Trước đó, Tòa án Trọng tài thể thao (CAS) đã công bố bản án cuối cùng sau chuỗi kiện tụng kéo dài giữa các đại diện Ukraine và Liên đoàn Cờ vua Thế giới (FIDE).

Theo đó, CAS yêu cầu Liên đoàn Cờ vua Nga (CFR) phải chấm dứt mọi hoạt động tại 5 khu vực sáp nhập gồm: Crimea, Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporizhzhia trong vòng 90 ngày.

Hội đồng trọng tài khẳng định việc FIDE chỉ phạt tiền CFR 45.000 euro trước đó là "hoàn toàn không phù hợp với mức độ nghiêm trọng của vi phạm".

CAS nhấn mạnh phía Nga thiếu sự hối lỗi và việc sáp nhập các liên đoàn địa phương tại Ukraine là hành vi vi phạm chủ quyền nghiêm trọng. Nếu CFR không tuân thủ lệnh dừng hoạt động trong thời hạn 90 ngày, họ sẽ bị đình chỉ tư cách thành viên tối thiểu 3 năm.

Vụ kiện được khởi xướng bởi Đại kiện tướng Ukraine Andrii Baryshpolets và cộng sự Peter Heine Nielsen (cựu huấn luyện viên của Magnus Carlsen). 

Sau thất bại trong cuộc tranh cử Chủ tịch FIDE năm 2022, Baryshpolets đã bắt tay cùng Nielsen để bắt đầu khởi kiện.

Cả hai đã đưa ra những bằng chứng CFR vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Ukraine. Theo thống kê, kể từ khi Nga nắm quyền kiểm soát Crimea vào năm 2014, đã có gần 3.700 giải đấu được CFR tổ chức trên các phần lãnh thổ mà Liên hợp quốc công nhận là của Ukraine.

Đáng chú ý, hơn 6.000 kỳ thủ tại đây (phần lớn là trẻ em) đã bị CFR đăng ký vào hệ thống của mình như các vận động viên Nga.

Huyền thoại cờ vua - Garry Kasparov cũng từng lên tiếng cáo buộc FIDE đang bị sử dụng như một công cụ ngoại giao và tuyên truyền cho chính quyền Nga.

Phán quyết của CAS không chỉ nhắm vào CFR mà còn gián tiếp gây áp lực lên Chủ tịch FIDE đương nhiệm - ông Arkady Dvorkovich.

Từng là Phó thủ tướng Nga, ông Dvorkovich đã bị CAS chỉ trích vì những phát ngôn ủng hộ chiến dịch quân sự và gọi giới lãnh đạo Ukraine bằng những từ ngữ nặng nề.

Dù trước đó Ủy ban Đạo đức FIDE đã rút lại lệnh khiển trách ông, nhưng phán quyết mới từ CAS cho thấy quan điểm của cộng đồng thể thao quốc tế đã thay đổi theo hướng cứng rắn hơn.

Nếu không tuân thủ phán quyết vừa nêu trên, án phạt đình chỉ thi đấu tối thiểu 3 năm sẽ chính thức có hiệu lực đối với toàn bộ nền cờ vua nước này.

Khi nào diễn ra Giải tranh ngôi Vua cờ 2026?

Chỉ còn chưa đầy 1 tuần, Giải đấu tranh ngôi Vua cờ Candidates 2026 sẽ chính thức diễn ra tại đảo Síp.