01/01/2013 03:38 GMT+7

Còn hay mất?

TRẦN VI PHÂN  (Hà Nội)

TTC - ● Báo VN số 40 (ngày 6-10-2012), bài Nhà văn - triệu phú chữ có đoạn viết:

“Nhiều năm đã trôi qua rồi nhưng chúng tôi vẫn không thể quên được cái ấn tượng đã có ở buổi lễ kỷ niệm 40 năm thành lập Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tại Cung Thiếu nhi Hà Nội năm đó. Các nhà văn lớp tiền chiến như Chế Lan Viên, Xuân Diệu, Huy Cận, Tế Hanh, Anh Thơ… hồi này vẫn còn cả”.

Thật vậy chăng, cô Tú?

- Hội Nhà văn Việt Nam chính thức ra đời ngày 23-4-1957. Như vậy,“kỷ niệm 40 năm thành lập” Hội chắc chắn được tổ chức vào năm 1997. Năm ấy các nhà thơ Xuân Diệu (1916 - 1985), Chế Lan Viên (1920 - 1989) đều đã mất rồi, có đâu mà “vẫn còn cả” (?!). Tác giả nhớ lầm rồi!

Cao Bằng thuộc “miệt Tây Bắc” (?!)

● Báo LĐ số 182 (ngày 7-8-2012), trong bài Thầy nuôi dạy trẻ viết:

“Trong chuyến đi mới đây lên huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng, tôi đã ngỡ ngàng trước một lớp mầm non mà người đứng lớp là thầy giáo… Có thể là nơi duy nhất của cả miệt Tây Bắc này…”.

Tỉnh Cao Bằng có thuộc “miệt Tây Bắc” không cô Tú nhỉ?

- Tỉnh Cao Bằng là một trong chín tỉnh thuộc vùng Đông Bắc nước ta, chứ không phải Tây Bắc.

Thanh Hóa thuộc vùng nào?

● Trong một bài tạp bút đăng báo TT cuối tuần (ngày 28-10-2012), tác giả viết:

“Hùng quê Hoàng Hóa - Thanh Hóa một xứ sở làm nghề đan lát nổi tiếng của đồng bằng Bắc bộ …”.

Cô Tú có ý kiến gì về đoạn văn trên?

- Thanh Hóa là một trong sáu tỉnh thuộc vùng Bắc Trung bộ nước ta (không phải “đồng bằng Bắc bộ”). Năm địa phương còn lại gồm: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế. Ngoài ra, Thanh Hóa có một huyện mang tên Hoằng Hóa (không phải “Hoàng Hóa”).

Đèn pin Ba Phi?

● Sách Danh nhân và thời đại của L.V.L. và L.N - Nxb Đồng Nai có chuyện kể rằng:

“Cụ Phan Thanh Giản đi sứ sang Pháp về tâu với vua rằng bên ấy có loại đèn treo ngược mà không bị tắt. Vua bảo làm cho vua một cái. Cụ Phan vô cùng khó nghĩ. Và một lần tình cờ thấy chú bé đi soi ếch cầm chiếc đèn pin rọi tìm ếch, ông mừng quá đòi chú bé bán lại cho ông chiếc đèn để dâng vua…”

Cô Tú có biết cây đèn pin mà Phan Thanh Giản mua lại của chú bé ấy hiệu gì không nhỉ?

- Phan Thanh Giản mất năm 1867. Hơn ba mươi năm sau mới có một người Anh ở Mỹ tên là David Misell phát minh ra chiếc đèn pin đầu tiên trên thế giới. Tú tôi chưa đọc được quyển sách của các danh nhân nói trên nhưng nếu thông tin mà bạn cung cấp cho QMC là có thực thì chiếc đèn pin mà cụ Phan mua lại của chú bé soi ếch chắc là sản phẩm của... bác Ba Phi rồi.

Sai vì sót

● Báo ANTG, ngày 19-9-2012 - bài Liên tục động đất và nỗi lo túi nước thủy điện Sông Tranh 2 có câu:

“Sông Tranh chảy qua hai huyện Nam và Bắc Trà My chính là thượng nguồn sông Thu Bồn - con sông có diện tích lưu vực rộng nhất Việt Nam (10.350km²)…”.

Với diện tích lưu vực bấy nhiêu mà gọi là lớn nhất Việt Nam được ư?

- Nếu so với sông Cửu Long có lưu vực hơn 40.000km2 hoặc sông Hồng có lưu vực 143.700km2 thì lưu vực sông Thu Bồn còn thua xa. Tuy nhiên sông Cửu Long và sông Hồng Hà đều bắt nguồn từ Trung Quốc. Còn sông Thu Bồn bắt nguồn từ núi Ngọc Linh thuộc dãy Trường Sơn rồi chảy ra biển Đông ở Cửa Đại. Con sông này nằm gọn trên đất nước mình nên gọi là sông nội địa. Vậy câu trong bài báo nói về sông Thu Bồn phải thêm hai từ “nội địa” và viết lại như thế này mới đúng: “Sông Tranh chảy qua hai huyện Nam và Bắc Trà My chính là thượng nguồn sông Thu Bồn - con sông nội địa có diện tích lưu vực rộng nhất Việt Nam…”.