Không thể ví người Anh với người Czech, Ba Lan, Ukraine, Nga và thậm chí cả Hà Lan để rồi tự an ủi dù sao mình cũng đến được tứ kết. Người hâm mộ Anh muốn đội bóng của mình đi sâu hơn thế. Chí ít cũng phải có mặt ở chung kết, thậm chí là vô địch cho xứng với cái danh “Đệ nhất hấp dẫn” của Premier League (Giải ngoại hạng Anh).

Vâng, ngôi số 1 về sự hấp dẫn ở các giải vô địch bóng đá quốc gia tại châu Âu và cả thế giới đã được Premier League đoạt lấy từ Serie A (Giải vô địch Ý) trong nhiều năm rồi. Căn cứ theo số lượng người xem bóng đá qua truyền hình, hiện Premier League là số 1, kế đến là La Liga rồi mới đến Serie A. Theo quan điểm phát triển thể thao đỉnh cao, thường chân đế càng lớn - mạnh thì đỉnh càng cao. Giải vô địch bóng đá quốc gia càng có chất lượng, càng hấp dẫn thì lẽ ra đội tuyển phải mạnh, sao lại như tuyển Anh dự World Cup, Euro đều phải ra về sớm?

Thật ra, những giá trị về phát triển thể thao của ngày nay đã khác xưa rất nhiều. Sở hữu một giải vô địch quốc gia mạnh chỉ mới là điều kiện cần chứ chưa đủ cho đội tuyển thăng hoa. Muốn có thêm điều kiện đủ, phải rà soát xem các đội bóng dự giải ấy có được bao nhiêu cầu thủ giỏi do chính mình đào tạo hay chỉ đi mua cầu thủ nước ngoài về xài.

Vâng, đó chính là mấu chốt của vấn đề. Cuối năm 2011, khi Premier League đi được gần nửa đường, ông Richard Scudamore - giám đốc điều hành Premier League - tiếp tục báo động: Vòng 15 của mùa giải 2011-2012, chỉ 38% cầu thủ Anh được thi đấu. Theo Richard, muốn tuyển Anh mạnh, ít nhất mỗi vòng đấu phải đạt tỉ lệ 50% nội binh được thi đấu. Người ta cũng đã thống kê số lượng cầu thủ đang chơi ở Premier League tham gia Euro 2012 nhiều nhất khi có đến 80 người.

Xem ra, dù ở hai thái cực về đẳng cấp, nhưng bệnh của bóng đá Anh với bóng đá VN giống nhau: để giải vô địch quốc gia hấp dẫn thì phải mở toang cửa rước ngoại binh, nhưng khi ấy đội tuyển bị ảnh hưởng. Và ngược lại, nếu làm như Malaysia cấm cửa ngoại binh thì giải vô địch quốc gia nhợt nhạt. Suy cho cùng, căn bệnh lớn nhất cũng là chuyện lơ là công tác đào tạo trẻ.