"Nhất Lã, nhị Triệu, tam Điển Vi; Tứ Quan, ngũ Mã, lục Trương Phi", đó là những câu vè kinh điển, trải qua nhiều thế hệ vẫn được lưu truyền về xếp hạng võ lực của những danh tướng thời Tam Quốc.

Cuộc tranh luận kinh điển về các võ tướng

Ngòi bút kỳ ảo của La Quán Trung đã xây dựng nên một thế giới Tam Quốc Diễn Nghĩa ly kỳ đến mức, việc tranh cãi "ai mạnh nhất" trong giai đoạn chiến loạn số một lịch sử Trung Hoa - cũng hấp dẫn chẳng kém cuộc luận bàn "thiên hạ đệ nhất võ công" trong truyện Kim Dung.

Và trải qua hằng trăm năm, những người hâm mộ tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa thường dùng một đoạn khẩu quyết - được cho là xuất phát từ nhà sử học nhà Thanh Mao Tôn Cương để phân thứ bậc các võ tướng nổi danh thời Tam Quốc. 

"Nhất Lã, nhị Triệu, tam Điển Vi; Tứ Quan, ngũ Mã, lục Trương Phi.

Hoàng, Hứa, Tôn, Thái, lưỡng Hạ Hầu; Nhị Trương, Từ, Bảng, Cam, Chu, Ngụy.

Thương thần Trương Tú hòa Văn, Nhan; Mạt vị Đặng Ngải dữ Khương Duy".

6 câu vè kể trên đã liệt kê thứ hạng của 24 võ tướng lừng danh thời Tam Quốc, với thứ tự như sau: 1. Lã Bố - 2. Triệu Vân - 3. Điển Vi - 4. Quan Vũ - 5. Mã Siêu - 6. Trương Phi - 7. Hoàng Trung - 8. Hứa Chử - 9. Tôn Sách - 10. Thái Sử Từ - 11. Hạ Hầu Đôn - 12. Hạ Hầu Uyên - 13. Trương Liêu - 14. Trương Cáp - 15. Từ Hoảng - 16. Bàng Đức - 17. Cam Ninh - 18. Chu Thái - 19. Ngụy Diên - 20. Trương Tú - 21. Văn Xú - 22. Nhan Lương - 23. Đặng Ngải - 24. Khương Duy.

Đâu mới là bảng xếp hạng chính xác nhất?

Có nhiều giả thuyết khác nhau về đoạn khẩu quyết này, có người cho rằng đó là của học giả Thanh triều Mao Tôn Cương, một trong những người đầu tiên chỉnh lý và nghiên cứu Tam Quốc Diễn Nghĩa.

Nhiều giả thuyết khác cho rằng đây thuần túy chỉ là khẩu quyết truyền miệng trong dân gian, trải nhiều thế hệ thưởng thức và bình luận Tam Quốc.

Ngay cả vị thế của 24 võ tướng trong bảng xếp hạng nói trên cũng để lại nhiều tranh cãi, đặc biệt là ở nhóm dưới.

Nhưng mới đây, sử gia Triệu Xuân Dương của Đại học Đại Liên đã xuất bản tác phẩm mang tên "Tam Quốc võ tướng bài danh", với một bảng xếp hạng được rút gọn lại, và có căn cứ rõ rệt hơn.

Cụ thể, tác giả họ Triệu đã thống kê chi tiết 357 trận đơn đấu trong Tam Quốc Diễn Nghĩa, kết hợp với những tư liệu được cho là sát với lịch sử hơn trong Tam Quốc Chí của Trần Thọ, qua đó xây dựng bảng xếp hạng chi tiết 10 võ tướng mạnh nhất thời kỳ này.

Ông giữ lại hoàn toàn 6 vị trí đầu tiên trong bảng xếp hạng truyền miệng dân gian, tức 1. Lã Bố - 2. Triệu Vân - 3. Điển Vi - 4. Quan Vũ - 5. Mã Siêu - 6. Trương Phi.

Từ vị trí thứ 7 mới xuất hiện thay đổi. Triệu Xuân Dương đưa Hứa Chử lên hạng 7, đẩy Hoàng Trung xuống hạng 8, và đặc biệt đưa Bàng Đức - Nhan Lương vào 2 vị trí cuối cùng trong top 10.

Trong khi đó, bảng 24 danh tướng dân gian xếp Hoàng Trung thứ 7, Hứa Chử thứ 8, còn Bàng Đức tận thứ 16 và Nhan Lương thứ 22.

Đây là những điều chỉnh nhận được đông đảo sự tán đồng. Hứa Chử nổi bật với những lần so tài ngang ngửa các tướng trong top 5 như Mã Siêu, Điển Vi, và có lần cầm cự được 20 hiệp với Lữ Bố. 

Bàng Đức cũng từng đánh hòa Quan Vũ (ở thời điểm Quan Vũ đã già), và thường được các sử gia đánh giá là võ tướng xuất sắc nhất của Tây Lương. Còn Nhan Lương, dù bại trong tay Quan Vũ, lại có lần thắng Từ Hoảng chỉ sau 20 hiệp.

So với nhận định từ thế hệ học giả hàng trăm năm trước như Mao Tôn Cương, tác phẩm "Tam Quốc võ tướng bài danh" của Triệu Xuân Dương được đánh giá là đáng tin cậy hơn. Đây là điều dễ hiểu nhờ khả năng tập hợp thông tin chuẩn xác trong thời hiện đại.

Gia tộc võ thuật lừng danh truyện Kim Dung từng bại trận ở Việt Nam

Đoàn Thị Đại Lý, gia tộc võ thuật lừng danh của tiểu thuyết Kim Dung, trong lịch sử từng cầm quân đánh sang Đại Việt và rồi phải nhận thất bại.