Tục mừng tuổi đầu năm nghe nói là có nguồn gốc từ Trung Quốc, cũng chẳng biết đã du nhập sang Việt Nam từ khi nào. Chỉ biết rằng, mừng tuổi ngày càng trở thành một tục lệ không thể thiếu trong dịp đầu xuân mới ở Việt Nam.

Những ngày của thời bao cấp khó khăn, miếng ăn còn thiếu thốn đủ bề, thế nhưng cứ đến Tết là nhà nào nhà nấy cũng cố gắng lo toan, sắm sửa mọi thứ cho nó tươm tất hơn lúc thường. Trong những món đồ Tết ấy, thế nào cũng phải có một ít phong bao và tiền giấy mới cáu cạnh. Tiền mừng tuổi ngày Tết không tính theo giá trị nhưng nhất thiết phải thật mới, phẳng phiu không một nếp gấp nhỏ. Sáng mùng một Tết lên chúc tết ông bà, lũ trẻ con bao giờ cũng được mở hàng đầu tiên với những lời chúc của các cụ “hay ăn, chóng lớn, học giỏi, chăm làm…”, đại loại là như thế. Lũ trẻ con sung sướng lắm, suốt mấy ngày Tết giữ gìn những phong bao mừng tuổi ấy rất cẩn thận, đi đâu cũng mang theo và khoe với nhau xem ai có bao đẹp hơn. Sau mấy ngày Tết, bao nhiêu tiền mừng tuổi thường đem bỏ lợn tiết kiệm hết, còn bé quá thì chưa được tiêu tiền.

Dạo trước là vậy, còn ngày nay thì “Phú quý sinh lễ nghĩa”, từ ngày đồng tiền xông xênh, chớm có của ăn của để, người ta cũng ra vẻ hơn trước. Và hình như bây giờ người ta không quan tâm tới hình thức cái phong bì nữa, số lượng bên trong mới đáng kể. Chung quy lại cái lệ mừng tuổi rất đẹp và có ý nghĩa bỗng trở thành chuyện…làm kinh tế ngày Tết! Người lớn vô hình chung đã dạy cho con trẻ những chuyện không hay, bởi những câu nói mang đầy tính kinh tế: “Chú A mừng tuổi cho con bao nhiêu?”, “đưa mẹ xem cô B lì xì con bao nhiêu, để biết mà còn mừng tuổi lại cho mấy đứa con của cô ?”, “tiền mừng tuổi của con cũng là của bố mẹ, vì khách tới nhà mừng tuổi cho con thì bố mẹ cũng phải đi mừng tuổi lại cho con người ta”… hay những câu chuyện bàn về tiền mừng tuổi ngày Tết của bố mẹ trước mặt con trẻ, đã khiến không ít đứa trẻ ngày nay nhận được phong bao mừng tuổi là xé toạc ngay ra đếm tiền rồi vứt cái vỏ xuống đất.

Nguyên trong cái tên “mừng tuổi” đã bao hàm ý nghĩa. Với trẻ con thì thêm tuổi thêm lớn, với người già thì thêm tuổi thêm khỏe, dẫu biết cũng chỉ là một điều chúc nhưng nó chân thành và quý giá biết bao. Trong một hành xử nhỏ nhoi ấy là cả một giá trị văn hóa tinh thần, là những chuẩn mực của xã hội trường tồn. Hy vọng rằng những thứ xô bồ chỉ là tạm bợ, lệ mừng tuổi đầu năm mới sẽ trở lại với nguyên ý nghĩa cao đẹp của nó.

Nguồn: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch