- Hiện tại, các sách mới ra nhân 1 năm ngày mất nhà thơ Hoàng Cầm có:

Thơ Hoàng Cầm: do Nhã Nam liên kết với NXB Hội Nhà Văn thực hiện, xuất bản tháng 5-2011. Ngoài hơn trăm bài thơ lẻ mà phần lớn là những khúc thơ tình phảng phất quan họ, còn có trường ca Tiếng hát quan họ sáng tác năm 1956, được coi như tiền đề của Về Kinh Bắc ra đời mấy năm sau đó, có truyện thơ Men đá vàng dành "dâng linh hồn con gái Bùi Hoàng Yến"... Và không thể không kể đến thể loại mà chính ông khẳng định đã làm nên tên tuổi, dấu ấn riêng của Hoàng Cầm thời kỳ đầu: kịch thơ, trong đó nổi bật nhất, với những câu thơ vượt thời gian, là Kiều Loan.

Bên cạnh đó, còn có tập sách Hoàng Cầm - Hồn thơ độc đáo: do Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây liên kết với NXB Hội Nhà Văn xuất bản, vừa ra mắt đầu tháng 5-2011, nội dung gồm: phần 1: Hồi ức, kỷ niệm; phần 2: Nghiên cứu phê bình; phần 3: Về một số tác phẩm cụ thể; phần 4: Phỏng vấn. Do chỗ các bài viết về Hoàng Cầm và thơ văn Hoàng Cầm tập hợp vào sách này đều xuất hiện từ những năm 1990 đến đầu những năm 2010, nên cũng có thể gọi đây là một sưu tập Đọc Hoàng Cầm 1990-2010.

Và trước đây, từ 2003-2004 đã có bộ Hoàng Cầm - Tác phẩm do nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân tập hợp, biên soạn, NXB Hội Nhà Văn xuất bản, gồm ba quyển dày trên dưới 2.000 trang. Đầu năm 2003, bộ sách ra mắt hai quyển đầu (Thơ; Truyện thơ và kịch), đầu năm 2004 ra nốt quyển 3 (Văn xuôi). Theo lời Lại Nguyên Ân, khi bộ sách này ra "Hoàng Cầm rất vui". Lúc làm bộ sách này, chính Hoàng Cầm đã viết một bức thư - thư viết tay, rất nắn nót - gửi giám đốc Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, đề nghị chọn Lại Nguyên Ân là người biên soạn bộ tuyển tập tác phẩm của ông.

* Xin BPVH cho biết chữ "ô” trong từ "ngoại ô” nghĩa là gì? Có thể dẫn ra một vài tư liệu văn học có dùng chữ ô theo nghĩa này không? Xin cảm ơn! (trantrung_ky@)

- Theo chúng tôi tìm hiểu, chữ "ô” trong "ngoại ô” có nghĩa là: khung cửa của một tòa thành (trong chữ "cửa ô” = một loại cổng thành phân biệt phía bên trong thành và bên ngoài thành). Như vậy, ngoại ô tức là khu vực phía bên ngoài cửa ô, tức phía bên ngoài thành. Tuy nhiên, xét cấu trúc từ "ngoại ô”, thì ngoại là chữ Hán, trong khi "ô” dùng ở đây rất có thể là một từ thuần Việt, vì chúng tôi chưa tra được chữ "ô” nào trong tiếng Hán có nghĩa là "cửa", "cổng" cả.

Tuy nhiên, theo hồi ức Nhớ gì ghi nấy của Nguyễn Công Hoan, ông có chép câu đối của một ông giáo ở Hà Nội, trong đó có đoạn (tr.58): "Các thân hào Hà Nội, gần khắp suốt trong thành phố, xa đến cả ngoại ô môn...", thì thấy chữ cửa ô ở đây được dùng là "ô môn". Có lẽ ông giáo này đã sáng tạo ra một cách Hán hóa chữ cửa ô thành "ô môn" để dùng trong cụm từ "ngoại ô môn" cho câu đối này? Do vậy, sự kết hợp một chữ Hán ("ngoại") với một chữ Nôm ("ô”) trong từ "ngoại ô” là một trường hợp đặc biệt, chúng tôi sẽ tiếp tục tìm hiểu và hi vọng có dịp trình bày với bạn đọc.

Phóng to Áo Trắngsố 9(số 95 bộ mới) ra ngày 15/05/2011hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.