Giảm “nóng” bảy lĩnh vực

Luật thanh niên là cần thiết Phóng to Quyền bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn - Đào Ngọc Dung cho rằng việc ban hành Luật thanh niên là cần thiết và cấp bách, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội có liên quan đến thanh niên, tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong việc ban hành các chính sách, cơ chế bảo đảm việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của thanh niên. Tuy nhiên, ở đây có ý kiến đề nghị ghi nhận trong dự thảo luật một số quyền và nghĩa vụ của thanh niên với tư cách là công dân theo qui định mang tính nguyên tắc tại hiến pháp, đồng thời bổ sung những nội dung mới phù hợp với đặc thù riêng vốn có của thanh niên. Ý kiến khác thì chỉ cần qui định trong Luật thanh niên trách nhiệm của thanh niên đối với Nhà nước, gia đình, xã hội và bản thân thanh niên để tránh nhắc lại những qui định đã được ghi nhận trong hiến pháp cũng như các luật khác. Trung ương Đoàn TNCS thống nhất với loại ý kiến thứ nhất, theo đó thanh niên trước hết là công dân, được hưởng những quyền và thực hiện những nghĩa vụ của công dân. Trung ương Đoàn TNCS cũng đồng tình với các ý kiến đề nghị Nhà nước cần có những chính sách dành riêng cho một số đối tượng thanh niên đặc thù như: thanh niên vị thành niên, nữ thanh niên, thanh niên xung phong, tài năng trẻ, thanh niên dân tộc thiểu số...

Dự luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí do Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Sinh Hùng trình QH tập trung vào bảy lĩnh vực “nóng”: quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước; đầu tư xây dựng bằng nguồn ngân sách nhà nước; quản lý, sử dụng trụ sở làm việc, nhà công vụ; quản lý, sử dụng tài nguyên; quản lý, sử dụng lao động, thời gian lao động; quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp; trong sản xuất, tiêu dùng của nhân dân.

Thẩm tra dự luật này, Ủy ban Kinh tế - ngân sách ghi nhận dự luật đã có qui định về trách nhiệm người đứng đầu, trách nhiệm của cán bộ, công chức, của từng bộ ngành và biện pháp xử lý khi vi phạm.

Ban soạn thảo cũng đã đưa ra nhiều cơ chế nhằm khuyến khích các tổ chức, cá nhân sử dụng tiền, tài sản nhà nước có hiệu quả, đặc biệt là vấn đề khoán kinh phí hoạt động; giao tự chủ tài chính; vấn đề trang bị và sử dụng phương tiện phục vụ công vụ phải công khai; cơ chế giám sát của nhân dân...

Bên cạnh đó, Ủy ban Kinh tế - ngân sách cũng chỉ ra các qui định về tiết kiệm, chống lãng phí “chưa thể hiện đậm nét trong những lĩnh vực có nhiều lãng phí”.

Trong đó, ủy ban lưu ý phần liên quan đến việc quyết định chủ trương, qui hoạch, kế hoạch đầu tư, xây dựng “chưa được điều chỉnh đúng mức, còn thiếu các qui định về yêu cầu và căn cứ đảm bảo cho việc ban hành chủ trương, chính sách, ra các quyết định về qui hoạch, kế hoạch đầu tư và tổ chức thực hiện đạt hiệu quả”.

Ngoài ra, theo Ủy ban Kinh tế - ngân sách, một số vấn đề khác cũng cần bổ sung như những nguyên tắc, yêu cầu trong việc ban hành, sửa đổi, bổ sung định mức, tiêu chuẩn, chế độ (để làm căn cứ đánh giá về tiết kiệm, lãng phí trong sử dụng tiền, tài sản nhà nước); vấn đề công khai, minh bạch (căn cứ để giám sát việc thực hành tiết kiệm); các chế tài xử lý và nhất là trách nhiệm cá nhân còn chung chung, chưa rõ.

Ủy ban đề nghị bổ sung qui định về thẩm quyền của Chính phủ xử lý trách nhiệm đối với người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương để xảy ra lãng phí; trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan trong việc chỉ đạo thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí, trách nhiệm người đứng đầu bộ ngành, địa phương để xảy ra lãng phí.

