Và cũng có thể nói chính hiệu ứng giựt gân làm nên ấn tượng về quý bộ thì cũng không sai chút nào mặc dù ngữ nghĩa của “giựt gân” và “ấn tượng” hoàn toàn chẳng ăn nhập gì với nhau.

Sau cái món đăng cai tổ chức Asiad 2019 vừa bị Chính phủ rút phép thông công làm nhân dân cả nước sướng đến tê người, gần đây bộ ta… tư duy ra một món mới. Đó là buổi tọa đàm về dự thảo “Qui hoạch tổng thể phát triển nghệ thuật đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030” vừa được tổ chức trong tháng 5-2014. Dự thảo nói như vầy: Phải chi khoảng 7.000 tỉ đồng để trung tu và đại tu 50 nhà hát, trong đó có 11 nhà hát đạt từ 2.000 đến 3.000 ghế ở 3 nơi là TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Chương trình tân trang (hoặc xây mới) nhà hát này thuộc lĩnh vực đầu tư công, nghĩa là bỏ ngân sách nhà nước ra mà mần.

Hà Nội đã có Trung tâm hội nghị quốc gia 5.000 ghế, xuân thu nhị kỳ mới dùng đến, ngoài ra thì đắp mền nằm chơi quanh năm; lại có 2 rạp Đại Nam và Công Nhân khá qui mô nhưng thường xuyên không sáng đèn. Trong khi đó, Nhà hát Tuổi Trẻ be bé xinh xinh thì gần như sáng đèn quanh năm, rất được mến mộ. Đà Nẵng có Cung văn hóa Tiên Sơn 6.000 chỗ ngồi nhưng cũng chỉ hoạt động cầm chừng; Nhà hát Trưng Vương mỗi năm chỉ khoảng chục suất diễn. Những cái ta đã có sẵn mà xài hổng hết thì “tư duy” ra chuyện xây mới hay tân trang làm chi nữa, hở trời? Có lẽ nào ta tân trang cho hoành tráng để ngắm hay làm kiểng, tự hào nền văn hóa ta ngon lành? Số tiền 7.000 tỉ đồng đâu phải là nhỏ?

Ngày 24-5 vừa qua, Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật đầu tư công. Theo ý kiến các vị đại biểu, ký vào dự án đầu tư công là các quan chức cấp cao của nhà nước, trong đó có lãnh đạo bộ ngành và lãnh đạo các địa phương. Vậy thì cũng cần làm rõ thế nào là hiệu quả đầu tư công để tránh những tình trạng lãng phí như công trình không đồng bộ, kéo dài hay không đem lại được hiệu quả thiết thực. Dự thảo cũng nên làm rõ trách nhiệm bồi thường thiệt hại của những người… ký đại gây ra.

Đại để như vầy: Luật đầu tư công cần chế định rõ ai ký dự án sai, dự án kém hiệu quả thì có thể bị xử lý hình sự và bồi thường thiệt hại (cho ngân sách nhà nước). Phải qui định nội dung này ra thành điều khoản rõ ràng, dứt khoát để các ông (bà) muốn ký duyệt dự án phải đắn đo suy nghĩ về trách nhiệm của mình. Ngân sách nhà nước đâu phải là tiền chùa mà đem trả cho miễu. Trước nay, ta mới chỉ có Luật bồi thường nhà nước, tức là dùng ngân sách nhà nước bồi thường cho dân (khi cơ quan nhà nước làm sai). Từ đó, phát sinh hiện tượng xử phạt cán bộ làm sai chưa nghiêm chỉnh, mà ngân sách thì cứ tốn dài dài. Thí dụ tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông đội giá khoảng 7.000 tỉ đồng mà không ai chịu trách nhiệm hết thì coi kỳ quá. Ý của Luật đầu tư công lần này là ông (bà) nào ký sai thì phải bỏ tiền riêng ra đền bù cho ngân sách.

Đầu tư công lấy tiền từ ngân sách nhà nước mà ngân sách nhà nước là tiền đóng thuế của nhân dân. Vậy thì dự thảo Luật đầu tư công cần qui định rõ vai trò giám sát của nhân dân thông qua những người đại diện cho mình là Hội đồng nhân dân và Mặt trận tổ quốc. Có làm chặt chẽ khâu giám sát thì mới nói đến chất lượng, tiến độ thực hiện và hiệu quả công trình. Điều chủ yếu là có giám sát đúng nghĩa thì mới tránh được những công trình tào lao, xây lên để ngắm chơi cho sướng mắt.

Luật đầu tư công được xây dựng theo hướng này và ban hành để thực hiện thì có lẽ nhiều ông (bà) chùn tay, không dám ký ẩu ký đại và cũng khó… chấm mút. Cũng vậy, chương trình tân trang nhan sắc 50 nhà hát; trong đó có những nhà hát vài ba ngàn ghế nói trên e rằng… không thọ nổi. Xem vậy, tư duy lãng mạn về biểu diễn nghệ thuật hoành tráng với vài ba ngàn khán giả trong những nhà hát đỏ đèn quanh năm là khó mong sum hiệp nữa rồi. “Điệp ơi, xin hẹn ở kiếp sau”. Xin cám ơn các vị đại biểu Quốc hội. Các vị nói trúng ý của dân quá làm chúng tôi cảm thấy sướng ran. Nhân dân chỉ mong Luật đầu tư công có hiệu lực thi hành để chấm dứt những công trình lãng phí. Vậy thôi.

Tuổi Trẻ Cười số 500 ra ngày 1/6/2014 hiện đã có mặt tại các sạp báo Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.