Phóng to

Minh họa: Nguyễn Thanh

Từ lúc nhận được tin nhắn của mẹ, tôi thấy trong lòng không yên. Đến giờ tan học tôi vội phóng xe chạy ngay về nhà. Bước vào nhà, tôi thấy mẹ đang ngồi trò chuyện với một bà xơ. Tôi rất ngạc nhiên vì từ xưa đến nay khách khứa, họ hàng, bạn bè của gia đình tôi không có ai là người theo đạo cả. Thấy tôi bước vào, bà xơ đứng dậy, mỉm cười và dang hai tay về phía tôi. Hình ảnh thân quen đó làm ký ức tôi quay về 15 năm trước. Tôi sững sờ thốt lên: “Dì Tâm”. Trời ơi, người dì thân thiết của gia đình tôi, ký ức khó quên với tuổi thơ của chị em tôi là đây sao? Tôi chạy lại và ôm chầm lấy dì vừa mừng vừa tủi. Mẹ tôi xúc động nói:

- Bé Hiền đấy. Dì thấy lớn không? Bây giờ là sinh viên năm cuối rồi đấy.

Dì Tâm nhìn tôi dịu dàng, trìu mến y hệt như tôi vẫn là đứa bé con của 15 năm về trước. Tôi ngồi xuống chiếc ghế cạnh dì, muốn ngắm kỹ lại gương mặt dì. Tôi muốn tìm lại những nét thương yêu trong ký ức tôi 15 năm về trước. Gương mặt dì đã già đi nhiều, 15 năm rồi còn gì. Tôi muốn nói với dì một câu thể hiện sự yêu quý và vui sướng về cuộc hội ngộ này nhưng cổ họng tôi bỗng nghẹn lại. Nước mắt muốn trào ra. Ký ức về dì 15 năm về trước bỗng ùa về trong tôi.

oOo

Đấy là những năm tháng đất nước đã hòa bình nhưng vẫn còn rất nhiều khó khăn, mẹ và dì cùng nhận công tác vào một bệnh viện. Hai người được phân ở chung một phòng trong khu tập thể. Dì kém mẹ một tuổi. Mọi người đánh giá mẹ là cô gái xinh đẹp, duyên dáng. Còn dì Tâm chỉ là một cô gái nết na hiền thục, cái hiền thục của những người có tính nhường nhịn, thường chỉ biểu lộ ra trong hoàn cảnh làm phúc, cứu người. Mẹ luôn nổi bật trước đám đông, dì Tâm là cái bóng của mẹ, sự tầm thường và mờ nhạt của dì càng làm nổi bật vẻ đẹp trời cho của mẹ. Tính dì trầm lặng, hiền hậu, nhường nhịn nhưng chỉ trách ông trời không ban cho dì chút nhan sắc mà những người con gái bình thường phải có. Thế rồi dì quen với một người là bác sĩ trong bệnh viện. Và dì thương thầm nhớ trộm người đó. Nhưng khi biết bác sĩ đó chỉ quan tâm đến mẹ, dì đã khóc thầm. Khi mẹ biết chuyện, mẹ cũng tìm cách lánh mặt tạo cơ hội cho dì. Nhưng tình yêu không bao giờ tuân theo sự nhường nhịn. Dì hiểu vị trí của mình và rút lui trong nước mắt. Một năm sau, mẹ và bố cưới nhau. Dì chuyển sang ở phòng bên cạnh. Cưới xong, bố được điều động đi công tác tại miền núi vài năm, dì vẫn là người gần gũi mẹ hơn cả. Mẹ sinh ra tôi vào một ngày đất nước còn rất nhiều khó khăn, chỉ có một mình dì bên cạnh mẹ trong đêm mẹ vượt cạn vì cả hai gia đình nội ngoại của tôi đều ở xa.Với mẹ, đó là những ngày tháng không thể nào quên.

Thời kỳ đó dì còn độc thân nên phải ăn cơm tập thể. Khi mẹ lập gia đình và có tôi, mẹ mới được nấu riêng. Đi làm về, dì thường ăn cơm sớm, bế tôi cho mẹ cơm nước giặt giũ. Những lúc tôi quấy khóc đòi mẹ, dì lại phải đi chợ giùm mẹ. Tôi đi nhà trẻ, dì đón tôi nhiều hơn mẹ, vì mẹ hay phải trực đêm ở bệnh viện. Tôi bập bẹ biết nói, mẹ đã dạy tôi gọi “Dì”. Tôi quấy dì hơn mẹ. Khi cái miệng xinh xắn của tôi bập bẹ tiếng “Dì… Dì” đầu tiên, dì đã cảm động đến rơi nước mắt. Vậy là ngày nào dì Tâm cũng kiên trì dạy tôi tập nói. Tôi quấn quýt dì Tâm, điều tôi thích nhất là được ngồi trong lòng dì và cười khanh khách. Mẹ giục dì đi lấy chồng, dì chỉ cười buồn không nói gì.

