Khoảng 1% dân số có thể gặp tình trạng phân ly kéo dài, còn gọi là rối loạn giải thể nhân cách - tri giác sai thực tại (DPDR). Theo LiveScience, người mắc rối loạn này có thể cảm thấy tách rời khỏi chính cơ thể mình hoặc nhận thức môi trường xung quanh như không có thật trong nhiều giờ, nhiều tuần, thậm chí nhiều năm.

Trong những tình huống nguy hiểm, phân ly được xem là cơ chế tự bảo vệ của não bộ, giúp giảm cường độ cảm xúc để đối phó với sang chấn. Tuy nhiên, khi trạng thái này kéo dài sau khi mối đe dọa đã qua, nó có thể trở thành một rối loạn tâm lý.

Để tìm hiểu nguyên nhân, các nhà nghiên cứu tại Đại học Essex (Anh) phân tích dữ liệu từ một dự án theo dõi sức khỏe kéo dài nhiều thập niên.

Nhóm so sánh nồng độ hai chất chỉ điểm viêm trong máu là interleukin-6 (IL-6) và protein phản ứng C (CRP) từ thời thơ ấu với các biểu hiện phân ly khi người tham gia trưởng thành.

Kết quả sơ bộ cho thấy trẻ có nồng độ IL-6 cao lúc 9 tuổi có nguy cơ xuất hiện cảm giác giải thể nhân cách cao hơn khi lớn lên. Trong khi đó, sự thay đổi nồng độ CRP từ thời thơ ấu đến tuổi trưởng thành có liên quan cảm giác thế giới xung quanh trở nên không thật.

Các nhà khoa học cho rằng sang chấn kéo dài có thể khiến cơ thể liên tục tiết hormone cortisol. Dù cortisol giúp chống viêm trong thời gian ngắn, nồng độ cao kéo dài lại có thể góp phần gây viêm mạn tính và ảnh hưởng hoạt động của não.

Những nghiên cứu trước đây cũng ghi nhận ở người mắc rối loạn phân ly, vùng vỏ não trước trán - khu vực kiểm soát suy nghĩ và hành vi - hoạt động mạnh hơn bình thường, trong khi hệ limbic, nơi xử lý cảm xúc, lại bị ức chế. Sự mất cân bằng này được cho là góp phần tạo nên cảm giác tách rời khỏi bản thân hoặc môi trường xung quanh.

Tuy vậy, nhóm nghiên cứu lưu ý kết quả hiện chỉ cho thấy mối liên hệ giữa các chỉ điểm viêm và hiện tượng phân ly, chưa chứng minh viêm là nguyên nhân trực tiếp. Ngoài ra, IL-6 và CRP cũng tăng ở nhiều bệnh lý khác như viêm khớp dạng thấp, lupus hay đa xơ cứng.

Các tác giả nhận định phát hiện mới góp phần củng cố giả thuyết hệ miễn dịch có thể đóng vai trò trong một số rối loạn tâm thần, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu các phương pháp điều trị mới trong tương lai.

Giải mã bí ẩn cận tử - khoa học nói gì? - Kỳ 3: Cận tử, từ đường hầm đến hiện tượng thoát xác

Một tài xế xe tải (55 tuổi) phải chịu phẫu thuật bắc cầu mạch vành cấp cứu. Sau ca mổ, bệnh nhân đã kể lại với TS Bruce Greyson câu chuyện trải nghiệm cận tử rất kỳ lạ.