Với mục đích quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững rừng đặc dụng, góp phần tăng thu nhập, cải thiện đời sống của người dân sống ở trong khu rừng đặc dụng và vùng đệm khu rừng đặc dụng, ngày 02-2-2012 Chính phủ đã có Quyết định 126/QĐ-TTg về việc thí điểm chia sẻ lợi ích trong quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững rừng đặc dụng.

Mới đây, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã đồng ý cho phép 3 Vườn quốc gia (Xuân Thủy, Bạch Mã và Hoàng Liên) được tiếp tục thực hiện mô hình thí điểm chia sẻ lợi ích trong quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững rừng đặc dụng theo Quyết định số 126/QĐ-TTg đến hết ngày 31-12-2015.

Mô hình thí điểm trên nhằm tạo cơ sở cho việc xây dựng khung pháp lý về chính sách chia sẻ lợi ích, quyền và nghĩa vụ của ban quản lý các khu rừng đặc dụng với cộng đồng địa phương theo nguyên tắc đồng quản lý giữa: hội đồng quản lý, cộng đồng dân cư thôn, hộ gia đình, cá nhân.

Trong đó, hội đồng quản lý gồm: đại diện của ban quản lý khu rừng đặc dụng, cộng đồng dân cư thôn, hạt kiểm lâm khu rừng đặc dụng hoặc hạt kiểm lâm huyện, ủy ban nhân dân cấp xã nơi thực hiện chính sách thí điểm cơ chế chia sẻ lợi ích trong quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững rừng đặc dụng.

Về phía cộng đồng dân cư thôn, hộ gia đình, cá nhân có quyền được khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên, nuôi trồng các loài động vật, thực vật tại danh mục các loài được phép khai thác, sử dụng, nuôi trồng được quy định trong thỏa thuận; tham gia, thực hiện thỏa thuận và đề xuất ý kiến với hội đồng quản lý; được bồi dưỡng các kiến thức về bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững rừng đặc dụng.

Bên cạnh đó, cộng đồng dân cư thôn, hộ gia đình, cá nhân có nghĩa vụ thực hiện đúng phương án, thỏa thuận chia sẻ lợi ích; các biện pháp bảo vệ rừng và phát triển rừng đặc dụng theo quy định của pháp luật; thông báo kịp thời cho ban quản lý khu rừng đặc dụng những hành vi vi phạm, thông tin về nguồn tài nguyên, những loài phát hiện mới; thông tin kịp thời, ngăn chặn hoặc tham gia việc ngăn chặn những đối tượng có hành vi xâm hại, khai thác trái pháp luật tài nguyên rừng đặc dụng.