Khi tôi hai tuổi, bố trở về và được bố trí làm việc cùng bệnh viện cũ với mẹ và dì. Cuộc sống yên ả trôi và các em của tôi lần lượt ra đời. Khi có thêm em, tôi sang ngủ hẳn với dì. Hằng ngày dì đưa tôi đi mẫu giáo. Nhiều buổi tối, dì một tay bế cu Lâm, một tay dạy cho tôi hát. Dì giành luôn cả việc mớm cơm cho cu Lâm. Có con nhỏ nhưng xem ra mẹ tôi vẫn thanh thản. Đến khi có thêm cu Lực ra đời thì bố mẹ tôi rất khổ sở. Mẹ thiếu sữa do phải sinh con năm một mà nó lại rất tham ăn. Nó khát sữa khóc không ngừng, thời buổi bao cấp, tem phiếu chưa đến ngày mua. Dì Tâm lại tất bật mang bát đường đen để dành pha cho nó. Nó uống chòm chọp ngon lành. Nhờ bát đường của dì mà nó ngủ yên đến sáng.

Mẹ khốn khổ vì hai thằng con vừa tham ăn vừa nghịch phá. Thương hai đứa đói, mỗi lần có gì ăn được dì đều nhịn để dành mang về chia cho hai đứa. Rồi mẹ được bệnh viện cho đi học bác sĩ, vậy là mẹ đi tối ngày. Hai thằng bé càng ngày càng nghịch như quỷ sứ. Thằng anh và thằng em cách nhau có một tuổi lục lọi khắp mọi xó xỉnh của khu tập thể. Bố cũng bận trực bệnh viện nên chẳng ai quản lý chúng nó khi chúng ở nhà không phải đến trường. Chỉ có dì Tâm phải đương đầu với chúng. Có những trưa nắng, chúng chui qua bờ rào đi bẻ trộm mía với lũ bạn lớn hơn. Dì lại lụi cụi rào lại bờ rào. Có trưa chúng lại theo lũ bạn rủ nhau ra ao tắm, dì Tâm lại phải ra bờ ao ngồi trông chừng hai đứa.

Mẹ bắt đầu đi vắng qua đêm vì bận học ở xa. Và dì Tâm lại làm thay công việc chăm sóc chị em tôi của mẹ. Vắng mẹ, chị em tôi càng gắn bó với dì. Không những chị em tôi mà bố cũng quý dì. Lo cho chúng tôi xong, bố và dì thường hay tám chuyện. Những câu chuyện lúc ấy chúng tôi không thể nào hiểu nổi.

Buổi sáng mùa đông năm ấy, mẹ tôi lại bận học xa nhà. Em Lâm cùng tôi đi bộ đến trường mẫu giáo gần trường tiểu học của tôi đang theo học. Không để ý, Lâm bước ra khỏi lề đường và ngay lập tức bị một chiếc xe máy húc ngã. Em ngã nghiêng người, đầu quay vào trong còn chân thò ra ngoài đường. Mắt em nhắm nghiền nhưng chân vẫn đạp đạp. Tôi hoảng quá thả rơi cặp và khóc. Chiếc xe máy loạng choạng chạy thêm khoảng hơn mười mét rồi dừng lại giữa đường. Một người đàn ông quay đầu nhìn lại. Ông ta đợi cho đến khi Lâm lảo đảo đứng lên. Trông em trai đờ đẫn, nhưng không sao. Người đàn ông sang số rồi lái xe chạy thật nhanh. Lâm không khóc, nhưng cũng không mở miệng. Em không trả lời khi tôi hỏi em có hề gì không khi bị xe tông. Bất thình lình, Lâm duỗi người nằm dài xuống đất, mắt nhắm chặt và rũ người ra. Tôi không thể lay gọi em tỉnh lại, mọi người xung quanh đưa em vào bệnh viện cấp cứu.

Lâm chìm vào giấc ngủ thật sâu. Đấy không phải là trạng thái hôn mê, bác sĩ đồng nghiệp của bố nhấn mạnh, khi ông thấy nỗi lo sợ trong mắt bố con tôi. Bố ngồi xuống chiếc ghế đặt cạnh giường, nhìn Lâm. Tôi, bố và dì Tâm đợi Lâm tỉnh lại. Khi ấy bố vẫn chưa cho mẹ biết chuyện vì sợ mẹ lo lắng. Bố đặt tay lên trán Lâm. “Dẫu sao nó cũng không bị sốt”. Bố đứng lên đi qua đi lại, rồi lại ngồi xuống ghế. Tôi muốn nói đôi điều để trấn an bố, nhưng bản thân tôi cũng đang lo lắng. Dì cầm tay tôi và tay bố đặt vào lòng tay mình. Bố con tôi thấy bình tâm hơn khi tay mình để ở đó. Chúng tôi cứ ngồi trong tư thế ấy, lặng lẽ quan sát Lâm. Thỉnh thoảng dì bóp mạnh tay tôi. Đây là lần đầu tiên tôi cảm nhận sự hòa hợp giữa bố và dì trước thảm họa của gia đình tôi. Chúng tôi im lặng. Nhưng dường như chúng tôi có thể thấu hiểu được nỗi lòng của nhau. Lâm đã tỉnh lại nhưng phải nằm viện suốt cả tuần lễ sau đó. Mẹ vẫn học ở xa và không biết gì. Chỉ có bố và dì thay nhau chạy ra chạy vào bệnh viện trông nom em.

