Sáng nay ở Genève, sau một đêm ngủ muộn, tôi thức dậy đã mười giờ, nhìn ra công viên trước mặt, thấy nắng ơi là nắng và người thì lưa thưa không tiếng như trong một bộ phim câm nào đó. Không biết lòng có buồn không nhưng nghe chừng có điều gì xa xăm lắm đang khẽ cựa quậy…

Phóng to

Một góc công viên ngập nắng ở Genève

Nhắm mắt lại để thử xem ai đang rụt rè tìm đến.

Đầu tiên là cái ao lùm (không hiểu sao lại gọi là ao lùm) trước xóm Eo Bồng quê ngoại. Đầu ao có một mạch nước ngầm trong vắt thơm thơm mùi cát nắng. Chỗ này hơi nhỏ như chỉ đủ cho một người vào khỏa nước gội đầu. Thân ao thì rộng mênh mông (ít nhất thì là trong trí tưởng tượng tuổi thơ), nơi chúng tôi thường ngụp lặn, thi tát nước vào mặt nhau xem ai ngộp thở trước. Thỉnh thoảng cao hứng, chúng tôi trèo lên chạc hai cây của những cây mù u già sần sùi đồng thanh một hai ba nhảy ùm xuống. Đó là trò thả bom. Hầu như không trưa nào là không bị rượt đuổi.

- Tổ cha tụi bây, trưa nắng nôi như thế này không lo ngủ mà ra đây phá làng phá xóm hử?

Ngoại tôi thường la như vậy. Mỗi lần ngoại la, tôi cũng giả bộ co ro, sờ sợ một chút cho ngoại vui lòng. Giả bộ xong tiếp tục nhảy ùm xuống nước. Tôi biết ngoại rất thương mình nên không bao giờ đánh đòn. Mà có đánh cũng còn nhẹ hơn gãi ngứa. Những cây mù u thì có vẻ khoan dung hơn, mặc chúng tôi làm gì thì làm, tán lá vẫn rậm rì xanh thẫm quanh năm. Những cây mù u ấy cũng có ích ra phết. Mỗi lần đau răng, cứ ra cắt một miếng vỏ thật bự vào sắc nước ngậm. Tay chân cu cậu nào có ghẻ lở cứ việc lấy trái mù u đốt lên rồi bôi vào chỗ lở. Cậu tôi bạo nhất cứ để nguyên trái mù u đang cháy mà gí vào vết thương. Cậu nói như vậy mới đã ngứa. Ở quê thuở ấy, đứa nhỏ nào mà không bị nước ăn chân, bị ghẻ ngứa.

Cái ao lùm đó từ lâu đã bị tắc dòng rồi, không còn nước, chỉ còn lại một vũng sình bốc mùi thum thủm. Cả con mương dẫn nước mà chúng tôi hay chặn lại để đào bới cá nhét trơn tuột cũng bị lấp làm ruộng lúa rồi. Cái ao lùm quê ngoại tôi đã ra đi trong ánh nắng Genève dưới bộ dạng tiều tụy như thế đó.

Hình như cái ao lùm đó có gửi lại cho tôi vật gì đây này. Đó là bài thơ Quê ngoại tôi viết và đăng trên tập san Áo Trắng cách đây cũng đã hơn 15 năm:

Quê ngoại ơi cát nắng

Trắng xóa cả tóc người

Củ khoai lang mặn lắm

Nước mắt và mồ hôi...

Ngoại năm nay đã ngoài tám mươi. Trảng cát năm xưa giờ cũng không còn. Nhà máy lọc dầu Dung Quất về, trảng cát biến thành những công xưởng, nhà máy với những đường ngang lối dọc chằng chịt. Về quê ngoại bây giờ tôi thành người lữ thứ. Cứ ngơ ngác như con chim cu ngói lạc bầy.

Nắng đã chuyển hướng ra sân sau rồi. Vẫn cái màu nắng tinh khôi ấy. Vẫn những viên sỏi lấp lánh ấy. Vẫn những con chim sẻ sệ cánh nằm phơi nắng ấy. Nhưng tôi vẫn nghe đâu đó có tiếng trầm buồn da diết của con bìm bịp nhớ nước. Tiếng bìm bịp ấy từ đâu đó bên bờ sông Rhône đang miệt mài ngược lên về Địa Trung Hải? Hay từ trang sách trước mặt? Hoặc từ ký ức của mình? Tôi cũng không phân biệt được nữa. Cũng như có lần đi tàu đêm xuyên châu Âu qua Brussels, đang trong giấc ngủ mơ màng, tôi vẫn biết mình đang dừng lại ga nào đó ở giữa trời Tây nhưng tai vẫn nghe rõ mồn một tiếng rao vịt lộn. Mà rao bằng đúng giọng Huế nữa mới ác chứ. Tôi tỉnh dậy, véo tay mình, dụi mắt vẫn nghe tiếng rao. Quái lạ, không lẽ ở đây có bán trứng vịt lộn. Tôi mở cửa phóng xuống sân ga. Sân ga lạnh hun hút trong đêm cuối năm và tuyệt không một bóng người. Thế mới biết vô thức có sức mạnh đến mức nào.

Lâu lắm rồi tôi không xuống phố. Xuống phố sẽ đông người, cả một biển người mênh mông, lấp loáng trong nắng. Và tôi sẽ làm một hạt phù du rong ruổi vô định. Và hạt phù du với đôi chân phiêu lãng định mệnh lại thêm một lần nhớ tiếng gọi con nước lớn, con nước ròng ở quê nhà thao thiết.

Phóng to Áo Trắng số 21 ra ngày 15/11/2012 hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.