Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế thuộc sưu tập tư nhân Lê Thanh Nghĩa gồm 9 tượng - Ảnh: NVCC
Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế thuộc dòng gốm Sài Gòn xưa, có niên đại cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX.
Ông Lê Thanh Nghĩa - Chủ tịch Hội Cổ vật TP.HCM, chủ nhân bộ gốm này - cho biết chất liệu chính của bộ tượng bảo vật quốc gia Tam quan Đại đế là gốm men nhiều màu, trong đó màu vàng là chủ đạo.
Nguyên liệu chính được sử dụng là đất sét dẻo, khai thác từ các mỏ đất phù sa cổ phân bố dọc theo hệ thống kênh rạch của Sài Gòn xưa.
Phần thân chính của ba vị Đại đế và phần ngai lớn được nặn tay bằng dải cuộn - kỹ thuật cổ truyền, cho phép nghệ nhân tạo ra các sản phẩm quy mô lớn bằng cách cuộn các dải đất sét chồng lên nhau và miết liền lại.
Phần thân tượng và lưng ngai được chế tác thành hai bộ phận riêng biệt rồi mới ghép lại.
Các chi tiết trang trí còn lại như mũ, khuôn mặt, bàn tay, long bào được tạo ra bằng khuôn in, rồi sau đó gắn chắp vào phần thân chính.
Bộ tượng Tam quan Đại đế gốm Sài Gòn của nhà sưu tập Lê Thanh Nghĩa là một trong những hiện vật hiếm có, có tính độc đáo, có giá trị quan trọng đối với quá trình nghiên cứu về lịch sử, văn hóa vùng đất Sài Gòn - Chợ Lớn và Nam Bộ trong quá trình hình thành và phát triển, đặc biệt là lịch sử hình thành đô thị giai đoạn cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX.
Cụm tượng Thiên quan Đại đế
Tượng Thiên quan Đại đế trong tư thế ngồi trên ngai, đặt trên bệ hình chữ nhật. Đầu đội mũ phốc tròn đắp nổi “lưỡng long chầu ngọc”. Khuôn mặt phúc hậu, miệng hơi mỉm cười, hai tai to, trên mặt tạo 5 lỗ để gắn râu. Thân mặc áo long bào lập lĩnh, hình rồng 4 móng và mây đắp nổi trên thân áo, rồng trước ngực nhìn chính diện, ống tay áo rộng, có đai. Hai tay chắp trước ngực, bàn tay trái bên trong, bàn tay phải bên ngoài, hai ngón cái dựng đứng chạm vào nhau (nhất chỉ kình thiên), chân mang hia. Lưng tượng có lỗ vuông - nơi đặt những vật phẩm trong nghi lễ được gọi là “Yểm tâm tượng”.
Tượng thị giả (người hầu) trong tư thế đứng trên bệ hình vuông, đầu đội mũ phốc vuông đắp nổi viên ngọc và mây. Mặt để mộc, dùng sơn để vẽ chân mày và mắt, tai to, trên mặt tạo 5 lỗ để gắn râu. Thân mặc áo dài màu trắng ngà, phần vai và ống tay áo màu xanh viền nâu, có đai, trên thân áo có “bổ tử” trang trí hình chim phượng, thủy ba, mây đối xứng trước và sau lưng. Tay trái cầm đai, tay phải đưa lên cao trước ngực trong tư thế cầm bút lông, chân mang hia.
Tượng thị giả (người hầu) đứng trên bệ hình vuông, đầu đội mũ phốc vuông đắp nổi viên ngọc và mây. Mặt để mộc, dùng sơn để vẽ chân mày và mắt, tai to, trên mặt tạo 5 lỗ để gắn râu. Thân mặc áo dài màu xanh lá, phần vai áo màu xanh lam viền nâu, có đai, trên thân áo có bổ tử trang trí hình chim phượng, thủy ba, mây đối xứng trước và sau lưng. Tay trái cầm quyển sổ, một đầu gác trên vai trái, tay phải cầm đai, chân mang hia.
Cụm tượng Thủy quan Đại đế
Tượng Thủy quan Đại đế ngồi trên ngai. Đầu đội mũ bình thiên, đắp nổi “lưỡng long chầu ngọc”. Khuôn mặt tròn, mắt lồi, miệng hơi mỉm cười, hai tai to, trên mặt tạo 5 lỗ để gắn râu. Thân mặc áo long bào lập lĩnh, hình rồng 4 móng và mây đắp nổi trên thân áo, rồng trước ngực nhìn chính diện, ống tay áo rộng, có đai, phần yếm đắp nổi chữ Hán “壽” (Thọ) dạng triện và hoa lá. Hai tay chắp trước ngực, bàn tay trái bên trong, bàn tay phải bên ngoài, chân mang hia. Lưng tượng có lỗ vuông - nơi đặt những vật phẩm trong nghi lễ được gọi là “Yểm tâm tượng”.
Hai tượng người hầu trong cụm tượng Thủy quan Đại đế chỉ khác kiểu dáng phần mũ so với cụm tượng Thiên quan Đại đế, cũng là mũ phốc vuông đắp nổi viên ngọc và mây.
Cụm tượng Địa quan Đại đế
Tượng Địa quan Đại đế ngồi trên ngai. Đầu đội mũ bình thiên, đắp nổi “lưỡng long chầu ngọc”. Khuôn mặt tròn, mắt lồi, miệng hơi bặm lại, hai tai to, trên mặt tạo 5 lỗ để gắn râu. Thân mặc áo long bào lập lĩnh, hình rồng 4 móng và mây đắp nổi trên thân áo, rồng trước ngực nhìn chính diện, ống tay áo rộng, có đai, phần yếm đắp nổi dây hoa trái. Hai tay chắp trước ngực, bàn tay trái bên trong, bàn tay phải bên ngoài, chân mang hia. Lưng tượng cũng có lỗ vuông - nơi đặt những vật phẩm trong nghi lễ.
Hai tượng người hầu trong cụm tượng Địa quan Đại đế giống với người hầu cụm tượng Thủy quan Đại đế.
Mặt sau cụm tượng Thiên quan Đại đế
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận