Trao đổi với Tuổi Trẻ về đề xuất này, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường Nguyễn Mạnh Hiển cho biết hiện đã có một số tỉnh thành đề xuất như vậy. Tuy nhiên ông khẳng định việc bỏ hình thức thỏa thuận với người dân cần phải xem xét kỹ.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Hữu Nghĩa cho rằng vấn đề đầu tiên cần tập trung đánh giá, tổng kết là vai trò của Nhà nước với tư cách là chủ sở hữu về đất đai trong việc quản lý đất đai. Mặc dù luật quy định Nhà nước có các quyền định đoạt, quyết định mục đích sử dụng đất, nhưng thực tế cho thấy quyền chiếm hữu, định đoạt của Nhà nước để giao cho người sử dụng hiện nay chưa hoàn toàn được thực hiện.

Tương tự, trong triển khai các dự án liên quan đến thu hồi đất hiện nay, ông Nghĩa cho biết luôn có tình trạng cùng một loại đất nông nghiệp nhưng tồn tại cơ chế “hai giá”. Cụ thể, với dự án Nhà nước thu hồi đất sẽ theo giá Nhà nước quy định hằng năm, còn dự án phát triển kinh tế, kinh doanh, thương mại, doanh nghiệp sẽ thỏa thuận với người dân.

Cũng theo ông Nghĩa, việc tồn tại cơ chế “hai giá” đã tạo ra sự mất công bằng đối với người sử dụng có đất nằm trong dự án của Nhà nước thu hồi. “Khi sửa luật cần thống nhất tất cả những dự án nằm trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đã được phê duyệt sẽ do Nhà nước quyết định thu hồi, bỏ hình thức thỏa thuận chuyển nhượng. Đồng thời điều chỉnh xác định lại một số quyền của người sử dụng đất theo hướng phân định rõ, loại bỏ các nội dung thuộc quyền của chủ sở hữu” - ông Nghĩa kiến nghị.

Về thời hạn giao và cho thuê đất, ông Nghĩa kiến nghị nên giao và cho thuê theo thời hạn cụ thể là 50 năm thay vì quy định doanh nghiệp nhà nước được thuê đất 30 năm, doanh nghiệp tư nhân được thuê đất 50 năm, còn người dân được giao đất nông nghiệp 20 năm như hiện nay.

“Nhiều tuyến đường xây dựng bằng vốn ngân sách nhưng chưa xây xong đã có các dự án hai bên đường. Mức giá đội lên chủ dự án hưởng, cá nhân hưởng, trong khi người bị thu hồi không được hưởng. Tôi đề nghị Luật đất đai sửa đổi cần quy định chính sách thu chênh lệch địa tô từ những dự án, khu vực được tăng giá đất từ đầu tư hạ tầng để hỗ trợ người dân bị thu hồi” - trưởng ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng TP Hà Nội Nguyễn Đức Biền đề nghị.

Cũng tại hội nghị này, phó chủ tịch UBND huyện Từ Liêm Nguyễn Kim Vinh kiến nghị khi sửa đổi Luật đất đai 2003 cần quy định cụ thể sau ba năm nếu quy hoạch không triển khai, không điều chỉnh phải cho phép người dân được sửa chữa, xây dựng nhà cửa, được chuyển nhượng và được làm thủ tục cấp giấy chủ quyền.