29/10/2011 08:52 GMT+7

Có những "món nợ" mà tôi không trả nổi

HƯƠNG LY (thực hiện)

AT - Từ GĐAT Đà Lạt, Nguyễn Thánh Ngã đã trở thành một nhà thơ mang đậm chất của cao nguyên Lâm Đồng. Người yêu thơ thích thú với những trải nghiệm, những hình ảnh và đặc biệt là chất thiền trong thơ anh.

Phóng to

Nhà thơ Nguyễn Thánh Ngã

Anh đã đoạt giải nhất cuộc thi Haiku 2010 và đã in ba tập thơ: Nhớ xanh, Nhìn từ đôi mắt khác, Thượng nguồn ngạc nhiên. Chúng tôi đã có dịp trò chuyện cùng anh.

* Có nhiều cách để hình thành một tứ thơ, ví dụ một hình ảnh, một câu chuyện hoặc một từ lạ... Vậy nhà thơ thường bắt đầu tứ thơ của mình như thế nào?

- Nguyễn Thánh Ngã: Bạn có thể hiểu như thế này : tâm hồn ta là cánh cửa. Gõ. Sẽ mở. Nhà thơ Lê Ðạt từng nói ông không thích loại thơ trời cho. Ta phải lao động cật lực thì thơ mới đến và linh hồn của thơ chính là tứ. Cái tứ hình thành có thể bất chợt, có thể từ rất lâu rồi. Khi đủ "duyên" thì tứ thơ cấu thành bài thơ. Vì thế, có những bài thơ người ta ghi những 5-10 năm mới viết xong là vậy đó. Như tôi đã nói, khi đủ duyên, có thể là đủ chất liệu, hình ảnh, tư tưởng, tình cảm và nhịp điệu thì thơ tuôn trào trên ngòi bút, không gì có thể cản lại được...

* Những câu thơ nhập cuộc, mang tính triết luận và giàu hình ảnh, đó là điều tôi rút ra được khi đọc thơ anh. Phải là người có nhiều vốn sống và suy nghiệm mới có được những câu thơ như thế. Tuy nhiên, có khi nào anh cảm thấy mình "mắc nợ" với một điều gì đó mà chưa thể viết lên được?

- Ồ! "Mắc nợ" thì nhiều lắm. Thứ nhất là mắc nợ với những trường ca. Tôi đã bị "gãy gánh" ít nhất ba trường ca, vì những điều kiện khác nhau. Tựu trung là do hoàn cảnh khó khăn thôi... "Cơm áo không đùa với khách thơ" (Xuân Diệu) mà! Thứ đến là với nhiều người, nhiều vùng đất. Cũng do "cơm áo" rồi những dự định, ý tưởng lại bị bỏ dở. Tôi nghĩ có lẽ ai cũng vậy, có những "khoản nợ" mà người ta không thể trả nổi chỉ với một đời cầm bút. Còn một lẽ nữa cũng do tôi thiếu ý thức tập hợp, giữ gìn. Những truyện ngắn, tản văn, tạp bút... và những bài thơ viết để rơi rớt ở đâu đó. Có khi bạn bè đọc lại cho nghe, vội hỏi thơ của ai vậy ? Thế đấy, tôi là một người lãng đãng.

* Anh từng là thành viên tích cực trong GÐAT Ðà Lạt, nhân đây anh có thể chia sẻ một vài kỷ niệm khi tham gia GÐAT?

- Có thể nói một điều chắc chắn rằng thơ tôi lớn lên từ AT. Tôi yêu AT bởi AT không phải là một hội đoàn, AT chỉ là một gia đình. Một gia đình đông con! Ðã là gia đình thì tình cảm khác với những tổ chức khác, trong đó đứa con luôn được nâng niu để phát triển tài năng vốn có. Vì vậy, khi những cánh chim bay xa, bay cao rồi vẫn luôn nhớ về chiếc tổ cũ của mình.

Tôi hiểu hôm nay trong "chiếc tổ" ấy, lớp đàn em rất tài năng và rất đáng tự hào. Còn kỷ niệm thì nhiều, nhưng tôi nhớ nhất lần đầu tiên lãnh nhuận bút AT, lúc ấy bài thơ có 50.000 đồng thôi. Vậy mà tôi đã chiêu đãi bạn bè lên tới 500.000 đồng! Vui mà không biết mình đã "âm" nhuận bút. Vì thuở ấy thật thăng hoa. Và đẹp! Ðẹp nhất trong cuộc đời làm thơ...

* Tập thơ Gõ của anh sắp ra mắt bạn đọc. Anh có thể nói đôi chút về tập thơ này cũng như những dự định cho việc phát hành tập thơ của anh?

- Tập thơ Gõ đang in, chờ gom đủ tiền trả cho nhà in mới phát hành được! Tôi không dám nói gì trước về tập thơ này, nhưng đó là kết quả của khoảng 10 năm trăn trở, làm mới mình... Rất tiếc, tôi không đủ tiền để in nhiều. Lúc đầu chỉ nghĩ tặng bạn bè thôi. Nhưng sau được nhiều anh chị em văn nghệ đọc và khuyến khích nên tôi cũng có những dự tính phát hành, cũng chỉ nhằm một "cuộc chơi" thôi! Nghệ sĩ nhiếp ảnh MPK hứa giúp tôi khâu triển lãm thơ trên nền ảnh.

Và cà phê khu biệt thự cổ Violet-Dalat là không gian đẹp để có những buổi gặp gỡ văn nghệ. Thông qua đó có thể giới thiệu cho du khách đến Ðà Lạt "mua" thơ tôi. Nếu bán được nhiều thì một nửa số tiền đó sẽ dành tặng các cháu bé có hoàn cảnh khó khăn phẫu thuật tim. Phần còn lại trả cho nhà in. Và cuối cùng, tôi chỉ còn một tập thơ là đủ!

* Xin cảm ơn nhà thơ.　