Sau khi Lâm xuất viện về nhà, tôi thấy dì lặng lẽ hơn, đăm chiêu hơn. Dì gần như cố tình tránh mặt bố tôi, không công khai chăm sóc và vui vẻ với chúng tôi như trước. Trông dì khắc khổ và buồn nhiều. Bố gọi ba chị em tôi lại dặn không được quấy rầy dì. Tôi là con gái phải tập các công việc gia đình để đỡ đần dì và mẹ.

Mối quan hệ của người lớn trước mặt chúng tôi vẫn thế. Chỉ có điều bố và dì cứ thay nhau, người ở nhà thì người kia đi vắng. Bỗng một hôm, dì đột ngột xin về quê khi mà mẹ tôi vẫn còn đang học ở xa. Chia tay dì Tâm , bố con tôi đều buồn. Hai đứa em ôm lấy dì Tâm khóc to nhất. Bố tôi quay mặt đi nơi khác. Tôi đứng chôn chân một chỗ khóc ngon lành. Mẹ đi học về liền tức tốc tìm ngay về quê dì, tôi có xin đi theo. Gặp nhau, tôi thấy mẹ và dì nói chuyện rất nhiều. Dì có vẻ dè dặt, ngập ngừng:

- Cuộc đời của người phụ nữ chỉ mong muốn được một lần làm mẹ. Em muốn có được một đứa con đẹp như con của chị. Em chỉ sợ ở lại thì em sẽ không kìm lòng được và lại có lỗi lớn với chị nên em quyết định phải về quê.

Nói xong dì òa khóc và bỏ chạy. Còn mẹ tôi thì ngồi bất động…

oOo

Dì Tâm tìm đến nhà tôi cũng thật bất ngờ. Dì đến, nhân tiện chuyến xe của hội tôn giáo đi làm từ thiện gần đây. Sau 15 năm, chúng tôi đã trưởng thành. Hai đứa em tôi, Lâm là sinh viên năm nhất, Lực đang học lớp 12. Tôi đã là sinh viên năm cuối. Bố tôi đang là lãnh đạo tại bệnh viện còn mẹ tôi thì về hưu sớm do sức khỏe kém. Gia đình tôi sống trong một ngôi nhà xinh xắn ở ngoại ô thành phố. Mỗi người một suy nghĩ riêng đã quên dần dĩ vãng.

Dì Tâm chầm chậm kể lại chuyện của dì. Khi trở về quê, dì thấy trống vắng quá. Anh chị em ai cũng có gia đình riêng, cuộc sống riêng càng làm cho dì thêm cô độc. Cơ duyên đã đưa phần đời còn lại của dì đến nơi cửa Chúa. Đó là một nhà thờ lâu đời, tĩnh mịch và vắng vẻ, cũng là nơi tá túc của những mảnh đời bất hạnh, thiếu may mắn, là nơi đi về của những đứa trẻ lang thang, cơ nhỡ. Ban ngày chúng đi kiếm sống, ban đêm chúng quây quần bên dì. Có lũ trẻ, dì cảm thấy vui và bận rộn hơn nhiều…..

Bỗng dì đứng lên:

- Trễ lắm rồi, sơ phải từ biệt thôi. Gặp được thế này, xơ thấy mãn nguyện lắm rồi. Xơ phải về vì còn lũ trẻ .

Dì nhìn tôi trìu mến rồi nói: "Lúc nào dì cũng nghĩ về các con, dì luôn cầu nguyện những điều tốt lành sẽ đến với các thiên thần của dì.

Rồi dì khóc, mẹ khóc, tôi khóc. Những giọt nước mắt như sinh ra cho đàn bà. Mẹ và tôi cùng năn nỉ dì ở lại chơi để còn gặp bố và hai em trai tôi nhưng không thể níu dì ở lại được, mẹ đành đứng lên biếu dì ít quà cho bọn trẻ.

Dường như dì Tâm sinh ra là để nhường nhịn, để chịu thiệt thòi, để đem hạnh phúc đến cho người khác từ khi còn trẻ đến lúc về già. Nhờ có dì mà những khó khăn vơi đi, những ngặt nghèo thời đó nhẹ đi. Những đứa trẻ thật sự nhờ dì mà có một chốn nương thân. Tôi chỉ còn biết cầu nguyện cho dì được bình yên trong quãng đời còn lại…

Phóng to Áo Trắng số 4 ra ngày 01/03/2013 hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.