Ông giảng: “Một bác sĩ chân chính là người không biết sợ hãi, e dè trước vết thương của bệnh nhân. Tuy vậy, người bác sĩ ấy phải thông minh, rèn luyện cho được kỹ năng quan sát tinh tế và chuẩn xác”. Nói xong, ông đưa ngón tay trỏ chấm vào vết mổ của bệnh nhân rồi đưa lên miệng mút và bảo các sinh viên làm theo mình.

Các sinh viên dù rất e dè nhưng cũng theo gương thầy đưa ngón tay trỏ chấm vào vết thương bệnh nhân và cho lên miệng mút. Đợi cả nhóm làm xong, vị tiến sĩ khen: “Các em rất can đảm khi làm theo đúng lời thầy giảng. Tuy nhiên, các em không được thông minh lắm. Thầy chấm bằng ngón tay trỏ nhưng đưa lên miệng chỉ mút… ngón tay giữa; trong khi các em cứ mút ngón trỏ! Tóm lại, can đảm thì có thừa nhưng thông minh lại quá thiếu”.

Xưa nay, học sinh nào học giỏi, đầu óc nhận định tinh tế mới có thể thi đậu và theo học tốt ngành y - ngành khoa học chăm sóc sức khỏe con người. Học hành tệ hại cỡ Bùi Kiệm và Trịnh Hâm dẫu có được giám khảo và hội đồng chấm thi trung học phổ thông nhơn đức ăn gian giùm, cho tốt nghiệp phổ thông cũng khó mà thi đậu vào ngành này được. Mà giả thiết rằng Bùi - Trịnh có thi đậu thì sau 7 năm học cũng khó trở thành bác sĩ đúng nghĩa, chứ đừng nói là bác sĩ giỏi.

Tuy nhiên, thời thế tuyển sinh thay đổi; lòng người rộn ràng chạy theo số lượng khiến chất lượng đầu vào của sinh viên ngành y có sự du di tàn bạo. Năm nay, điểm tuyển sinh vào ngành y ở TP. HCM và Hà Nội là 26; ở Đại học Cần Thơ là 23,5. Thế nhưng, Đại học V. (Hậu Giang) tuyển vào ngành y chỉ 17 điểm. Trường Đại học H. nhơn đức hơn, chỉ cần 14 điểm đã có thể vào điều dưỡng và kỹ thuật y học. Siêu nhơn đức còn có Đại học T. (Cần Thơ), muốn vào học dược chỉ cần điểm sàn.

Tại sao các trường tuyển sinh vào ngành y với số điểm ít xịt như vậy? Giải thích rằng: Các vị ấy lỡ mở ngành học này; nếu không có người vào học thì coi… kỳ quá! Chừng mực nào đó, mở trường là để mần ăn mà mần ăn thì không thể để lỗ vốn. Một lớp học mà chỉ chừng vài chục sinh viên thì có mà toi đời; phải có sáu, bảy chục thì coi mới được con mắt. Cho nên, phải mở rộng cửa trường để mà vét thí sinh; sàn hay dưới sàn một chút cũng được.

Báo Tuổi Trẻ đưa thông tin điểm thi thấp cũng được học ngành y là hoàn toàn có cơ sở tin cậy. Tuy nhiên, tình hình vét thí sinh không chỉ diễn ra trong đại học ngành y mà còn lây lan nghiêm trọng qua những ngành khác. Cuộc vươn vòi bạch tuộc chào mời tuyển sinh hào hển của một số các trường cao đẳng ở các tỉnh khác trên hai địa bàn TP.HCM và Hà Nội nói lên được các trường tư đang “khát” sinh viên đến cỡ nào.

Muốn dạy và học ngành y không phải dễ. Ba món ăn chơi cần thiết của sự nghiệp giáo dục này là đội ngũ giảng viên giỏi, chương trình đào tạo phải tốt và được cập nhật hóa những tiến bộ mới nhất của thế giới, cơ sở vật chất phải đầy đủ. Ngoài ba món ấy, phải có một điều kiện cần thiết là địa bàn nơi trường đóng có nhiều bệnh viện. Bởi học ra làm thầy thuốc là phải giỏi thực tập lâm sàng trong bệnh viện, nơi có bệnh nhân đang nằm điều trị. Y khoa không thể dạy chay “Bệnh sốt xuất huyết biểu hiện như vầy như vầy; các em phải khám như vầy như vầy...” mà không cần có một bệnh nhân sốt xuất huyết nằm đó cho sinh viên coi da dẻ, đo nhiệt độ, quan sát cách xử lý của người thầy thuốc. Một tỉnh có một bệnh viện đa khoa và vài trung tâm y tế thì liệu có đủ nơi và đủ đối tượng cho sinh viên thực tập lâm sàng?

Sinh viên ngành y phải giỏi ngoại ngữ bởi sách vở bệnh lý học, tên các chứng bệnh, các biệt dược, phương tiện y khoa đều viết bằng ngoại ngữ. Các em 14 điểm, điểm sàn và thậm chí dưới sàn liệu có được trình độ ngoại ngữ cần thiết hay không? Ai cũng có thể tin là các em phấn đấu học tốt nhưng liệu với một căn cơ thấp như vậy các em có thể trở thành thầy thuốc giỏi?

Với một khởi điểm như vậy, người ta có quyền e ngại rằng mươi năm sau, khi số lượng đã bảo hòa, ta vẫn chỉ có những sinh viên y khoa chỉ biết… chấm ngón trỏ và mút ngón trỏ!

Phóng to Tuổi Trẻ Cười số 461 ra ngày 01/10/2012 hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này. Chúc bạn đọc có thật nhiều thời gian thư giãn thoải mái!