Ông Nguyễn Thái Học - Giám đốc Công ty Donafood (Đồng Nai) phân tích: "Giá hạt điều tăng cao đột biến có nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu do các nước sản xuất điều như Ấn Độ, Braxin... mất mùa, không đạt chất lượng nên nhiều doanh nghiệp (DN) các nước này đã phải hủy hợp đồng, vì thế các nhà nhập khẩu, nhà môi giới châu Âu lẫn Bắc Mỹ đều đổ xô vào mua hàng của Việt Nam bằng mọi giá để thực hiện các hợp đồng đã ký".

Giá hạt điều cao như thế nhưng các DN lớn trong nước lại đang "dở khóc dở cười". Đại diện một DN chế biến hạt điều ở Bình Dương phát biểu: "Năm nay thực chất là năm thành công của các nhà máy nhỏ, chứ các nhà máy có công suất từ 5.000 tấn/năm trở lên thì... không vui nổi. Các nhà máy có công suất lớn đều đã ký hợp đồng giao hàng từ năm trước nên dù năm nay giá tăng cao cũng vô ích".

Giải thích rõ hơn, ông Hồ Ngọc Cầm cho biết: "Trong khi các DN không được phép tăng giá do ràng buộc hợp đồng thì khi giá thế giới tăng, giá hạt điều nhập kho trong nước lại tăng theo, từ mức 11.000-11.500 đồng/kg hồi giữa năm đã tăng lên 13.000-13.500 đồng/kg, các doanh nghiệp lớn thiếu hụt hàng phải mua lại của những nhà chế biến nhỏ với giá cao, dẫn đến nguy cơ lỗ nặng".