Trung Quốc trong cuộc chiến giành Unocal:

Phóng to

TT - Ngày 20-7, tập đoàn dầu khí lớn Chevron của Mỹ, đối thủ cạnh tranh với Công ty Dầu khí hải ngoại Trung Quốc (CNOOC) trong dự án mua Công ty năng lượng Unocal (Mỹ), đã quyết định nâng giá mua lên 17,1 tỉ USD, hay 63 USD/cổ phần, nhằm cạnh tranh với CNOOC từng đưa ra giá mua 18,5 tỉ USD (67 USD/cổ phần).

Hội đồng quản trị của Unocal đã bỏ phiếu chấp thuận đề nghị mới của Chevron với lý do không thể bán công ty cho CNOOC vì "quá mạo hiểm về chính trị". Song theo các chuyên gia, rất có thể CNOOC sẽ lại nâng giá mua, đặt lãnh đạo Unocal và các cổ đông lớn của hãng này vào tình thế khó xử.

Unocal là công ty năng lượng lớn thứ chín của Mỹ hiện nắm giữ một loạt mỏ dầu khí lớn ở Trung Á, Indonesia, Thái Lan, Myanmar, Bangladesh... Việc CNOOC, với 71% cổ phần do Chính phủ Trung Quốc (TQ) nắm giữ, đề nghị mua Unocal với giá cao đã làm rung chuyển không chỉ thị trường mà cả chính trường nước Mỹ.

Hạ viện Mỹ đã dọa thông qua luật ngăn chặn việc CNOOC mua Unocal, với lý do là vụ mua bán này không chỉ đe dọa về kinh tế mà còn về an ninh quốc gia, an toàn năng lượng của Mỹ.

Nhân vật chính thúc đẩy việc mua bán này từ TQ là Phó Thành Ngọc (ảnh), vị chủ tịch hội đồng quản trị 54 tuổi của CNOOC, là người rất thông thạo nguyên tắc trò chơi quốc tế qua nhiều năm làm việc ở các công ty dầu mỏ nước ngoài với cương vị giám đốc điều hành.

Phó Thành Ngọc thuộc dạng "hải qui" (lưu học sinh về nước). Sau khi nhận lời trở về CNOOC, ông Phó tâm sự với đồng nghiệp: "Tuy làm ở các công ty nước ngoài đãi ngộ tốt nhưng tôi vẫn chọn con đường trở về.

Nếu việc sáp nhập này thành công sẽ làm cho CNOOC đạt được mục tiêu về khí thiên nhiên mà trước đây nhiều năm chưa đạt được, từ đó chiếm vị trí dẫn đầu trên thị trường năng lượng châu Á, bởi nguồn dầu mỏ và khí đốt của Công ty Unocal có đến 70% ở châu Á như Indonesia, Thái Lan và vùng biển Caspian".

Để chuẩn bị cho việc sáp nhập này, từ năm ngoái CNOOC đã sắp xếp mọi mặt rất chu đáo theo qui tắc trò chơi của Mỹ. CNOOC đã mời đoàn cố vấn khá hùng hậu của Mỹ gồm các luật sư và chuyên gia quan hệ công cộng, tất cả đều đến từ quê hương của Tổng thống Bush.

Ví dụ: văn phòng luật sư Akin Gump Strauss Hauer & Feed có quan hệ mật thiết với cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa; Công ty Chiến lược công cộng có mối quan hệ chằng chịt với Nhà Trắng; Mark McKinnon, người đứng đầu công ty này từng phụ trách báo chí trong thời gian G.Bush tranh cử tổng thống năm 2004.

Ngoài ra, đoàn du thuyết có một vị nguyên nghị sĩ quốc hội thuộc Đảng Dân chủ, một nguyên nghị sĩ quốc hội Đảng Cộng hòa và một nguyên trợ lý của Phó tổng thống Dick Cheney...

Hai ngày trước khi CNOOC phát thông báo muốn mua Công ty Unocal, đoàn du thuyết đã thành lập phòng tác chiến tại Washington và Bắc Kinh nhằm thu thập phản ứng của các bên, xem xét phát triển các diễn biến để đề ra phương án ứng phó kịp thời.

Đến nay, phản ứng của phía TQ khá quyết liệt. Trong cuộc họp báo ngày 30-6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao TQ Lưu Kiến Siêu nói: Đây là hành vi thương mại bình thường giữa các công ty, không nên liên hệ nó với yếu tố chính trị.

Dư luận TQ cho rằng Mỹ luôn hô hào tự do mậu dịch nhưng thực tế trong trường hợp này lại muốn can thiệp vào tự do mậu dịch. Nếu Mỹ cấm TQ đặt chân vào lĩnh vực năng lượng của Mỹ thì TQ sẽ phát triển quan hệ với các nước khác, kể cả Iran, Sudan.