Phóng to

Ông Akayev (trái) và tân chủ tịch Quốc hội Kyrgyzstan Tekebayev (phải) sau cuộc thương lượng ở Matxcơva

TT - Hôm qua, lần đầu tiên từ năm 1991 tới nay, tại Matxcơva đã diễn ra cuộc từ bỏ quyền lực của một vị tổng thống thuộc "Cộng đồng các quốc gia độc lập" (SNG).

Cuộc thương lượng dài ba giờ tại Đại sứ quán Kyrgyzstan ở Matxcơva giữa tổng thống Askar Akayev với tân chủ tịch quốc hội Omurbek Tekebayev đã đạt bốn điểm thỏa thuận: ông Akayev tự nguyện từ bỏ toàn quyền tổng thống; quốc hội phải thực hiện vô điều kiện các điều khoản bảo đảm đối với ông Akayev; quốc hội thông qua việc từ chức và qui định ngày bầu cử mới; Nga và Kazakhstan sẽ là những chứng nhân quốc tế bảo đảm thực thi các thỏa thuận này. Sau cuộc thương lượng, ông Akayev đã chính thức ký vào đơn xin từ chức.Như thế, trong khi cuộc khủng hoảng chính trị ở Kyrgyzstan dần được giải quyết, tại một số nước SNG còn lại đã xuất hiện một số động thái đối phó với những nguy cơ "cách mạng màu". Theo nhật báo Kommersant (Nga), hiện tổng thống Belarus đang có mặt tại Sochi (Nga) để thảo luận tình hình với Tổng thống Putin và Tổng thống Kazakhstan Nazarbayev sẽ là khách mời kế tiếp.

NTheo Sadyk Dzhaparov, một thành viên trong đoàn đại biểu Quốc hội Kyrgyzstan tới Matxcơva điều đình về việc từ chức, ông A. Akayev sẽ chính thức thôi làm tổng thống Kyrgyzstan từ hôm nay (5-4). Ông có thông điệp dài 18 phút gửi tới nhân dân Kyrgyzstan sẽ được đọc trước quốc hội nước này dự kiến vào hôm nay. Trước đó, Akayev từng nói sẽ sống những ngày còn lại ở nước Nga và sẽ trở lại nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, đài truyền hình NTV của Thổ Nhĩ Kỳ (TNK) nói ông Akayev đã qua trung gian các quan chức cao cấp gửi tới chính quyền TNK đề nghị được tị nạn chính trị. Đài này còn dẫn lời Ngoại trưởng TNK Abdullah Gul phát biểu trước các thành viên đảng cầm quyền Vì công lý và phát triển nói ông Akayev đã bày tỏ nguyện vọng muốn sống ở TNK. Trưa hôm qua, ông đã lên ôtô rời tòa đại sứ Kyrgyzstan. Newsru

Tuy về mặt địa lý Belarus ở khá xa Kyrgyzstan, nhưng Tổng thống Aleksander Lukashenko không xem thường những biến cố ở Kyrgyzstan. Thái độ quyết liệt của chính quyền Lukashenko với những cuộc biểu tình không được phép của phe đối lập (cả trăm người bị bắt và đang bị xét xử) cho thấy Belarus đang sẵn sàng cho một trận so găng với phe đối lập.

Các nhà quan sát nói phe đối lập tại Belarus hiện trở nên manh mún. Nay nhà cầm quyền Belarus để mắt sang một số tổ chức phi chính phủ bị tình nghi thực hiện kế hoạch của phương Tây gây bất ổn chế độ. Trong khi đó, Kazakhstan có nhiều nguyên nhân để lo ngại hơn: nằm gần Kyrgyzstan, bầu cử tổng thống diễn ra vào tháng mười hai tới. Hơn nữa, các diễn biến phức tạp ở Kazakhstan nổ ra đúng lúc "cách mạng" tại Kyrgyzstan lên tới cao trào.

Vào ngày 20-3, khi phe đối lập chiếm miền nam Kyrgyzstan thì tại Kazakhstan diễn ra hội nghị của liên minh dân chủ nước này "Vì một Kazakhstan công bằng". Tại hội nghị, 700 đại diện của tất cả các phe đối lập đã hô to khẩu hiệu "Nazarbayev - cút đi" và bầu ông Zharmakhan Tuyabaya, cựu chủ tịch quốc hội, làm thủ lĩnh. Việc một chính khách sừng sỏ, từng thân cận với Tổng thống Nazarbayev, làm thủ lĩnh phe đối lập khiến tình hình càng trở nên khó khăn cho ông Nazarbayev. Hiện phe đối lập Kazakhstan đang sử dụng kinh nghiệm của các "bằng hữu" Kyrgyzstan: đòi xem lại kết quả bầu cử quốc hội vừa qua, đối thoại trực tiếp với tổng thống, cải tổ hệ thống bầu cử, đòi Tổ chức Kinh tế và hợp tác châu Âu cử người tới quan sát bầu cử và cuối cùng đòi ông Nazarbayev không ra tranh cử.