Đại hội X - Đại hội trẻ

Ban chấp hành Trung ương vẫn phải đang xem xét tư cách các đại biểuBài học Đại hội VI: dũng cảm nhìn thẳng sự thật!

Phóng to

TT - Đương nhiên, “trẻ” nói ở đây không theo nghĩa trắng, bởi một Đại hội toàn quốc Đảng Cộng sản gần hàng ngàn đại biểu thuộc nhiều lứa tuổi - dù đại biểu trẻ được Đảng trân trọng, Đại hội vẫn lấy chuẩn cơ bản từ “độ chín muồi chính trị, nói chung, về bản lĩnh quán xuyến công việc của toàn đảng, của toàn quốc, thể hiện cao ý chí, trí tuệ của đảng viên được trông cậy khi giao trách nhiệm thay mặt.

Nhưng, Đại hội X phải là một đại hội trẻ. Trẻ vì ĐCS dứt khoát không già, không được quyền già. Đảng là một cơ thể sống, không cố định ở một thế hệ. Nó kế thừa nâng lên những giá trị vượt thời gian, và quan trọng hơn Đảng tiên phong trước hế ở khả năng sẵn sàng tiếp nhận cái mới và tiến cùng thời đại.

Thế nhưng, rõ ràng trong Đảng hiện nay có hiện tượng già, giống nước mặn xâm nhập vào các dòng sông, cằn cỗi hóa bao sinh thái - song, là chuyện cá biệt, cá biệt như tính lẩm cẩm của số cá nhân nào đó, của thói bảo thủ theo qui luật “sinh lão bệnh tử”.

Dân gian có câu:

Hỏi tuổi, tuổi khuyên nên chống gậyHỏi lòng, lòng nhủ hãy cầm roi...

Nói về sự tương phản giữa tuổi tác với nghĩa vụ làm người, chí sĩ Nguyễn An Ninh sinh thời cảnh báo trạng thái “già háp” của lớp trẻ VN dưới ách đô hộ Pháp.

Chắc chắn chúng ta ai cũng có lần gặp một số trẻ “già” quá sớm, chưa chi đã khệnh khoạng cả phong thái lẫn não trạng. Từ khi đất nước hoàn toàn giải phónag, số “già háp” như đông hơn - hậu quả của chủ nghĩa quan liêu quyền bính cùng môi trường sống mà chính chế độ quan lại cũ thay lốt.

Lỗi ấy có phần do lối đào tạo, giáo dục sai lệch mấy chục năm nay, đưa chúng vào hệ thống nhân danh cho “nề nếp” lai tạp đáng ghét. Không phải tất cả, song trong xã hội bắt đầu một phân biệt dễ thấy: kè kè chiếc cặp da, mở miệng là “phán”, thích đăng đàn thuyết giảng, mày râu lúc nào cũng nhẵn nhụi, áo quần luôn bảnh bao...

Tôi có một đứa cháu kêu tôi bằng cậu, làm thư ký ấp ở vùng phèn chua, sáng sáng uống cà phê, ngày ngày ngồi trước bàn viết và chưa bao giờ xắn quần lội ruộng thăm lúa má, ngay vào mùa lũ hay khô hạn, lăm lăm nghị định này, chỉ thị kia. Thật tai họa!

Có lẽ cái trẻ hóa cần kíp nằm ngay chỗ này.

Đại hội X có nhiều nhiệm vụ mà trẻ hóa cấp cao nhất nằm trong chương trình nghị sự hàng đầu.

Chủ nghĩa tư bản quốc tế muốn tồn tại, đang cố gắng thích ứng với thời thế. Tôi cho một nguyên nhân - có thể là nguyên nhân chính - khiến một số ĐCS giảm thọ, khiến một số nhà nước theo mô hình XHCN sớm chia tay với thế giới vì già quá nhanh. Chỉ vài thế hệ cầm quyền đã... gần đất xa trời, lếch chứ đi hết nổi!

Một tiêu chí của đảng tiền phong là tìm cái mới, là tạo ra cái mới. Nếu một Đại hội toàn quốc của Đảng ngủ quên với quá khứ - cực kỳ vẻ vang đi nữa - chính là đèn đỏ đã báo hiệu.

Làm sao có sức sống nếu Đại hội lần sau là bản sao của Đại hội lần trước, thay đổi vài danh từ trong báo cáo, thảo luận giống “quay cóp” bằng máy tối tân chuyện ai cũng biết, ai cũng nói, tự thú nhận sự lạc hậu, tệ hơn nữa, bằng lòng với sự lạc hậu ấy.

Thế giới đổi thay chóng mặt, đất nước đang đổi thay chóng mặt, dân trí cũng vậy, còn ta thì cứ ê a tự ca ngợi, hát mãi một điệp khúc đến đảng viên thường, đến “thứ dân” đã “ngán tận cổ” thì thật vô nghĩa.

Thiên hạ khen chúng ta, nhất là vào mùa Đại hội Đảng, ta cám ơn, song ta biết con đường tất yếu là Đại hội X phải trẻ, hừng hực sinh lực, không ngừng sáng tạo. Đó là lẽ sống của Đảng, của dân tộc và Đại hội X quyết bắn lên trời tín hiệu tự cảnh báo...