà khách Công đoàn, nhà khách Quân khu 7, Quân khu 9 có giá thuê rẻ...) là chuyện thường ngày của những nghệ sĩ này. Hành lý gọn nhẹ, tiện dụng để di chuyển nhanh và nhất là phải tiết kiệm tối đa bởi thu nhập của họ không cao. Lương nhà nước ba cọc ba đồng đôi lúc không đủ mua đồ trang điểm (nếu ai muốn xài mỹ phẩm hàng tốt để không hại da mặt).

Một show diễn tùy đơn vị mời và tùy tấm lòng của đơn vị đó mà giá cả đi theo; thông thường dao động trên dưới khoảng 5 triệu đồng cho gần 20 người, vị chi mỗi người khoảng 250.000 đồng. Nhưng đâu phải lúc nào cũng có show, đôi lúc cả tuần mới có một show trong khi tiền ăn, tiền phòng thì ngày nào cũng phải trả.

Ca sĩ Hải Yến tâm sự: “Là ca sĩ chuyên nghiệp, học hành trường lớp đàng hoàng, ai không mong được biểu diễn trên sân khấu, có hoa và những tràng pháo tay tán thưởng. Thời điểm sân khấu (phía Bắc) hoạt động khá ì ạch, khán giả không tìm đến mình thì mình tìm đến khán giả. Thu nhập ít nhưng chủ yếu mình được làm nghề là cảm thấy vui nhưng đôi lúc cũng ngậm ngùi.

Ở trên mình hát, ở dưới khán giả... ăn, nên tiếng hát của mình thật lạc lõng, chơi vơi. Buồn cũng đành chịu vì là nghề nghiệp”. Ca sĩ Hải Lý thì mong mỏi: “Chỉ mong mọi người hiểu, thông cảm và tôn trọng, bởi nghệ sĩ cũng có nhiều dạng nghệ sĩ, đừng đánh đồng chúng tôi mà ác cảm khi thấy chúng tôi biểu diễn trong phạm vi thế này. Chúng tôi chỉ mong muốn được làm nghề, hoạt động với nghề”.

Ngày tết gần kề, nhiều đoàn nghệ thuật biểu diễn của TP.HCM cũng đang hối hả tập trung lực lượng để đi các tỉnh, chạy show mệt nghỉ với các chương trình cuối năm. Còn những nghệ sĩ hát rong phương Bắc đến và đi lặng lẽ, sau TP.HCM, họ đổ bộ dần ra miền Trung để về Bắc kịp ngày tết với gia đình...