- Tiến sĩ Ivo Vasiliev là nhà dân tộc học người Cộng hòa Czech. Ông Ivo Vasiliev từng công bố nhiều nghiên cứu giá trị về ngữ pháp Hán - Việt và di sản Việt cổ. Ông đã bảo vệ thành công luận văn tiến sĩ Ngữ pháp Hán - Việt trong tiếng Việt chuẩn hiện đại (tại Viện Đông Phương, Viện hàn lâm Czech và Slovak về khoa học năm 1964). Ông là tác giả của cuốn sách Nghiên cứu về di sản Việt cổ (Prague 1990) - một nghiên cứu lịch sử về người Việt. Ông đã xuất bản các nghiên cứu về ngôn ngữ học typo, về chức năng của ngôn ngữ trong các tộc người, về chủ nghĩa đa ngôn ngữ, lịch sử di dân. Ông cũng đã có nhiều bài viết về văn hóa Đông Nam Á. Đặc biệt, tiến sĩ Ivo Vasiliev còn là người dịch tác phẩm Nhật ký trong tù của Chủ tịch Hồ Chí Minh sang tiếng Czech.

* Vừa qua trên báo có đăng bài viết cho rằng tên đường Nơ Trang Long là viết không đúng tên người chiến sĩ Nơ Trang Lơng. Xin hỏi người chiến sĩ ấy tên Lơng hay Long?

- Thực tế BPVH chưa thể sưu tra hồ sơ khai sinh gốc của nhân vật lịch sử này để biết chính xác các chữ Nơ Trang Long và Nơ Trang Lơng thì chữ nào là đúng. Tuy nhiên, theo BPVH, việc dùng chữ quốc ngữ để ký âm cách phát âm của các cộng đồng dân tộc anh em đến nay vẫn chưa thống nhất quy chuẩn. Đây cũng là một việc khó, vì cùng một thống chữ quốc ngữ nhưng để ký âm thật chính xác với cách phát âm của một cộng đồng dân tộc nào đấy còn nhiều hạn chế.

* Chúng tôi đang tìm lại bài thơ của Phạm Công Thiện, hình như từng in với tên Ngày sinh của rắn. Tôi còn nhớ những câu như: “mưa chiều thứ bảy tôi về muộn/ cây khế đồi cao trổ hết bông”, hay “gió thổi đồi thu qua đồi thông/ mưa hạ ly hương nước ngược dòng”... Nếu được, xin BPVH chép cho chúng tôi bài thơ có những câu thơ này.

- Những câu thơ bạn nhắc đúng là trong bài thơ Ngày sinh của rắn của Phạm Công Thiện. Bài thơ này dài, chia thành 12 đoạn, câu “mưa chiều thứ bảy tôi về muộn/ cây khế đồi cao trổ hết bông” là đoạn 2 (chỉ có hai câu) và hai câu bạn dẫn sau là ở đoạn 8. Vì trang BPVH không đủ để chép cả bài nên chúng tôi sẽ gửi thư cho bạn cả bài thơ này. Ở đây, chúng tôi trích chép đoạn thứ 8, nơi có câu thơ bạn còn nhớ:

...

Mười năm qua gió thổi đồi tây

tôi long đong theo bóng chim gầy

một sớm em về ru giấc ngủ

bông trời bay trắng cả rừng cây

gió thổi đồi tây hay đồi đông

hiu hắt quê hương bến cỏ hồng

trong mơ em vẫn còn bên cửa

tôi đứng trên đồi mây trổ bông

gió thổi đồi thu qua đồi thông

mưa hạ ly hương nước ngược dòng

tôi đau trong tiếng gà xơ xác

một sớm bông hồng nở cửa đông

...

Phóng to Áo Trắngsố 37(số 92 bộ mới) ra ngày 15/04/2011hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.