Bỏ phí tiền tỉ từ nguồn lực đất đaiNhà đất công: Kinh doanh, thu lợi bất chínhBỏ phí nhiều diện tích nhà, đất khổng lồNhà đất công: bao giờ hết lãng phí?

Phóng to

Khu đất 621 Phạm Văn Chí (Q.6) đang được Công ty cổ phần rượu Bình Tây cho một số tổ chức, cá nhân thuê lại - Ảnh: D.N.HÀ

Tham gia buổi giám sát có đoàn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội do ông Hà Văn Hiền, chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội, dẫn đầu.

Khó thu hồi

Theo bà Đào Thị Hương Lan - giám đốc Sở Tài chính TP, thường trực Ban chỉ đạo 09 TP, đến nay số nhà đất của các cơ quan, đơn vị trung ương và TP đã kê khai hơn 10.500 địa chỉ, tổng diện tích trên 232 triệu m². Nhiều địa chỉ sử dụng không đúng mục đích, cho thuê lại... nhưng khi lập phương án xử lý thì đơn vị sử dụng đề xuất giữ lại, tìm cách đối phó. Không ít trường hợp đã có quyết định thu hồi của cơ quan chức năng nhưng việc bàn giao còn chậm, có ý kiến phản đối gay gắt, một số trường hợp phải kiện ra tòa án để đòi lại đất.

Bà Lan cũng nêu thực tế: trong khi các doanh nghiệp nhà nước bị “siết” thì việc lãng phí trong sử dụng đất tại các doanh nghiệp cổ phần chưa xử lý được vì chưa có cơ chế.

Giám đốc Sở TN-MT Đào Anh Kiệt cho biết sở đã kiến nghị điều chỉnh giá thuê đất sát giá thị trường từ nhiều năm qua nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện. Điều này dẫn đến tình trạng có doanh nghiệp xin thuê khu đất rộng nhưng chỉ cất một cái “chòi” nhỏ, phần diện tích còn lại cho nơi khác thuê lại. Thuê nhà nước với giá 1 đồng nhưng cho thuê lại đến 10 đồng, 9 đồng chênh lệch doanh nghiệp bỏ túi.

Giải quyết thế nào?

Từ số liệu báo cáo của Sở TN-MT: chỉ 39% trong số hơn 6,3 triệu m² nhà đất sử dụng đúng mục đích, ông Hà Văn Hiền chất vấn: vậy 61% diện tích còn lại sử dụng không đúng mục đích? Ông Kiệt hứa sẽ kiểm tra lại số liệu này.

Ông Hiền hỏi tiếp: “Sử dụng không đúng mục đích thì xử lý ra sao?”. “Nếu sử dụng đúng quy hoạch, có chức năng kinh doanh ngành nghề đó thì đề xuất bán chỉ định cho đơn vị đang sử dụng” - ông Kiệt trả lời. Đại biểu Quốc hội Ngô Minh Hồng (giám đốc Sở Tư pháp) tỏ vẻ không hài lòng: “Vậy thì quá đơn giản vì doanh nghiệp chỉ cần đăng ký bổ sung ngành nghề kinh doanh là xong”. “Quan điểm của tôi đưa đất ra đấu giá là hay nhất, vừa có lợi cho ngân sách vừa rõ ràng, minh bạch” - ông Kiệt giải thích thêm.

Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội Vũ Viết Ngoạn băn khoăn khi cho rằng vấn đề ông quan tâm nhất là giá cho thuê đất hiện nay quá thấp và như vậy sẽ không phản ánh đúng hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Ông đề nghị thử “bóc” một vài đơn vị để so sánh giá cho thuê trên hợp đồng bằng bao nhiêu phần trăm giá thị trường.

Ông Hà Văn Hiền cho rằng xác định giá đất và giá thuê đất theo thị trường là như thế nào vẫn chưa rõ. Ông yêu cầu cơ quan chức năng làm rõ thêm đâu là do chính sách, do quá trình tổ chức thực hiện, lỗi của người sử dụng đất, đâu là lỗi do quản lý để có cách tháo gỡ cho kịp thời, bổ sung những chính sách cho phù hợp. Ông cũng đề nghị đoàn đại biểu Quốc hội TP có đề xuất cụ thể để Ủy ban Kinh tế tổng hợp, kiến nghị, báo cáo với Quốc hội.