Ngày 24-2, anh Phạm Đình Thanh (ngụ P.5, Q.Tân Bình) cho biết thẻ BHYT của mẹ anh là bà Hoàng Thị Quang (73 tuổi) hết hạn sử dụng vào ngày 31-1. Trước khi thẻ hết hạn, ngày 9-1 anh đến UBND P.5 đăng ký gia hạn thẻ và đóng phí 394.000 đồng để mua BHYT cho mẹ, nhưng phường hẹn đến ngày 21-3 mới có thẻ mới. Trong lúc chờ thẻ BHYT mới, mẹ anh Thanh bị bệnh nặng phải đi cấp cứu ở Bệnh viện Thống Nhất và không được thanh toán viện phí theo diện BHYT. Anh Thanh đặt vấn đề ai chịu trách nhiệm về thiệt hại này cho gia đình anh.

Không có thẻ

Ông Trần Viết Sử (P.1, Q.Phú Nhuận) cũng chạy khắp nơi “cầu cứu” về việc vợ ông chậm được cấp thẻ BHYT. Theo ông Sử, vợ ông là bà Nguyễn Thị Nga, 57 tuổi, tham gia BHYT liên tục từ năm 2008 và thẻ BHYT cuối cùng hết hạn ngày 31-1-2011. Do cận tết và bận buôn bán mưu sinh nên ngày 9-2 vợ ông mới đến UBND P.1 đăng ký mua BHYT, chẳng may sau đó mười ngày vợ ông ngã bệnh. Khi nhập viện các bác sĩ phát hiện vợ ông bị ung thư máu. UBND P.1 đã kiến nghị lên Bảo hiểm xã hội Q.Phú Nhuận nhờ giúp đỡ vợ ông sớm nhận được thẻ BHYT, thế nhưng đến ngày 9-3 vợ ông vẫn chưa nhận được thẻ. Không có thẻ BHYT, ông Sử chỉ có thể mua cầm chừng những loại thuốc ít tiền cho vợ điều trị vì hoàn cảnh gia đình rất khó khăn.

Bà Minh (P.Tân Quý, Q.Tân Phú) than phiền khi đóng tiền mua BHYT tự nguyện ở phường bà luôn đóng tiền trước 1-2 tháng, nhưng ngày cấp thẻ mới luôn sau ngày thẻ cũ của bà hết hạn 7-10 ngày. Theo bà Minh, bà bị bệnh cao huyết áp nên không thể ngưng thuốc ngày nào. Việc chậm cấp thẻ BHYT khiến bà không thể tiếp tục được hưởng quyền lợi và không biết phải đi khám ở đâu.

Đóng phí trễ hạn

Vì sao phải mất gần hai tháng rưỡi bà Hoàng Thị Quang mới được cấp thẻ BHYT mới? Bà Vũ Thị Tuyết - cán bộ P.5, Q.Tân Bình - cho rằng thực tế gia đình bà Quang đóng tiền mua BHYT ngày 9-2 chứ không phải ngày 9-1 như gia đình phản ảnh. Theo bà Tuyết, do bà sơ suất khi ghi biên lai đóng tiền mới dẫn đến khiếu nại, thắc mắc của gia đình bà Quang. Cũng theo bà Tuyết, thẻ BHYT của bà Quang hết hạn ngày 31-1 thì từ ngày 1 đến 15-1 bà Quang phải đăng ký gia hạn thẻ và đóng phí mua BHYT, nhưng đến ngày 9-2 bà Quang mới đóng phí. Theo quy định của cơ quan bảo hiểm xã hội, người gia hạn thẻ trễ bị tính là người mua BHYT mới, không được tính và hưởng quyền lợi như người tham gia BHYT liên tục. Bà Quang đóng tiền ngày 9-2 thì đến ngày 1-4 thẻ của bà Quang mới có giá trị sử dụng.

Còn bà Nguyễn Thị Vân - cán bộ UBND P.1, Q.Phú Nhuận - khẳng định thẻ BHYT của bà Nguyễn Thị Nga hết hạn sử dụng từ ngày 31-1, nhưng đến ngày 11-2 bà Nga mới đến phường đăng ký gia hạn. Do bà Nga chậm gia hạn thẻ nên đến ngày 1-4 bà mới có thẻ BHYT mới để sử dụng.

Chúng tôi đã liên hệ với UBND P.Tân Quý, Q.Tân Phú để hỏi về trường hợp bà Minh than phiền chậm cấp thẻ BHYT, một nhân viên của phường tên Tuyết khẳng định không có chuyện cấp thẻ BHYT chậm trễ. “Có gì chị gặp bên bảo hiểm mà hỏi” - nhân viên này nói.

Chậm do phường

Ông Nguyễn Thanh Ngọc - trưởng phòng cấp sổ, thẻ Bảo hiểm xã hội TP.HCM - cho biết thường thẻ BHYT chậm đến tay người dân do trục trặc ở khâu tập hợp hồ sơ, lập danh sách từ phường chuyển lên Bảo hiểm xã hội quận. Thực tế cho thấy không phải người dân mang tiền đến đóng phí là phường gửi lên quận ngay, thường họ phải chờ cho đủ số lượng người mới chuyển lên quận. Có khi danh sách phường gửi lên sót tên người mua hoặc nhầm đối tượng từ gia hạn thẻ BHYT sang mua mới hoặc ngược lại. Điều này làm ảnh hưởng đến việc cấp thẻ vì phải điều chỉnh, bổ sung.

Theo ông Ngọc, hiện cán bộ làm công tác thu phí BHYT ở phường đa số là cán bộ chuyên trách công tác khác kiêm nhiệm thêm việc bán BHYT. Vì cán bộ kiêm nhiệm nên nhiều nơi quy định chỉ bán BHYT cho người dân một hai ngày cố định trong tuần. Nếu người dân đến không đúng ngày quy định thì không thể mua hoặc gia hạn thẻ BHYT được. Chưa kể khi nhận thẻ BHYT về phát cho dân thì mỗi phường làm một kiểu, có khi người dân đến phường lãnh thẻ, có khi phường đưa tổ trưởng tổ dân phố hoặc ban điều hành khu phố mang đến nhà dân phát. Nếu những người này quên hoặc bận nhiều việc khác thì thẻ BHYT đến tay dân chậm trễ.

Cuối cùng ông Ngọc kết luận: “Việc cấp thẻ BHYT nhanh hay chậm còn tùy thuộc cách tổ chức thực hiện của địa phương. Nếu phường nào khoán trắng cho nhân viên thì công tác tuyên truyền người dân tham gia BHYT sẽ ít được quan tâm”.