Một số thành viên Ủy ban Kinh tế - ngân sách băn khoăn khi thấy dự luật chưa đề cập việc công khai nhà cửa, đất đai, ôtô... và kế hoạch sử dụng những tài sản này của các tổ chức, cơ quan nhà nước mà chủ yếu mới công khai việc phân phối, sử dụng ngân sách, huy động vốn cho ngân sách nhà nước.

Qua thảo luận, Ủy ban Kinh tế - ngân sách cho rằng những tài sản này cần công khai để chính cán bộ, công nhân viên trong tổ chức, cơ quan nhà nước biết, có điều kiện giám sát việc sử dụng, vì vậy cần bổ sung nội dung này vào dự luật.

Một hay hai loại giấy?

Phóng to

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân

Trình QH dự thảo Luật nhà ở, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân cho biết để giải quyết nhu cầu bức xúc trong việc cải thiện chỗ ở hiện nay, bên cạnh các chính sách khuyến khích phát triển nhà ở thương mại nhằm tạo ra nhiều nhà ở cho thị trường, Luật nhà ở cần thiết phải qui định “Nhà nước có chính sách thể hiện vai trò chủ động điều tiết của Nhà nước thông qua việc đầu tư để phát triển quĩ nhà ở cho thuê hoặc thuê mua trên nguyên tắc không bao cấp nhưng có cơ chế tạo điều kiện (gọi là quĩ nhà ở xã hội)”.

Nhất trí với mục tiêu này, nhưng Ủy ban Pháp luật dẫn ra một số ý kiến cho rằng dự thảo luật chưa qui định rõ về các phương thức phát triển nhà ở, nhất là đối với các phương thức cần tập trung khuyến khích đầu tư. Chẳng hạn, hiện nay phương thức hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng nhà ở là phương thức chủ yếu. Do đó, cần có chính sách khuyến khích hộ gia đình, cá nhân xây dựng nhà ở.

Xuất phát từ tầm quan trọng của vấn đề sở hữu đối với nhà ở, Chính phủ đề nghị trong Luật nhà ở cần qui định việc công nhận quyền sở hữu nhà ở thông qua việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở. Ủy ban Pháp luật cho rằng qui định này là cần thiết, bảo đảm cơ sở pháp lý cho tổ chức, cá nhân sở hữu nhà ở thực hiện các giao dịch dân sự và các quyền và nghĩa vụ của công dân về nhà ở.

Tuy nhiên, do nhà ở là tài sản đặc thù luôn gắn với đất nên trong Ủy ban Pháp luật có hai loại ý kiến. Loại ý kiến thứ nhất đề nghị đối với nhà ở chỉ nên qui định một loại giấy là giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất.

Loại ý kiến thứ hai nhất trí với dự thảo luật là có hai loại giấy riêng cho nhà ở và đất ở, vì theo qui định của pháp luật thì nhà ở thuộc sở hữu cá nhân, tổ chức hoặc nhà nước, nhưng đất đai thì thuộc sở hữu toàn dân.

Lãng phí: những con số “biết nói” * Tại 55 địa phương, số ôtô công mua sắm vượt định mức, tiêu chuẩn chiếm 97,3% tổng số xe mua sai qui định. Cuối 2001, vẫn còn 424 xe thừa chưa điều chuyển được tại 53 tỉnh và 114 xe khác ở 14 bộ, ngành. Tại 35 tỉnh phía Nam có tới 14.850 xe máy công (mua bằng ngân sách nhà nước, vào cuối 2001). * Có 444 điện thoại di động công trang bị sai đối tượng (năm 2002); tổng cước phí điện thoại di động thanh toán vượt qui định là 3,449 tỉ đồng. Điện thoại công vụ tại nhà riêng cũng trang bị sai đối tượng 363 chiếc; cước phí vượt qui định 2,972 tỉ đồng. * 196,439 tỉ đồng là số tiền 2.099 đơn vị, cơ quan nhà nước chi tiếp khách năm 2001. Còn tiền chi quà biếu kiểm tra tại 363 đơn vị lên tới 9,397 tỉ đồng. (Nguồn: Bộ Tài chính)